II SA/Wa 258/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-04
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej dodatków mieszkaniowych jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a jeśli tak, czy może mu być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych są z mocy prawa zwolnieni z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. h p.p.s.a. W przypadku takiego ustawowego zwolnienia, przepisy o przyznaniu prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie do zastępstwa prawnego, co oznacza, że stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
B. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca podała, że utrzymuje się z emerytury i ponosi znaczne koszty utrzymania, nie posiadając majątku. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając sytuację materialną skarżącej.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano B. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (dot. post. nr [...]) postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać B. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w niniejszej sprawie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
W toku postępowania sądowego B. G. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca podała, że pozostaje w gospodarstwie domowym z córką, nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w lokalu komunalnym, utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. [...] zł. Ujawniła, że ponosi koszty związane z miesięcznym utrzymaniem w wysokości łącznej ok. [...] zł. Wnioskodawczyni nie wykazała, że pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu
i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. h p.p.s.a., zmienionego ustawą
z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie
w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Analizując akta sprawy nie ulega wątpliwości, że skarga B. G. mieści się w katalogu takich spraw.
W rezultacie, skarżąca w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ
w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249 a p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
Analizując przedstawioną wyżej sytuację majątkową strony referendarz doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do uwzględnienia jej wniosku
i przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Przy wykazanej sytuacji skarżącej i jej córki, wobec ujawnienia miesięcznego dochodu rodziny w kwocie ok. [...] zł, w sposób oczywisty nie byłaby ona w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania swojego i córki.
Z tego względu, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. h i art. 246 § 1 pkt 2 w zw.
z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło