II SA/Wa 2600/04

WyrokWSA w Warszawie2005-03-04

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Joanna Kube, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Wojewoda) prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego, uznając brak właściwości rzeczowej organu pierwszej instancji (Prezydenta miasta) po zmianie przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy (Wojewoda) błędnie umorzył postępowanie w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, wnioski złożone przed dniem przejęcia kompetencji przez ZUS, a także sprawy wszczęte i niezakończone przed tą datą, powinny być rozpatrywane na zasadach dotychczasowych przez organy właściwe przed zmianą przepisów. W związku z tym Wojewoda powinien był rozpoznać odwołanie merytorycznie, a nie umarzać postępowanie.
Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w lipcu 2004 r. Prezydent miasta odmówił przyznania świadczenia. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję Prezydenta i umorzył postępowanie, uznając, że od 1 stycznia 2004 r. właściwy do przyznawania świadczeń jest ZUS. J. K. zaskarżył decyzję Wojewody, argumentując, że jego wniosek złożony przed 1 sierpnia 2004 r. powinien być rozpatrywany według starych przepisów przez Prezydenta miasta.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Joanna Kube, Asesor WSA, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...], w oparciu o art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) w związku z art. 23 ust. 3 oraz art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2004 r. nr [...] odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że J. K. zarejestrował się w Urzędzie Pracy w dniu [...] lipca 2004 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku. W tym samym dniu bezrobotny złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, a Prezydent [...] odmówił przyznania prawa do tego świadczenia z powodu niespełnienia przez J. K. warunków określonych w art. 37k ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Wojewoda [...] wskazał, iż w dacie wydawania decyzji Prezydent [...] nie był już organem właściwym rzeczowo, gdyż z dniem 1 stycznia 2004 r. organem właściwym w przedmiocie przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, stosownie do art. 23 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. W jego ocenie, Urząd Pracy powinien przekazać sprawę do ZUS jako organu właściwego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. nie zgodził się ze stanowiskiem Wojewody [...], podnosząc, że w jego sprawie właściwym do wydania decyzji był Prezydent [...], gdyż swój wniosek złożył przed dniem 1 sierpnia 2004 r. Wniósł w związku z tym o merytoryczne rozpatrzenie jego wniosku o świadczenie przedemerytalne zgodnie z przepisami obowiązującymi do dnia 31 lipca 2004 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. W sprawie bezsporne jest, że J. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego do Urzędu Pracy [...] w dniu [...] lipca 2004 r., natomiast decyzja Prezydenta [...] w przedmiocie odmowy przyznania ww. świadczenia została wydana w dniu [...] września 2004 r. W myśl przepisu art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, z dniem 1 sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych, co w ocenie Wojewody [...] skutkowało brakiem właściwości rzeczowej Prezydenta [...] do orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego. Istota niniejszej sprawy sprowadzała się więc do oceny, jaki organ był właściwy do wydania decyzji w zakresie wniosku złożonego przez J. K. Wbrew stanowisku Wojewody [...] o utracie przez Prezydenta właściwości w sprawie przyznania (bądź jego odmowy) świadczenia przedemerytalnego nie przesądza treść art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych. Wskazuje na to bowiem jednoznacznie przepis art. 29 ust. 2 tej ustawy, który stanowi, że osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie zaś z przepisem art. 37o ust. 1 ustawy z zatrudnieniu i bezrobociu prawo do świadczeń przedemerytalnych ustala i przyznaje starosta, a wypłaca je powiatowy urząd pracy. Potwierdzeniem powyższego jest z kolei treść art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, który stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone prze dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Należy również zwrócić uwagę na treść przepisu art. 29 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych stanowiącego, że powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 2 oraz art. 30 ust. 2, zgodnie z którym w przypadku ustalenia po dniu wejścia w życie ustawy prawa do świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego, na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, powiatowe urzędy pracy, po dokonaniu wypłaty świadczeń przedemerytalnych i zasiłków przedemerytalnych za okres do dnia przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, niezwłocznie przekażą ZUS informację i dokumentację, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 i ust. 3. W świetle przytoczonych przepisów Wojewoda [...] dokonał błędnej wykładni przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych poprzez uznanie braku właściwości Prezydenta [...] do orzekania w przedmiocie wniosku J. K. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie również w piśmiennictwie, w którym dominuje pogląd, że wprowadzona nowa regulacja w zakresie nabycia prawa do świadczeń przedemerytalnych przyjmuje regułę przyznawania świadczeń przedemerytalnych na dotychczasowych zasadach i dotychczasowej wysokości osobom, które złożyły wniosek o to świadczenie przed dniem 1 sierpnia 2004 r. (por. A. Kosut "Nowe regulacje w zakresie nabycia prawa do świadczeń przedemerytalnych", Praca i Zabezpieczenie Społeczne 9/2004, str. 15). Tak więc, umorzenie postępowania przez organ odwoławczy nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 kpa, bowiem postępowanie przed organem I instancji nie stało się bezprzedmiotowe, by zachodziła przesłanka do jego umorzenia. Wojewoda [...] powinien w związku z tym rozpoznać merytorycznie odwołanie od decyzji Prezydenta [...] wniesione przez skarżącego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O zakresie, w jakim zasłużona decyzja nie podlega wykonaniu Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło