II SA/Wa 261/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o wyłączenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Malickiej w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 31 października 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania A. P. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzył postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku z tym, że skarżąca w niniejszej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. W sprzeciwie od postanowienia z dnia 31 października 2018 r. A. P. wniosła o wyłączenie od orzekania starszego referendarza sądowego Iwony Malickiej ze względu na brak bezstronności, o czym świadczy, jak podała, fakt dyskryminowanie skarżącej ze względu na niepełnosprawność. W dniu 15 stycznia 2019 r. starszy referendarz sądowy Iwona Malicka złożyła oświadczenie, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 w związku z art. 24 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") wyłączające ją od rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawy. Nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jej bezstronności w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek skarżącej o wyłączenie referendarza nie może zostać uwzględniony. Instytucja wyłączenia referendarza ukształtowana jest poprzez odesłanie do przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 24 § 1 p.p.s.a.) i ma na celu zagwarantowanie bezstronności przy orzekaniu w danej sprawie, tzn. ma zapewnić, aby na treść rozstrzygnięcia nie miały wpływu osobiste zapatrywania i uprzedzenia osoby biorącej udział w jego podjęciu. Powołana ustawa przewiduje dwie grupy przyczyn wyłączenia referendarza, tj. z mocy prawa oraz na wniosek strony (czy też żądanie referendarza). Zgodnie z art. 18 § 1 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a., referendarz jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; dotyczących skarg na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od wskazanych przyczyn, zgodnie z art. 19 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a. sąd wyłącza referendarza na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Odnosząc się do wniosku skarżącej o wyłączenie referendarza w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że w świetle przywołanych wyżej przepisów nie mógł on odnieść skutku. Nie może stanowić przesłanki wyłączenia referendarza od udziału w sprawie samo stwierdzenie skarżącej, że – w jej ocenie – działalność referendarza budzi wątpliwości co do jego bezstronności, bez wskazania na okoliczności, w których stanowisko to znajdowałoby uzasadnienie. Należy wyjaśnić, że wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a. powodujące wyłączenie referendarza z mocy ustawy. Z tych względów, Sąd oddalił wniosek, o czym orzekł na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.