II SA/Wa 2524/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego, uiszczenia należnych opłat i odszkodowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...], działając na podstawie art. 37a ust. 1 i 2 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zobowiązał G. K. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. [...] w W., oraz do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, a także do zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, do dnia zwolnienia lokalu. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. otrzymała w wyniku przekwaterowania, po zgonie męża, H. K. na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej z dnia [...] sierpnia 1973 r. nr [...]. Przy ustalaniu powierzchni lokalu uwzględniono wówczas następujących członków rodziny uprawnionej: K. L. – córkę, K. G. – syna i Z. K. – matkę. W dniu [...] grudnia 2009 r. G. K. poinformował o śmierci matki H. K., przedkładając akt zgonu, z którego wynika, że uprawniona do kwatery zmarła w dniu [...] maja 1997 r. W przedmiotowym lokalu bez tytułu prawnego pozostał jedynie G. K., co oznacza – zdaniem organu – że wobec zainteresowanego zachodzi przesłanka wynikająca z art. 37a ust. 1 i 2 ww. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Toteż strona obowiązana jest do opróżnienia lokalu oraz uiszczenia należnych opłat, w tym 200% odszkodowania za używanie lokalu bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc, począwszy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, do dnia opróżnienia lokalu. Organ wskazał, że na dzień wydania decyzji miesięczna opłata za używanie lokalu wynosi [...] zł, odszkodowanie w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu stanowi kwotę [...] zł, zaś opłaty pośrednie związane z używaniem lokalu mieszkalnego miesięcznie wynoszą [...] zł. G. K. powyższą decyzję uczynił przedmiotem odwołania do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, zarzucając naruszenie art. 77 w związku z art. 80 kpa, poprzez nieustalenie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego oraz dowolną ocenę zgromadzonych dowodów, prowadzącą do przyjęcia, że zainteresowany nie posiada tytułu prawnego do ww. lokalu, art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 100 w związku z art. 104 kpa, poprzez wydanie decyzji bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim było rozpatrzenie wniosku strony z dnia [...] stycznia 2010 r. o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w spornym lokalu, i brak merytorycznej decyzji lub postanowienia kończącego wskazane postępowanie, naruszenie art. 23 ust. 3 pkt 1 i ppkt "b" w związku z art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że zainteresowany, jako zstępny osoby uprawnionej do otrzymania kwatery stałej, nie posiada tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Formułując przedstawione zarzuty, G. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ww. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania i prezentując w uzasadnieniu argumentację, jakiej użył organ I instancji. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania, Prezes WAM zaznaczył, że ani art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) w związku z art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ani art. 23 ust. 3 pkt 1 i ppkt "b" ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie stanowią podstaw do uznania, że zainteresowany posiada tytuł prawny do spornego lokalu, gdyż nie spełnia przesłanek z nich wynikających. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie można także mówić o zagadnieniu wstępnym, jak twierdzi strona, bowiem pismo G. K. z dnia [...] stycznia 2010 r. nie jest żadnym wnioskiem o przyznanie prawa do zamieszkiwania w ww. lokalu. Pismo to zawiera jedynie wyjaśnienia dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, nie ma w nim natomiast rzeczonego wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. K. wyraził niezadowolenie z powyższego rozstrzygnięcia Prezesa WAM, podnosząc takie same zarzuty, jakie sformułował w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo wskazał również na naruszenie art. 80 kpa, poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących norm. Udzielając odpowiedzi na skargę, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Treść powyższego przepisu wskazuje, że ma on zastosowanie w przypadku, gdy osoba zajmuje lokal mieszkalny, pozostający w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, bez tytułu prawnego, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wprawdzie strona skarżąca twierdzi, że jest uprawnioną do zajmowania spornego lokalu, którą to okoliczność wywodzi z faktu uwzględnienia jej w decyzji o przydziale H. K. osobnej kwatery stałej z dnia [...] sierpnia 1973 r. nr [...], niemniej okoliczność ta w żaden sposób nie świadczy, że G. K. mocą tej decyzji uzyskał tytuł prawny do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. [...] w W. Tytuł prawny do tego lokalu przysługiwał tylko H. K., gdyż to ona – na podstawie imiennego przydziału – otrzymała w wyniku przekwaterowania, po zgonie męża, tenże lokal, natomiast skarżący był tylko uprawniony do współzamieszkiwania w nim, co oznacza, że nie uzyskał, poprzez jedynie ten fakt, tytułu prawnego. W myśl art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), osoby, którym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (do dnia 30 czerwca 2004 r.) przydzielono osobną kwaterę stałą, zachowują nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania tej kwatery. Z kolei w razie śmierci osoby, o której mowa w ust. 1, zamieszkałej w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, niebędącym kwaterą, wspólnie z nią zamieszkałe w chwili jej śmierci osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają prawo zamieszkiwać w tym lokalu mieszkalnym (ust. 1a). W przypadku, o którym mowa w ust. 1a, dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydaje tym osobom decyzję o prawie zamieszkiwania (ust. 1b). Wspomniany art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wskazuje, że osobami, które mogą uzyskać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu przydzielonym osobie zmarłej, są jej małżonek, wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia dwudziestu pięciu lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Trafnie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej argumentuje, że ustawodawca zakreślił zatem okres, do jakiego wymienione w tym przepisie osoby mogą korzystać z prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, pozostającym w zasobie WAM, po śmierci osoby, której taki lokal przydzielono, a więc nie dłużej niż do dnia ukończenia dwudziestu pięciu lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Skarżący przesłanek tych nie spełniał ani w momencie śmierci H. K. ([...] maja 1997 r.), ani w chwili obecnej, toteż nie było i nie jest możliwe wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w spornym lokalu w powyższym trybie. Również powoływany przez stronę skarżącą art. 23 ust. 3 pkt 1 i ppkt "b" ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie pozwala przyjąć, że G. K. uzyskał tytuł prawny do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. [...] w W. Przepis ten mówi bowiem o uzyskiwaniu tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez małżonka, zstępnych, wstępnych, osoby przysposobione i osoby przysposabiające po śmierci żołnierza zawodowego. Tymczasem w niniejszej sprawie sporny lokal został przydzielony H. K. w wyniku przekwaterowania, po zgonie męża, skutkiem czego zmarła uzyskała do niego tytuł prawny, zatem z oczywistych względów przepis ten nie może mieć w sprawie zastosowania. Nie można także zgodzić się ze skarżącym, że jego pismo z dnia [...] stycznia 2010 r., skierowane do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...], zawierało wniosek o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w spornym lokalu. Pismo to, zatytułowane "Wyjaśnienie", zawiera jedynie kwestie dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, nie ma w nim natomiast wniosku, który wszczynałby postępowanie w innej sprawie, uzależniając tym samym podjęcie rozstrzygnięcia w niniejszej od jego zakończenia. Ponadto, skarżący nie jest objęty dyspozycją art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, którego treść wyłącza możliwość stosowania trybu z art. 37a tej ustawy. W przedstawionym stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Dlatego też, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.