II SA/Wa 257/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Danuta Kania, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2015 r. sprawy ze skargi I. K. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby uchyla zaskarżone orzeczenie. Orzeczeniem z [...] grudnia 2014 r. Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. rozpoznała u [...] I. K. zespół neurasteniczny (§ 67p2r9C) i nawracający zespół bólowy lędźwiowo-krzyżowy do dalszej diagnostyki (§ 63p1r9A) i uznała, że strona jest zdolna do służby w Policji na zajmowanym stanowisku. Nadto, w punkcie 8 orzeczenia, określonym jako "uwagi", organ zawarł stwierdzenie, iż utrzymuje w mocy orzeczenie WKL oraz, że rozpoznane schorzenia pozostają w związku ze służbą ale bez związku ze szczególnymi warunkami służby. Od powyższego orzeczenia strona wywiodła skargę do tutejszego Sądu, wnosząc o jego uchylenie lub o zmianę i uznanie, że schorzenia pozostają w związku ze szczególnymi właściwościami służby. Wniosła też o nakazanie pracodawcy wypłaty wstrzymanych 20% zasiłku chorobowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w zakresie określenia zdolności do służby i o jej odrzucenie w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zostało przesądzone, iż komisje lekarskie MSWiA, działające w sprawach funkcjonariuszy, czy kandydatów do służb mundurowych, dotyczące ustalenia zdolności do służby, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tryb postępowania komisji lekarskich, podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 w zw. z art. 40 i art. 86 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Jednocześnie należy podkreślić, że sądy administracyjne w ramach sprawowanej sądowej kontroli rozstrzygnięć organów administracji zobowiązane są do badania legalności podejmowanych działań. Orzeczenie komisji lekarskiej, jako decyzja administracyjna, podlega wymogom formalnym stawianym decyzjom administracyjnym. W szczególności powinna zawierać obligatoryjne składniki decyzji, określone w art. 107 § 1 k.p.a., tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej (wskazanie konkretnych artykułów, paragrafów i ich ustępów oraz punktów aktów normatywnych, określonych przez podanie organu, który je wydał, datę ich wydania tytuł i miejsce publikacji), rozstrzygnięcie, pouczenie (czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie), podpisy z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi (w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego), a także uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Okoliczność, że w niniejszej sprawie obowiązują przepisy szczególne, tj. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, nie wyłącza stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. w Łodzi z dnia 19 maja 2001 r., sygn. akt II SA/Łd 1446/99, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej kompletne przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w tym w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych bądź prawnych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ich brak, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Pamiętać należy, że wskazane w powyższym przepisie wymogi procesowe dotyczące uzasadnienia decyzji, odnoszą się zarówno do organu I instancji, jak i - na podstawie art. 140 k.p.a. – do organu odwoławczego, jakiego funkcję spełnia Okręgowa Komisja Lekarska. Ponadto obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy, względnie ograniczają, jak w niniejszej sprawie, możliwość podjęcia przez stronę służby publicznej oraz z wyrażonym w art. 8 k.p.a. nakazem prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufania obywateli do organów Państwa. Zaufania tego nie pogłębia niewątpliwie pobieżne, lakoniczne i nieodnoszące się do całokształtu zebranego materiału dowodowego uzasadnienie, a zwłaszcza, zupełny jego brak (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 806/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak uzasadnienia wydanej przez organ państwa decyzji nadaje jej bowiem cechę rozstrzygnięcia arbitralnego. Takie rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli sądowej, sprawowanej zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.). Ponadto przyjęcie, iż zgodna z prawem jest decyzja organu władzy publicznej, rozstrzygająca w indywidualnej sprawie, bez wskazania faktycznego i prawnego jej uzasadnienia, byłoby nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego, zawartą w art. 2 Konstytucji RP. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarówno bowiem skarżone rozstrzygnięcie, jak też rozstrzygnięcie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW nie zawierało uzasadnienia, spełniającego choćby minimalne wymogi oznaczone w art. 107 § 1 k.p.a. Należy uznać, że brak uzasadnienia orzeczeń w niniejszej sprawie stanowi istotne naruszenie prawa, powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wzięcia pod uwagę rozważań Sądu w zakresie koniecznych elementów decyzji administracyjnej, a w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego, pozwalającego w wypadku wniesienia przez stronę odwołania, a potem ewentualnie skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę jej legalności. Brak bowiem uzasadnienia uniemożliwia sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na marginesie podkreślić należy, że uchybienia organu w postaci braku prawidłowego sporządzenia uzasadnienia, nie można skutecznie konwalidować na etapie postępowania sądowego. Próba podjęta przez organ w tym zakresie w odpowiedzi na skargę nie niweluje więc uchybienia stwierdzonego przez tutejszy Sąd. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do sporządzenia uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia w sposób odpowiadający wymogom opisanym w art. 107 § 3 k.p.a.