II SA/Wa 257/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-16
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego skarżący jest z mocy prawa zwolniony z kosztów sądowych i czy może mu być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. h p.p.s.a. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Jednocześnie, zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie do stron korzystających ze zwolnienia ustawowego. Skoro skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinno zostać przyznane.Stan faktyczny
B. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczące uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wykazała, że utrzymuje się z emerytury, posiada jedynie mieszkanie komunalne i ponosi stałe wydatki. Dokumentacja potwierdziła jej stan majątkowy.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano B. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (dot. post. nr [...]) postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać B. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w niniejszej sprawie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
W toku postępowania sądowego B. G. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, ujawniła, że nie posiada majątku, poza mieszkaniem komunalnym, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. Wskazała również, że ponosi wydatki na opłacenie czynszu, światła, gazu
w łącznej kwocie [...] zł. Strona nie ujawniła, że pozostaje w stosunku prawnym
z adwokatem lub radcą prawnym. Wskazać należy, że dokumentacja zgromadzona
w aktach sprawy potwierdza informacje zawarte w formularzu dotyczące stanu majątkowego skarżącej.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu
i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. h p.p.s.a., zmienionego ustawą
z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie
w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Nie ulega wątpliwości, że skarga B. G. mieści się w katalogu takich spraw.
W rezultacie, skarżąca w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ
w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
Analizując przedstawioną wyżej sytuację majątkową strony referendarz doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do uwzględnienia jej wniosku
i przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Przy wykazanych wydatkach, utrzymując się z ujawnionego dochodu, w sposób oczywisty nie byłaby w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla własnego i córki utrzymania.
Z tego względu, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. h i art. 246 § 1 pkt 2 w zw.
z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło