II SA/Wa 261/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. L. i L. C. reprezentowanej przez kuratora D. L. na pismo Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległych należności postanawia: odrzucić skargę D. L. i L. C. reprezentowana przez kuratora D. L., pismem z 13 grudnia 2023 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wskazując jako przedmiot zaskarżenia decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległych należności. Prezes AMW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący wnioskiem z [...].07.2023 r. zwrócili się do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] o umorzenie całego zadłużenia za zajmowany bez tytułu prawnego lokal mieszkalny w [...] m. [...]. Pismem z dnia [...].09.2023 r. znak: [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] odmówił umorzenia całości zadłużenia za zajmowany bez tytułu prawnego ww. lokal mieszkalny. Skarżący pismem z dnia [...].10.2023 r. skierowanym do Prezesa Agencji i zatytułowanym: "odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu", wyrazili swoje niezadowolenie z ww. odpowiedzi Dyrektora Oddziału na wniosek o umorzenie zadłużenia, traktując ją jak decyzję administracyjną. Prezes AMW w odpowiedzi z [...].11.2023 r., pismem znak: [...] poinformował dłużników, że odpowiedź na ich wniosek o umorzenie należności pieniężnych Agencji, nie jest decyzją administracyjną i nie podlega rygorom ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775). Jest to pisemna odpowiedź na wniosek dłużnika o umorzenie należności pieniężnych Agencji, informująca o przyczynach odmowy pozytywnego rozpatrzenia, na którą nie przysługuje odwołanie do organu II instancji ani skarga do sądu administracyjnego, co również oznacza brak możliwości przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Przy tym Prezes AMW uznał, że odmowa umorzenia należności pieniężnych Agencji w przedmiotowej sprawie jest jak najbardziej zasadna. Przedmiotowe pismo zostało odebrane przez L. C. w dniu [...].11.2023 r. Prezes AMW wyjaśnił, że zgodnie z art. 41 ust. 11 ustawy z dnia 10.07.2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2061 z późn. zm.) umorzenie w całości łub w części należności następuje w formie jednostronnego oświadczenia woli z pozostawieniem w aktach sprawy oświadczenia Agencji. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 4-6, gdy miejsce pobytu dłużnika jest znane, umorzenie należności następuje na podstawie umowy. Wobec powyższego, w odpowiedzi na wniosek dłużnika o umorzenie zadłużenia organy Agencji nie mogły wydać decyzji administracyjnych, jako że byłoby to działanie bez podstawy prawnej. Ponadto zwrócił uwagę, że w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, zapadło postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, z dnia 5 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 19/21, odrzucające skargę z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, z późń. zm.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zakres kognicji sądów administracyjnych został wyznaczony przez normy z art. 3 § 1 - § 2 p.p.s.a. i obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Sąd w pierwszej kolejności bada, czy skarga jest dopuszczalna. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a., Sąd postanowieniem odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 98) należności pieniężne przysługujące Agencji mogą być umarzane w całości lub w części w razie wystąpienia co najmniej jednego z następujących przypadków wymienionych w tym przepisie. Stosownie natomiast do ust. 11 tego artykułu umorzenie w całości lub w części należności następuje w formie jednostronnego oświadczenia woli z pozostawieniem w aktach sprawy oświadczenia Agencji. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 4-6, gdy miejsce pobytu dłużnika jest znane, umorzenie należności następuje na podstawie umowy. Wobec powyższego należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział decyzyjnego trybu rozstrzygania o umorzeniu zaległych należności pieniężnych wobec Agencji Mienia Wojskowego. Z tych przepisów nie wynika również, aby w tej sprawie miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zakwestionowane w skardze pismo Prezesa AMW nie stanowi aktu administracyjnego podlegającego kontroli sądu administracyjnego. Nie jest też czynnością czy aktem z zakresu administracji publicznej. Z tych też powodów nie było podstaw do odrębnego rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu. Skarga jest bowiem niedopuszczalna. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.