II SA/Wa 2506/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Asesorzy WSA Janusz Walawski, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant apl. prok. Tomasz Nowicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia napisów wyborczych z ogrodzenia nieruchomości – oddala skargę – II SA/Wa 2506/04 UZASADNIENIE Wójt Gminy C., działając na podstawie art. 90 ust. 8 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 46, poz. 499 ze zm.) w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. odmówił usunięcia napisów niestanowiących haseł wyborczych z ogrodzenia posesji należącej do pana T. M. W uzasadnieniu organ podniósł, że podczas bezpośrednich oględzin dokonanych przez pracowników Urzędu Gminy C. nie stwierdzono, aby na ogrodzeniu posesji należącej do strony były umieszczone plakaty, hasła, czy ogłoszenia wyborcze nawiązujące do wyborów lub jakiegokolwiek komitetu wyborczego. Na ogrodzeniu znajdują się jedynie wulgarne napisy, ale w żadnym razie niezwiązane z kampanią wyborczą. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że dane napisy wyczerpują dyspozycję art. 90 Ordynacji Wyborczej do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ma więc podstaw do ich usunięcia Odwołalnie od powyższej decyzji złożył pan T. M. W odwołaniu wskazał on, iż na jego płocie bez jego zgody umieszczono plakaty jednego z komitetów wyborczych oraz napisano farbą imię i nazwisko jednego z kandydatów. W trakcie kampanii wyborczej pojawiły się na płocie jego posesji obraźliwe napisy pod adresem tego kandydata. Po zakończeniu kampanii zamazano imię i nazwisko kandydata, co spowodowało dalsze zniszczenie płotu. Nikt natomiast nie zamazał obraźliwych napisów. Napisy powodują zniszczenie płotu, a starty strona obliczyła na kwotę około [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( t.j. Dz. U. z roku 2001 Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 127 § 1 kpa w zw. z art. 17 kpa i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, iż z treści art. 90 ust. 8 Ordynacji wyborczej do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nie wynika konieczność wydawania w przedmiotowym zakresie orzeczeń o charakterze administracyjnym. Świadczy o tym brak wyraźnego określenia w przepisach ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. trybu administracyjnego i rodzaju orzeczenia jakie powinno zapaść. Tak więc konieczność usunięcia plakatu wyborczego czy haseł nie podlega trybowi administracyjnemu. W dniu [...] listopada 2004 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan T. M. Skarżący zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., iż nie została wydana po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Nadto nie zgodził się z tym, że z treści art. 90 ust. 8 Ordynacji wyborczej do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nie wynika konieczność wydania rozstrzygnięcia z zachowaniem trybu postępowania administracyjnego. Skarżący uważa, że treść ww. przepisu wyraźnie i bezsprzecznie nakłada na organ administracji obowiązek wydania orzeczenia. Pogląd ten wyraziło nawet Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., które postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. sygn. akt [...] wyznaczyło Wójtowi Gminy C. termin do załatwienia sprawy, ponieważ był on w bezczynności wobec wniosku skarżącego o usuniecie napisów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odpowiadając na zarzut skarżącego, że organ II instancji podjął decyzję bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, należy wskazać, że "postępowanie odwoławcze ma w pierwszym rzędzie charakter kontrolny, bowiem jego przedmiotem jest ocena prawidłowości decyzji administracyjnej" ( M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000, s. 736.) Przyjmując taką koncepcję postępowania przed organem II instancji należy wskazać na treść art. 136 kpa, który określa granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Przepis ten przyjmuje, że w postępowaniu odwoławczym nie musi toczyć się postępowanie dowodowe w całym zakresie, a organ II instancji nie jest zobowiązany do gromadzenia wszystkich dowodów celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy administracyjnej. Do organu odwoławczego należeć natomiast będzie ustalenie, czy organ I instancji zgromadził całokształt materiału dowodowego. Jeśli organ II instancji stwierdzi, że zebrany w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiał dowodowy nie budzi zastrzeżeń i wystarczy do podjęcia rozstrzygnięcia, nie musi przeprowadzać dodatkowego postępowania. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. słusznie uznało, że zebrane dowody wystarczają na podjęcie rozstrzygnięcia, tym bardziej, że odwołujący się sam nie wnosił o przeprowadzenie nowych dowodów. Skarżący uważa, że skoro przepis art. 90 ust. 8 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. brzmi: "wójt lub burmistrz (prezydent miasta) postanawia o usunięciu plakatów wyborczych, haseł i urządzeń ogłoszeniowych", to z wykładni językowej wynika, że organ ten powinien wydać orzeczenie w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednak art. 90 ust. 8 Ordynacji wyborczej do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nie nakazuje wójtowi lub burmistrzowi ( prezydentowi miasta) wydania orzeczenia administracyjnego w celu usunięcia plakatów, haseł i urządzeń ogłoszeniowych związanych z kampanią wyborczą. Z wykładni systemowej art. 90 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. wynika, że przepis zawiera katalog ograniczeń w prowadzeniu kampanii wyborczej. Przepis ten wskazuje, gdzie można umieszczać plakaty i hasła wyborcze ( ust. 1 i ust. 2), sposób ustawiania urządzeń ogłoszeniowych i wieszania plakatów i haseł wyborczych ( ust. 4 i ust. 5) oraz nadaje organom administracji publicznej uprawnienia do ograniczenia możliwości umieszczania materiałów wyborczych ( ust. 3, ust. 6 i ust. 8). Widać to szczególnie w treści przepisów: • art. 90 ust. 3, który nadaje radzie gminy uprawnienie do ograniczenia zamieszczania materiałów wyborczych na niektórych budynkach publicznych, • oraz art. 90 ust. 8 nadający uprawnienie wójtowi lub burmistrzowi ( prezydentowi miasta) do usunięcia plakatów wyborczych, haseł i urządzeń ogłoszeniowych umieszczonych z naruszeniem art. 90. Normy zamieszczone w tym przepisie nie dotyczą spraw indywidualnych. Są to ogólne reguły dotyczące zasad umieszczania i usuwania materiałów wyborczych. Przepis nie wskazuje podmiotu, do którego miałaby być skierowana decyzja administracyjna. Takim podmiotem na pewno nie jest właściciel nieruchomości, na której umieszczono plakaty lub hasła, ponieważ przepisy Ordynacji nie wskazują go jako podmiot zobowiązany do przestrzegania przepisów dotyczących postępowania z materiałami wyborczymi. Także komitety wyborcze nie mogłyby być adresatami takiej decyzji, gdyż z mocy prawa spoczywa na nich obowiązek umieszczania plakatów wyborczych i ich usuwania w sposób określony w omawianym przepisie. Jeśli zaś na określony podmiot prawo nakłada bezpośrednio obowiązek, nie ma konieczności wydawania w tym przypadku decyzji administracyjnej. Z treści art. 90 ust. 8 Ordynacji wynika natomiast, że wymieniony w nim organ gminy wydaje podległym służbom polecenie usunięcia materiałów wyborczych umieszczonych w sposób sprzeczny z art. 90 ust. 1-5 lub nieusuniętych w terminie 30 dni po dniu zakończenia wyborów. Ustawa nie określa formy wydania polecenia, wskazując na to, aby w sytuacji zaistniałej w przepisie, wójt lub burmistrz ( prezydent miasta) wydali stosowne polecenie podległym im służbom. Podobnie ustawodawca postąpił w przypadku art. 90 ust. 3 Ordynacji, gdzie wskazał, że rada gminy może zabronić umieszczania materiałów wyborczych na niektórych budynkach użyteczności publicznej- nie wskazując formy, w jakiej rada ma to zrobić. W sprawie organ słusznie przyjął, że brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej i kierując się dyspozycją art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.