II SA/Wa 2622/04
WyrokWSA w Warszawie2005-08-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Jacek Fronczyk, Asesor WSA Janusz Walawski (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji, wydany na podstawie orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, może zostać uznany za nieważny z powodu wadliwości doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego?Ratio decidendi
Rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji, wydany na podstawie orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, podlega stwierdzeniu nieważności, jeśli orzeczenie dyscyplinarne nie zostało skutecznie doręczone policjantowi. Skuteczne doręczenie jest warunkiem koniecznym do uznania orzeczenia dyscyplinarnego za ostateczne, a tym samym do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby.Stan faktyczny
Skarżący, P. M., złożył skargę na rozkaz personalny Komendanta Policji o zwolnieniu go ze służby, który utrzymał w mocy wcześniejszy rozkaz Komendanta Powiatowego Policji. Zwolnienie nastąpiło na podstawie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o Policji oraz przepisów postępowania administracyjnego. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność obu rozkazów personalnych z powodu wadliwości doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego organu I instancji. 2. Zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Jacek Fronczyk, Asesor WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant Karolina Tomzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi P. M. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. stwierdza nieważność zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego organu I instancji, 2. zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.
W dniu 28 grudnia 2004 r. P. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] października 2004 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] września 2004 r. o zwolnieniu ww. ze służby w Policji.
Zwolnienie policjanta ze służby w Policji nastąpiło na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), zgodnie z którym właściwy organ zwalnia policjanta ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Skarżący podniósł w skardze, że przy wydaniu przedmiotowych rozkazów doszło do obrazy przepisów ustawy o Policji, a w szczególności art. 135j, art. 135k, art. 135g ust. 1 i 2. Ponadto zarzucił, że organ naruszył przepisy postępowania, tj. art., 7, 77, 107 §3 kpa i art.128 kpa. Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odniósł się również wyczerpująco do zarzutów podniesionych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Natomiast art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych niż podniesione przez skarżącego.
Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie odwoławcze rozpoczyna się od badania przez organ drugiej instancji dopuszczalności odwołania i zachowania terminu do jego wniesienia. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania następuje wówczas, gdy odwołanie złożono po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 kpa lub po upływie terminu wskazanego w przepisach szczególnych do wniesienia odwołania. Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia środka zaskarżenia. I takim przepisem szczególnym w niniejszej sprawie jest art. 135k ust. 1 ustawy o Policji, który określa, że postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia tego wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Natomiast ust. 3 przytoczonego powyżej przepisu stanowi, że wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych (...).
Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy, Pierwszy Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...], na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), wydał w dniu [...] czerwca 2004 r. orzeczenie nr [...], w którym orzekł o stwierdzeniu winy i wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji.
Z notatki służbowej z dnia [...] lipca 2004 r. (k.116 akt postępowania dyscyplinarnego), jak również z zamieszczonej na niej prezentatcie organu wynika, że w dniu [...] czerwca 2004 r. do Komendy Powiatowej Policji w [...] wpłynęło odwołanie od powyżej określonego orzeczenia, co oznacza, że zostało ono złożone przed wydaniem orzeczenia o stwierdzeniu winy skarżącego i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Z treści odwołania wynika m.in., że skarżący mieszka w W. przy ul. [...], natomiast orzeczenie Pierwszego Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. zostało przesłane na inny adres - ul. [...], gdzie było dwukrotnie awizowane, tj. w dniu 6 i 21 lipca 2004 r.
Komendant [...] Policji, na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, w dniu [...] sierpnia 2004 r. wydał postanowienie nr [...] o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia nr [...] Pierwszego Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., a w jego uzasadnieniu stwierdził, że zostało "zaskarżone" przed jego wydaniem. Powyżej określone postanowienie wysłano na dwa adresy i zostało ono odebrane w tym samym dniu, tj. 23 sierpnia 2004 r. przez dwie różne osoby - matkę i żonę skarżącego.
W dniu 17 sierpnia 2004 r. do Komendy Powiatowej Policji w [...] wpłynęło ponowne odwołanie skarżącego od orzeczenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. adresowane do Komendanta [...] Policji.
Pismem z dnia [...] września 2004 r. nr [...] naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy [...] Policji poinformował skarżącego, że złożone w dniu 17 sierpnia 2004 r. nie może zostać rozpoznane, gdyż postępowanie odwoławcze będące następstwem zaskarżenia w dniu 21 czerwca 2004 r. orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. zostało zakończone wydaniem w dniu [...] sierpnia 2004 r. przez Komendanta [...] Policji postanowienia nr [...] o odmowie przyjęcia odwołania ze względu na jego niedopuszczalność. Pismo zostało wysłane do Komisariatu Policji w T. gdzie skarżący pełnił służbę.
W tym miejscu należy stwierdzić, że zgodnie z wcześniej przytoczonym art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, Komendant [...] Policji zobowiązany był wydać postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania, które zostało wniesione po terminie. Takiego postanowienia organ nie wydał.
Przechodząc do kwestii związanej z doręczeniem skarżącemu orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Powiatowego Policji w [...] podnieść należy, że w postępowaniu administracyjnym prawne skutki są związane z doręczeniem pisma (odwołania) związane są prawidłowym dokonaniem tej czynności.
Zagadnienia związane doręczeniami zostały uregulowane w rozdziale 15 kpk. Przepisy w nim zamieszczone stanowią m.in., że pismo doręcza się adresatowi osobiście. W razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu, pismo doręcza się dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi (art. 132). Jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane pocztą pozostawia się w najbliższym urzędzie pocztowym, a przesłane w inny sposób – w najbliższej jednostce Policji, albo we właściwym urzędzie administracji samorządowej szczebla podstawowego. O pozostawieniu pisma w myśl § 1, doręczający umieszcza w widoczne zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz, że należy je odebrać w ciągu 7 dni; tak samo postąpić należy w razie doręczenia pisma administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi. Pismo można również pozostawić osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w miejscu stałego zatrudnienia adresata (art. 133).
Zgodnie z art. 139 § 1 kpk, jeżeli strona nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone (doręczenie zastępcze).
W świetle tego przepisu stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] czerwca 2004 r. o stwierdzeniu winy i wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Orzeczenie to zostało wysłane na inny adres, pomimo że z odwołania z dnia [...] czerwca 2004 r. jednoznacznie wynikało, że mieszka on pod innym adresem. Organ błędnie przyjął, że doszło do doręczenia zastępczego powyżej określonego orzeczenia dyscyplinarnego.
Oczywiście na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, Komendant Powiatowy Policji w [...] był zobowiązany i uprawniony do wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby, jednakże mógł tego dokonać dopiero wówczas, gdy orzeczenie o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby byłoby ostateczne.
Z przytoczonych powyżej faktów i przytoczonych przepisów wynika, że organ I instancji wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji rażąco naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego. Taka sama ocena dotyczy również organu odwoławczego, który wydając zaskarżoną decyzje również rażąco naruszył prawo (art. 138 § 1 pkt 1 kpa) Tym samym została wyczerpana przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło