II SA/Wa 2518/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1) oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla R. C. adwokata. Wyrokiem z dnia 30 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pełnomocnikowi skarżącego – J. C. w dniu 21 maja 2012 r. został doręczony przedmiotowy wyrok wraz z uzasadnieniem. W dniu 23 maja 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący R. C. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, który sporządziłby skargę kasacyjną. Z wniosku sporządzonego na urzędowym formularzu PPF, pisma z dnia 23 maja 2012 r. oraz kopii dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką J. C. Matka skarżącego jest właścicielką mieszkania o pow. 56,53 m2. Skarżący otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, zaś jego matka rentę rodzinną w wysokości 1252, 58 zł. Skarżący jest w znacznym stopniu niepełnosprawny, jest niezdolny do podjęcia zatrudnienia i niezdolny do samodzielnej egzystencji (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] kwietnia 2012 r.) W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także niniejsza sprawa, ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tej części przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt. 1 sentencji. Rozpoznając zaś wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, należy stwierdzić, że zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z danymi przedstawionymi przez wnioskodawcę łączny dochód na dwie osoby wynosi ok. 1400 zł. W tej sytuacji, mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego należało uznać, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Ponadto ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w sprawie. Wyrokiem z dnia 30 marca 2012 r. została oddalona skarga R. C. Od przedmiotowego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącą konstytucyjnego prawa do sądu W świetle powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt. 2 sentencji.