II SA/Wa 2577/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego - oddala skargę - Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2004 r., wydanym na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia M. R., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta [...] Policji w P. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem Komendanta [...] Policji w P. z dnia [...] marca 2003 r. o wymierzeniu [...] M. R. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W uzasadnieniu podano, iż M. R. wnioskiem z dnia 27 października 2003 r. zwrócił się do Komendanta [...] Policji w P., powołując się na art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r., m.in. o wzruszenie prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego i uchylenie orzeczenia o ukaraniu. Komendant [...] Policji w P. postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. odmówił M. R. wznowienia postępowania dyscyplinarnego, wskazując, iż złożenie wniosku nastąpiło z uchybieniem ustawowych terminów. Na powyższe postanowienie M. R. złożył zażalenie do Komendanta Głównego Policji zarzucając, iż w sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy znowelizowanej ustawy o Policji w zakresie liczenia terminów, lecz bezpośrednie zastosowanie powinien mieć art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Organ odwoławczy rozpatrując zażalenie M. R. stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki negatywne uniemożliwiające wznowienie postępowania dyscyplinarnego. M. R. składając w dniu 27 października 2003 r. wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, a więc po upływie przeszło 1 roku od dnia opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie dotrzymał ustawowego terminu i z tych względów należało odmówić wznowienia postępowania. Uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie wniosku stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Dlatego też przedstawione w zaskarżonym postanowieniu argumenty Komendanta [...] Policji w P. uznano za uzasadnione i odpowiadające stanowi faktycznemu oraz prawnemu przedmiotowej sprawy. Organ wskazał, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. (sygn. akt K. 36/00), który dotyczył nie tylko kwestii związanej ze stwierdzeniem niezgodności art. 139 ust. 2 ustawy o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, ale również innych zagadnień, został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2002 r. (Dz. U. Nr 176, poz. 1457) i z tą datą wszedł w życie. M. R. orzeczenie Komendanta [...] Policji w P. z dnia [...] marca 2003 r. otrzymał w dniu 19 marca 2003 r. Dlatego też, składając wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego w dniu 27 października 2003 r., a więc po upływie ponad 1 roku od dnia opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. oraz ponad 7 miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia prawomocnego, nie dotrzymał ustawowego terminu. Odnosząc się zaś do przywołanego przez wnioskodawcę art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, jako podstawy żądania wznowienia postępowania dyscyplinarnego, stwierdzono, że zgodnie z postanowieniem art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP wynika natomiast, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Tak więc, w zakresie wznowienia postępowania Konstytucja odsyła do przepisów właściwych dla danego postępowania i dlatego nie stosuje się bezpośrednio przepisów ustawy zasadniczej. W kwestii zarzutu wnioskodawcy, dotyczącego braku możliwości stosowania przepisów ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji, organ wyjaśnił, że podstawę do podejmowania przez jakikolwiek organ czynności stanowią przepisy prawa powszechnie obowiązującego w zakresie i w granicach wskazanych tymi przepisami. Zgodnie z art. 5 przywołanej powyżej ustawy, weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia i dlatego przy rozpatrywaniu wszelkich spraw dyscyplinarnych od dnia 29 listopada 2003 r. stosuje się przepisy ustawy o Policji w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji. Zdaniem organu, przedstawione przez zainteresowanego argumenty, świadczące jakoby został dotrzymany przez niego termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie znajdują uzasadnienia. W myśl § 44 ust. 1 obowiązującego do dnia 30 września 2003 r. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów, uchylenie orzeczeń dyscyplinarnych w stosunku do osób zwolnionych ze służby w Policji, wobec których w czasie trwania stosunku służbowego orzeczono karę wydalenia ze służby, wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe lub obniżenia stopnia, następowało na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa i art. 145a kpa). Zatem, na podstawie art. 145a kpa można było żądać wznowienia postępowania dyscyplinarnego w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Zgodnie z art. 145a § 2 kpa, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji, o której mowa powyżej wynosi jeden miesiąc i biegnie od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Takie stanowisko w kwestii biegu terminu przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2003 r. (sygn. akt II SA 461/03). Tymczasem wniosek M. R. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego został złożony w dniu 27 października 2003 r., a więc bezspornie z przekroczeniem miesięcznego terminu określonego zarówno w art. 145a § 2 kpa, jak i w art. 135r ust. 3 wym. ustawy i dlatego, zdaniem organu, należało odmówić wznowienia tego postępowania w drodze postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. R. zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 2 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192, poz. 1873) w zw. z § 44 ust. 1 i § 45 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14) i art. 145a kpa oraz art. 190 ust. 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazując na powyższe, wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2004 r. i utrzymanego nim w mocy postanowienia Komendanta [...] Policji w P. z dnia [...] lipca 2004 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowy problem podnoszony przez skarżącego dotyczy treści art. 145a § 2 kpa określającego termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Zgodnie z tym przepisem, skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje pojęcia "wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego", aby zdefiniować to pojęcie należy odwołać się do innych aktów prawnych. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny – dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nieprzewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów. Treść tego przepisu wskazuje, że ustawodawca uznał za "wejście w życie" moment publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw lub Monitorze Polskim, jednocześnie dając Trybunałowi możliwość określenia innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu prawnego. Konstytucja rozdziela tu moment "wejścia w życie" orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, od utraty mocy obowiązującej przez akt normatywny, którego to orzeczenie dotyczy. Z chwilą ogłoszenia orzeczenia wchodzi ono w życie, co oznacza, że akt prawny, którego dotyczy stracił moc obowiązującą lub straci w późniejszym, określonym zgodnie z dyspozycją art. 190 ust. 3 terminie, a na organach administracji rządowej spoczywa obowiązek przygotowania zmiany sprzecznego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu prawnego. Tak więc, pojęcie "wejście w życie" w przypadku orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nie może być utożsamiane z utratą w późniejszym terminie, niż data publikacji orzeczenia mocy obowiązującej aktu prawnego. Podobne rozwiązanie dotyczy ogłaszania aktów prawnych. Zgodnie bowiem z art. 88 ust. 2 Konstytucji, warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Powołany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K 36/00, stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2002 r. W tym dniu nastąpiło wejście w życie tego orzeczenia. Zgodnie z art. 145a § 2 kpa termin do wznowienia postępowania w tej sprawie z powodu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny upłynął w miesiąc po publikacji orzeczenia. Skarżący wniósł skargę o wznowienie w dniu 27 października 2003 r., a więc uchybił on terminowi przewidzianemu w omawianym przepisie. W zaskarżonej decyzji organ trafnie wskazał podstawę odmowy wznowienia postępowania, obszernie uzasadniając swoje stanowisko. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.