II SA/Wa 2605/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-17

Skład orzekający: Ewa Grochowska – Jung, Joanna Kube, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może cofnąć pozwolenie na broń palną na podstawie prawomocnego wyroku skazującego za umyślne przestępstwo, mimo wcześniejszego umorzenia postępowania w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Organ Policji jest zobowiązany cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli osoba posiadająca takie pozwolenie została prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo. Prowadzenie kolejnego postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia jest dopuszczalne, gdy opiera się na innych okolicznościach faktycznych niż w postępowaniu poprzednim. Zasada trwałości decyzji administracyjnej nie została naruszona, gdyż brak jest tożsamości przedmiotowej sprawy. Zastosowanie znowelizowanych przepisów ustawy o broni i amunicji jest prawidłowe w postępowaniu wszczętym po wejściu ich w życie.
Stan faktyczny
Skarżący J. N. posiadał pozwolenie na broń palną myśliwską, które zostało cofnięte decyzją Komendanta Głównego Policji z powodu prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Wcześniej organ umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia z uwagi na uniewinnienie skarżącego od innego zarzutu karnego. Skarżący kwestionował zasadność wszczęcia nowego postępowania i cofnięcia pozwolenia, powołując się na zasadę trwałości decyzji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie WSA Joanna Kube, Danuta Kania, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2572/08 uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia J. N. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w czasie wydania zaskarżonych decyzji toczyło się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. sklasyfikowanego jako przestępstwo przeciwko mieniu. Jednakże prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt [...] skarżący został uniewinniony od popełnienia wyżej wymienionego czynu. Zatem w chwili wydania zaskarżonej decyzji obiektywnie nie istniał zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu. Dlatego też Sąd uznał, że ustalenia co do tego faktu były błędne w związku z czym nakazał organom przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględnić fakt prawomocnego uniewinnienia skarżącego od popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu. W dniu [...] czerwca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalił skargę kasacyjną. W wykonaniu powyższego wyroku [...] Komendant Wojewódzki Policji w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzją nr [...] umorzył postępowanie. Następnie w dniu [...] marca 2011 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J. N. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, z uwagi na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w O., sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., na mocy którego J. N. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. (przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). W wyniku tego w dniu [...] lipca 2011 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji, wydał decyzję nr [...] cofającą stronie przedmiotowe pozwolenie. W odwołaniu od powyższej decyzji J. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarzucił organowi niezasadne wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia stronie pozwolenia na broń w sytuacji, gdy organ ten uprzednio prawomocnie umorzył postępowanie w tożsamej sprawie administracyjnej strony. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, wydał w dniu [...] września 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) i art. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowano art. 18 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu lub zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Skoro zatem J. N. został skazany za umyślne przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (k. 122), polegające na kierowaniu samochodem w stanie nietrzeźwości po drodze publicznej, to ustalenie to jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń. W takich przypadkach ustawodawca nie daje bowiem organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz, organ wyjaśnił, że w postępowaniu zasady tej nie naruszył. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z retrospektywnością, a nie z retroakcją prawa. Dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy nie ma bowiem znaczenia, że fakt prawomocnego skazania strony za umyślne przestępstwo miał miejsce przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów ustawy o broni i amunicji. Istotny jest sam fakt prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne, a nie data uprawomocnienia się takiego orzeczenia. Organ podkreślił, że karalność strony za przedmiotowe przestępstwo nie ulegała jeszcze zatarciu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, powodujące nieważność wydanej decyzji, w szczególności rażące naruszenie zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wynikającej z art. 16 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, poprzez wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną interpretację i zastosowanie, art. 3 ustawy o zmianie ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 77 kpa w zw. z art. 7 kpa oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wynikającej z art. 10 kpa, poprzez odmowę wysłuchania strony, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 kpa, poprzez prowadzenie postępowania pomimo jego prawomocnego zakończenia. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga J. N. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Stosownie zaś do art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Z treści przytoczonych powyżej przepisów wynika, że w przypadku skazania osoby legitymującej się pozwoleniem na broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne, organ zobowiązany jest cofnąć pozwolenie na broń. W niniejszej sprawie J. N. został uznany wyrokiem Sądu Rejonowego w O., sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. winnym popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k., tj. że w dniu [...] listopada 2008 r. w C. [...] kierował samochodem osobowym marki [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości i za to wymierzono karę grzywny oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres jednego roku. Bezspornym jest, że czyn określony w art. 178a § 1 k.k. jest przestępstwem o charakterze umyślnym. Zatem w sprawie ziściła się przesłanka z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a cytowanej ustawy nakazująca organowi cofnąć skarżącemu pozwolenie na broń. Dlatego też prawidłowym, w ocenie Sądu, było działanie organu polegające na wydaniu decyzji administracyjnej w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. W pierwszej kolejności niezasadne jest stwierdzenie, że organ umarzając wcześniej prowadzone postępowanie o cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń, a następnie wszczynając kolejne postępowanie w tym przedmiocie i kończąc je merytorycznym rozstrzygnięciem naruszył zasadę trwałości decyzji administracyjnej wyrażoną w art. 16 kpa. Należy bowiem wyjaśnić, że w niniejszej sprawie organ nie orzekał dwukrotnie w tej samej sprawie, jak podnosi skarżący. Co prawda obydwa postępowania dotyczyły cofnięcia pozwolenia na broń tej samej osobie, jednak cofnięcie uprawnienia było rozpatrywane przez organ na podstawie innych okoliczności w pierwszym postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. organ badał fakt skazania, a następnie uniewinnienia skarżącego od zarzutu popełnienia czynu z art. 284 § 2 k.k. sklasyfikowanego jako przestępstwo przeciwko mieniu, a w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] września 2011 r. organ brał pod uwagę fakt skazania skarżącego za czyn z art. 178a § 1 k.k., tj. przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zatem brak tu tożsamości przedmiotowej sprawy. Wbrew twierdzeniu skarżącego dopuszczalnym było prowadzenie dwóch różnych postępowań w zakresie cofnięcia mu pozwolenia na broń. Należy bowiem skarżącemu zwrócić uwagę, że w dniu wszczęcia postępowania pierwszego w dniu [...] maja 2008 r., a następnie na etapie rozstrzygania sprawy przed organem brak było innych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do cofnięcia skarżącemu przedmiotowego uprawnienia. Taki stan faktyczny podlegał też ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem w takich okolicznościach zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylający decyzje organów i nakazujący uwzględnić fakt prawomocnego uniewinnienia skarżącego od popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego utrzymujący w mocy wyrok Sądu I instancji. Stąd też organ, zobligowany art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, musiał uwzględnić powyższe wytyczne Sądu i przeprowadzić postępowanie w oparciu o stan faktyczny oceniany przez Sąd, a następnie wydać rozstrzygnięcie zgodne z powyższymi wytycznymi. W przeciwnym razie organ naraziłby się na zarzut niewykonania polecenia Sądu. Stąd też, w ocenie Sądu, prawidłowym było prowadzenie postępowania w oparciu o fakt uniewinnienia skarżącego od popełnienia czynu z art. 284 § 2 k.k., a dopiero w dalszej kolejności wszczęcie nowego postępowania z uwagi na okoliczność popełnienia przez skarżącego czynu z art. 178a § 1 k.k., mimo iż okoliczność ta była już znana organowi w dniu wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Fakt ten bowiem nie mógł być brany przez organ pod uwagę, jako nowy fakt, nieoceniany w prowadzonym postępowaniu. Organ nie naruszył również art. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji (...) (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195), zgodnie z którym, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Z przytoczonego przepisu wynika, że jedyną przesłanką, od której uzależniona została możliwość stosowania przepisów znowelizowanej ustawy o broni i amunicji, jest czas wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Postępowania, które rozpoczęły swój bieg pod rządami nowej ustawy, muszą być rozpoznawane również w oparciu o te regulacje. Brak jest więc możliwości skutecznego wywodzenia, iż istnieją inne bariery, uniemożliwiające stosowanie przez organ nowej ustawy w postępowaniu wszczętym pod jej rządami. Taka okoliczność nie wynika bowiem z przepisów prawa. Należy wskazać, że w stosunku do skarżącego toczyły się dwa postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, przy czym w niniejszej sprawie postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń zostało wszczęte przez organ z urzędu w dniu [...] marca 2011 r., zatem już pod rządami znowelizowanej ustawy. Należy też wyjaśnić, że od chwili wejścia w życie znowelizowanej ustawy o broni i amunicji, organ jest zobligowany do tego, aby oceniać zdolność strony do posiadania broni w oparciu o nowe przesłanki – wskazane w zmienionej ustawie. Nie zachodzi więc okoliczność, w której prawa, czy obowiązki strony były ustalane z mocą wsteczną. Jedynie zdarzenia, które miały miejsce przed wejściem w życie nowej ustawy, są inaczej oceniane i wywierają inne skutki – ale na dzień zastosowania nowej ustawy. Stąd więc uznać należało, iż organ, prowadząc postępowanie w oparciu o przepisy znowelizowanej ustawy o broni i amunicji, działał w sposób prawidłowy. Pozostałe zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania także nie zasługują na uwzględnienie. Należy bowiem wskazać, że w postępowaniu administracyjnym skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, korzystał też z prawa dostępu do akt sprawy i wypowiadania się, ponieważ składał pisma i wnioski, z którymi organ miał obowiązek zapoznania się i reagowania na nie – czego dowodem było załatwianie wniosków dowodowych w formie procesowej i odnoszenie się do tych wystąpień w decyzji I i II instancji. Natomiast samo nieuwzględnienie tych wniosków nie prowadzi do naruszenia zasad postępowania administracyjnego, ponieważ organ w ramach przeprowadzonego postępowania w sposób wystarczający i pewny ustalił ziszczenie przesłanki powodującej obligatoryjne cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń. W tym wypadku faktu prawomocnego skazania wyrokiem karnym nie był w stanie zmienić żaden z powołanych przez skarżącego wniosków dowodowych, ponieważ przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji nie uzależnia cofnięcia pozwolenia na broń od złożonych wyjaśnień, czy powołania innych argumentów, ale od prawomocnego wyroku sądu karnego za przestępstwo umyślne, co w niniejszej sprawie miało miejsce. W sytuacji gdyby organ nie zareagował na informację o skazaniu skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu karnego za przestępstwo umyślne naraziłby się na zarzut zaniechania wykonania obowiązku nałożonego nań przez ustawodawcę. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło