II SA/Wa 256/05
WyrokWSA w Warszawie2005-06-02
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Adam Lipiński, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy procedura zatwierdzania orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez organ wyższej instancji, w tym przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Procedura zatwierdzania orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez organ wyższej instancji, w tym przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską, nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jest to dodatkowy tryb kontrolny, uregulowany przepisami szczególnymi (ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i rozporządzenie wykonawcze), którego celem jest zapewnienie, aby do zawodowej służby wojskowej powoływane były osoby o odpowiednim stanie zdrowia. Zasada dwuinstancyjności jest zachowana poprzez instytucję odwołania od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej do centralnej wojskowej komisji lekarskiej.Stan faktyczny
Skarżący B. B. został uznany przez Wojskową Komisję Lekarską za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała to orzeczenie w mocy, odrzucając odwołanie skarżącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności, ponieważ Centralna Komisja nie zatwierdziła projektu orzeczenia pierwszej instancji, który uznawał go za niezdolnego do służby. Podnosił również, że nie został zapoznany z projektem orzeczenia i całością materiału sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), asesor WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej: oddala skargę
II SA/Wa 256/05
UZASADNIENIE
[...] Wojskowa Komisja Lekarska wydała w dniu [...] listopada 2004 r. orzeczenie nr [...], uznające [...] B. B. za zdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria zdrowia "Z") i stwierdziła u badanego: przewlekły [...] w przebiegu [...] z [...] na tym poziomie u osoby ze śladową [...]; [...] obu oczu; biochemiczne cechy uszkodzenia [...] – stan do diagnostyki. Schorzenia te, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422) zakwalifikowano odpowiednio: jako par. 62 p. 1 i par. 34 p. 1; jako par. 13 p.; natomiast uszkodzenie [...] zakwalifikowano "bez paragrafu". [...] Komisja stwierdziła brak związku rozpoznanych schorzeń ze służba wojskową.
Od tego orzeczenia B. B. wniósł odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, domagając się uznania go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu przewlekłych dolegliwości bólowych [...] oraz zaburzeń [...]
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia Centralna Komisja wskazała, że rozpatrując odwołanie, przeprowadziła dokładną analizę całości dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej zgromadzonej w sprawie oraz analizę wyników badań i konsultacji przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2004 r. przez lekarzy specjalistów
(neurologa i ortopedę - traumatologa), które potwierdziły zasadność orzeczenia I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. B. wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał na projekt orzeczenia [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2004 r., w którym uznano go za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, przyznając kategorie zdrowia "E". Skarżący podnosił dalej, że powyższy projekt nie uzyskał akceptacji Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, która odmówiła jego zatwierdzenia. Tak więc, w ocenie skarżącego, [...] Wojskowa Komisja Lekarska wydając w dniu [...] listopada 2004 r. orzeczenie stwierdzające jego zdolność do zawodowej służby wojskowej, realizowała jedynie zalecenia Centralnej Komisji, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
B. B. podniósł także okoliczność, że nie został zapoznany z projektem orzeczenia [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej, co wraz z niemożnością zapoznania się z całością zgromadzonego materiału naruszyło jego prawa strony w postępowaniu administracyjnym.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie. Polemizując z zarzutami skargi, wskazywała na treść art. 5 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) które to przepisy stanowiąc podstawę do wydania przez Ministra Obrony Narodowej rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, przewidywały procedurę zatwierdzania orzeczeń organów niższej instancji. Tak więc przepisy te stanowią lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego nie można zasady zatwierdzania orzeczeń traktować jako naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zasada dwuinstancyjności jest nadto zachowana w niniejszej procedurze, albowiem istnieje instytucja odwołania od orzeczenia Wojskowych Komisji Lekarskich do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej.
W zakresie zarzutu niezapoznania skarżącego z materiałem sprawy, a w szczególności z projektem orzeczenia organu I instancji Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wskazywała na specyfikę badań i konsultacji lekarskich przeprowadzonych w całym postępowania, podczas których skarżący był traktowany jako pacjent i był stale informowany o wynikach poszczególnych badań jak i konsultacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga nie jest zasadna.
W art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) zobowiązano Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, do określenia, w drodze rozporządzenia, między innymi szczegółowych warunków orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej (pkt. 5). W art. 5 ust. 9 ustawy zamieszczono dokładne wytyczne dotyczące realizacji powyższego obowiązku, wskazując miedzy innymi na potrzebę określenia: trybu wydawania orzeczeń i ich zatwierdzania, niezbędnych elementów orzeczenia, trybu rozpatrywania odwołań i sprzeciwów od orzeczeń oraz ich uchylania w trybie nadzoru. W akcie wykonawczym do tej ustawy – to jest w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422) - zasada zatwierdzania orzeczeń, jako instytucja niezależna od trybu odwoławczego, została uregulowana w par. 11. Stanowi on, że do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. należy poza rozpatrywaniem odwołań od orzeczeń rejonowych wojskowych komisji lekarskich, Wojskowej Komisji Lekarskiej Sił Powietrznych w W., Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej w G. i [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., także zatwierdzanie projektów orzeczeń, ustalających: trwałą lub czasową niezdolność do zawodowej służby wojskowej albo niezdolność do służby kandydackiej oraz związek lub brak związku choroby lub ułomności z taką służbą; związek lub brak związku śmierci z zawodową służbą wojskową albo służbą kandydacką. Zaznaczyć tu należy, że przepis ten przewiduje także możliwość wyrażenia sprzeciwu przez wyżej wymienione Wojskowe Komisje Lekarskie w przypadku odmowy zatwierdzenia projektu.
Ustawa przedstawia ratio legis takiego dodatkowego trybu kontrolnego, jest nim zapewnienie, aby do zawodowej służby wojskowej były powoływane i pełniły ją osoby posiadające stan zdrowia odpowiadający warunkom zawodowej służby wojskowej (art. 5 ust. 9).
Należy tu przypomnieć, że podobny tryb dodatkowej kontroli prawidłowości orzeczeń lekarskich w formie ich uprzednich zatwierdzeń jest stosowany w orzekaniu o niezdolności do pracy dla potrzeb Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Mając na uwadze treść jak i cel powyższych przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz powyższych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, zarzuty skargi w zakresie naruszenia zasady instancyjności w postępowaniu administracyjnym należy uznać za chybione.
Także nie można podzielić stanowiska skarżącego w przedmiocie niezapoznania go z projektem orzeczenia [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej i niezapoznania z całością zgromadzonego w sprawie materiału. Po pierwsze przepisy nie przewidują przesyłania badanemu projektu orzeczenia, a jedynie takie orzeczenie, które w rozumieniu prawa administracyjnego stanowi decyzję. Po drugie w materiale dowodowym brak udokumentowanego żądania skarżącego, aby domagał się on zapoznania go z całym zgromadzonym w postępowaniu materiałem. Podzielić tu należy argumentacje przedstawioną przez organ w odpowiedzi na skargę, iż specyfikę badań i konsultacji lekarskich przeprowadzonych w całym postępowania wymaga, aby skarżący był traktowany jako pacjent i był stale informowany o wynikach poszczególnych badań jak i konsultacji. Dobra orientacja skarżącego co do miedzy innymi treści projektu orzeczenia, uzewnętrzniona w jego odwołaniu jak i w skardze, wskazuje na zasadność tej argumentacji.
[...] Wojskowa Komisja Lekarska w projekcie orzeczenia rozpoznała chorobę, powodującą niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej: przewlekły [...], zakwalifikowanej jako par. 62 p. 3 i par. 34 p. 2. Komisja rozpoznała także choroby współistniejące jak [...] (par. 13 p. 2) i uszkodzenie [...] (bez paragrafu). Centralna Wojskowa Komisja Lekarska odmawiając zatwierdzenia projektu orzeczenia [...] Komisji wskazała na konieczność zmiany kwalifikacji opisanego jako pierwsze schorzenia na par. 62 p. 1 i par. 34 p. 1. W uzasadnieniu swojego stanowiska Centralna Komisja wskazała na nieprawidłowość rozpoznania odnosząc się do wyników badania neurologicznego. Rozstrzygniecie to zawiera prawidłowe pod względem prawnym uzasadnienie i jest zgodne z ustawową zasadą wymogu zatwierdzania orzeczeń lekarskich przez organ wyższej instancji.
Z tych wszystkich wyżej wskazanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną. Analizując postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ. Dlatego na podstawie art. 132 i art. 151 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło