II SA/Wa 259/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2009 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 6 i art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: kpa, odmówił wydania L. G. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. L. G. złożył do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. (dalej: Prezes WAM) odwołanie od ww. decyzji, uzasadniając je wyjątkowością swojej sytuacji rodzinnej i osobistej. Zarzucił Dyrektorowi Oddziału Regionalnego WAM we W., że nie potraktował jego sytuacji, jako wyjątkowej. Wskazał, że dom, w którym zamieszkuje, został zgłoszony do sprzedaży, która "uwolni go" od spłaty kredytu i długów, niemniej jednak doprowadzi do sytuacji, w której nie będzie miał gdzie zamieszkać. Podkreślił, że biorąc pod uwagę jego 26-letnią służbę w armii, której poświęcił się całkowicie oraz rany odniesione podczas misji w I., które leczy do dziś, armia powinna mu pomóc, a on sam nie zasługuje na to żeby mieszkać w "slamsach". Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), wydał [...] stycznia 2009 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Prezes WAM wyjaśnił, że L. G. dnia [...] września 2008 r. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM we W. z prośbą o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Agencji, na podstawie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wskazując na swoje problemy zdrowotne, finansowe oraz mieszkaniowe po orzeczonym rozwodzie. Organ I instancji ustalił, iż ww., pełniąc zawodową służbę wojskową, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r., otrzymał osobną kwaterę stałą, położoną przy ul. [...] w B., którą następnie dnia [...] grudnia 2004 r. nabył od WAM, na zasadach przewidzianych przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, tj. z uwzględnieniem 95% bonifikaty od wartości rynkowej lokalu. Organ ustalił, że aktualnie L. G. zameldowany jest w domu jednorodzinnym we wsi T. nr [...], który nabył wspólnie z żoną – D. G. na podstawie umowy przeniesienia własności [...] sierpnia 2006 r. Dnia [...] kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy w J. orzekł rozwód ww. z D. G., bez orzekania o sposobie korzystania z mieszkania, niemniej jednak z relacji L. G. wynika, że była żona utrudnia mu zamieszkiwanie we wspólnym domu, ponadto ma on problemy finansowe z powodu zaciągniętego wspólnie z żoną kredytu hipotecznego (umowa kredytowa z [...] grudnia 2007 r. na kwotę [...] zł), po tym jak była żona uchyla się od udziału w spłacie kredytu (aktualnie całość miesięcznej raty kredytu – [...] zł spłaca sam). Dochody ww. obciąża również obowiązek alimentacyjny wobec małoletniej córki ([...] zł miesięcznie). Organ ustalił, iż na dochód L. G. składa się emerytura wojskowa ([...] zł) oraz wynagrodzenie za pracę na stanowisku [...] w JW [...] w B. ([...] zł brutto), co daje łącznie kwotę [...] zł. W dalszej części uzasadnienia organ zaznaczył, iż L. G. podczas odbytej misji w I. dnia [...] sierpnia 2004 r. doznał wypadku w związku ze służbą, a orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2007 r. został uznany za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, natomiast [...] lipca 2007 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. W związku z odniesionymi ranami do dnia dzisiejszego pozostaje pod opieką lekarzy specjalistów. Powyższe zdaniem L. G. potwierdza jego wyjątkową sytuację. Organ I instancji dokonując analizy sprawy uznał, że sytuacja ww. nie zalicza się do sytuacji wyjątkowej, o której mowa w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w związku z powyższym decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] odmówił ww. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym z zasobów WAM, od której L. G. wniósł odwołanie. Organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę wyjaśnił, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który stanowi, że w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego WAM, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej. Organ podkreślił, iż warunkiem przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym jest spełnienie dwóch przesłanek, tj. wyjątkowości sytuacji oraz zgody Ministra Obrony Narodowej. Prezes WAM wyjaśnił, że pojęcie "sytuacji wyjątkowej" nie posiada ustawowej definicji, w związku z czym ocena, które przypadki należy uznać za wyjątkowe, zależy do uznania dyrektora oddziału regionalnego Agencji, który rozpatrując wniosek strony ma obowiązek odnieść się do podanych przez stronę okoliczności indywidualnych, na których opiera przekonanie, że znajduje się w sytuacji wyjątkowej i wywodzi dla siebie określone skutki prawne. W ocenie Prezesa WAM, organ I instancji rozpatrując sprawę wnikliwie przeanalizował materiał dowodowy, zaznaczył, iż większość argumentów powoływanych przez stronę dotyczyła osobistych relacji z byłą żoną (spory mieszkaniowe oraz finansowe), które występują dość często i dotyczą wielu osób, w związku z czym nie można ich uznać za wyjątkowe. Zdaniem organu, wnioskodawca nie przedstawił dowodów, które potwierdzałyby, że po spłacie kredytu ze środków pochodzących z ewentualnej sprzedaży nieruchomości we wsi T. nr [...], nie będzie w stanie zabezpieczyć swoich potrzeb mieszkaniowych. Organ zaznaczył ponadto, iż ww. osiąga miesięcznie dochody w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, co świadczy o jego dobrej kondycji finansowej. Dodatkowo wskazał, że wobec ww. WAM zrealizowała, przysługujące mu z racji pełnienia zawodowej służby wojskowej, uprawnienia mieszkaniowe, lokal, który został mu przydzielony przez Agencję nabył on z 95% bonifikatą od wartości rynkowej lokalu. Ponadto obecnie jest on współwłaścicielem nieruchomości we wsi T. nr [...], w związku z powyższym ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Pismem z dnia 12 lutego 2009 r. L. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa WAM z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], motywując ją dowolnością interpretacji jego problemu osobistego. W treści skargi podkreślił, iż wprawdzie armia wywiązała się wobec jego osoby ze swoich zobowiązań, ale art. 29 ww. ustawy daje Prezesowi WAM prawo dowolnego interpretowania sytuacji życiowych. Zaznaczył, iż w trakcie swojej prawie 26-letniej służby w wojsku całym swoim zdrowiem i życiem oddał się armii, dowodem czego jest udział w misji stabilizacyjnej w I., podczas której został ranny, a skutki tego odczuwa do dziś. Wyjaśnił, że nie był w stanie przewidzieć tego co stanie się z jego rodziną, zaznaczając, że dom, w którym mieszka jest pod hipoteką i nawet po jego sprzedaży nie będzie miał możliwości zakupu mieszkania, natomiast w sądzie w B. toczy się sprawa o podział majątku, a kredyty i długi, jakie zaciągną na utrzymanie domu, stanowią znaczne obciążenie dla jego budżetu. Zarzucił WAM, że przedstawiała jego zarobki brutto, nie biorąc pod uwagę wydatków, jakie wiążą się ze spłatą hipoteki i długów. Zaznaczył, że od kwietnia, w związku z przeniesieniem służbowym, będzie pracować w W., jako pracownik cywilny wojska, dlatego też zainteresowany jest przydziałem mieszkania w W., a nie, jak pierwotnie wnioskował, w B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zajmowane dotychczas przez organy rozstrzygające sprawę w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 138 par. 1 pkt 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji jest konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy, że jego ocena jest co do istoty taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), zgodnie z którym w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Użyte w przedmiotowym przepisie sformułowanie "może wydać" oznacza, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy, co wskazuje, że organ wydając decyzję posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. W związku z powyższym sądowa kontrola decyzji tego rodzaju jest ograniczona, sprowadza się do badania przez Sąd, czy decyzja nie nosi cech dowolności, tzn. czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, kontrola ta nie obejmuje natomiast celowości zaskarżonej decyzji. Z kolei pojęcie "sytuacja wyjątkowa" nie zostało przez ustawodawcę sprecyzowane, w ocenie Sądu, w świetle art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, sytuacją wyjątkową będzie taka, która świadczy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osobę we własnym zakresie, np. ze względu na jej sytuację finansową. Podkreślić należy jednak, iż ocena, czy sytuacja taka występuje nie może być arbitralna, nie może również sprowadzać się do wniosku, iż świadczyć o niej powinny jedynie te okoliczności, które leżą po stronie samego organu. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący będąc żołnierzem zawodowym, na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w J. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r., otrzymał przydział osobnej kwatery stałej, położonej w B. przy ul. [...], który to lokal w dniu [...] grudnia 2004 r. nabył od WAM, na zasadach przewidzianych przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, tj. z 95% bonifikatą wartości rynkowej lokalu. Dnia [...] sierpnia 2006 r. ww. wraz z żoną – D. G. zakupił dom jednorodzinny, położony we wsi T. nr [...], w którym jest zameldowany do dziś. Będąc małżeństwem ww. [...] grudnia 2007 r. zaciągnęli kredyt hipoteczny na kwotę [...] zł, po czym [...] kwietnia 2008 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w J. małżeństwo ww. zostało rozwiązane, a [...] września 2008 r. L. G. wystąpił do Sądu Rejonowego w B. o podział majątku. Z relacji skarżącego wynika, że była żona nie uczestniczy w spłacie zaciągniętego kredytu oraz utrudnia mu normalne korzystanie ze wspólnego domu, co jest przyczyną sporów między ww., a dowodem na powyższe są znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenia wskazujące na interwencje Policji w miejscu zamieszkania. Analiza akt sprawy pozwala przyjąć, iż na dochody skarżącego składa się emerytura wojskowa ([...] zł) oraz wynagrodzenie za pracę na stanowisku [...] w JW [...] w B. ([...] zł brutto), które obciąża obowiązek alimentacyjny wobec córki ([...] zł miesięcznie) oraz spłata rat kredytu hipotecznego ([...] zł miesięcznie). Analiza zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organ, wbrew zarzutowi skarżącego, zawartemu w skardze, wziął powyższe pod uwagę, wydając rozstrzygnięcie w sprawie. Biorąc pod uwagę sytuację skarżącego, należy zgodzić się z organem, że WAM zrealizowała wobec niego uprawnienia mieszkaniowe (nabycie lokalu od WAM z bonifikatą), jak również, że osiąga on stałe miesięczne dochody, a jako współwłaściciel domu jednorodzinnego ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Ewentualna sprzedaż nieruchomości, którą zamieszkuje, celem spłaty zaciągniętego kredytu hipotecznego, która w opinii skarżącego uwolniłaby go od zaciągniętego kredytu, ale jednocześnie pozbawiła środków na zakup nowego mieszkania, w ocenie Sądu, nie stanowi sytuacji wyjątkowej, o której mowa w art. 29 ww. ustawy. Zdaniem Sądu, nawet gdyby przyjąć, że środki uzyskane z ewentualnej sprzedaży zajmowanej nieruchomości byłyby niewystarczające na zakup nowego mieszkania, wskazać należy, iż zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie oznacza konieczności zakupu własnego mieszkania. Brak środków finansowych uniemożliwiający zakup własnego lokalu jest niewątpliwie sytuacją trudną, ale sytuacją często występującą, która nie należy do wyjątkowych. Dodatkowo należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że celem art. 29 ww. ustawy nie było ustanowienie podstawy do pomocy o charakterze wyłącznie socjalnym, obowiązkiem WAM jest bowiem realizacja uprawnień żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Za wyjątkowością sytuacji skarżącego nie przemawiają również argumenty podnoszone przez ww., a dotyczące jego złego stanu zdrowia, w związku z przebytym w dniu [...] sierpnia 2004 r. wypadkiem związanym ze służbą, jakiego doznał podczas misji stabilizacyjnej w I., konsekwencją czego było wydanie przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w Ż. orzeczenia z dnia [...] marca 2007 r. o uznaniu ww. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej oraz zwolnienie w dniu [...] lipca 2007 r. z zawodowej służby wojskowej. Podkreślić należy, iż doznany uszczerbek na zdrowiu, choć pozbawił skarżącego możliwości pełnienia zawodowej służby wojskowej, to jednak nie wykluczył go z kręgu osób czynnych zawodowo. Jak bowiem wynika z akt sprawy L. G. jest pracownikiem cywilnym wojska, zatrudnionym na stanowisku [...] w JW [...] w B., który z racji wykonywanej pracy otrzymuje stałe miesięczne wynagrodzenie. Powyższe pozwala przyjąć, że skarżący nie jest osobą ciężko chorą, której choroba niepozwalałaby pracować i osiągać z tego tytułu dochodu, tym samym jego sytuacji nie można zaliczyć do sytuacji wyjątkowej z art. 29 ww. ustawy. Sąd nie podziela również zarzutu podniesionego w skardze odnośnie dowolnej interpretacji problemu osobistego skarżącego. Zgodnie z art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu rozpatrzenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie było na tyle wystarczające, że pozwoliło organowi uzyskać jednoznaczne ustalenia faktyczne i prawne, które doprowadziły do rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, problemy osobiste z byłą żoną, z którymi boryka się skarżący, nie mogą być uznane za sytuację wyjątkową w rozumieniu art. 29 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.