II SA/Wa 264/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Asesor WSA Janusz Walawski (spr.) Protokolant Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi O. A. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia 2) zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu [...] Kurator Oświaty w G., decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], odmówił O.A. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że nauczycielka w dniu [...] września 2000 r. rozpoczęła 9 miesięczny staż. W okresie odbywania stażu uczestniczyła w programie organizowanym przez Ministerstwo Oświaty N. dla nauczycieli mówiących po niemiecku ze szkół z zagranicy. Nauczycielka w okresach od dnia [...] stycznia 2001 r. do dnia [...] stycznia 2001 r. oraz od dnia [...]lutego 2001 r. do dnia [...] marca 2001 r. korzystała z urlopu szkoleniowego, a następnie od dnia [...] marca 2001 r. do dnia [...] stycznia 2002 r. przebywała na urlopie bezpłatnym. Podczas prowadzonego postępowania o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego stwierdzono, że staż nauczycielki został przerwany, a jej nieobecność w szkole trwająca ponad 6 miesięcy uniemożliwiła zakończenie stażu. Ponadto, dyrektor dokonał oceny dorobku zawodowego nauczycielki za okres stażu przypadający na czas korzystania przez nią z urlopu bezpłatnego. Zgodnie z art. 9d ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.), staż przerywa się w przypadku nieobecności nauczyciela w szkole z powodu czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby, zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy oraz urlopu innego niż urlop wypoczynkowy, trwającej dłużej niż 3 miesiące. Po ustaniu przyczyny przerwania stażu, nauczyciel może złożyć wniosek o kontynuowanie stażu. W przypadku złożenia wniosku w terminie 6 miesięcy od dnia przerwania stażu, do wymaganego okresu stażu zalicza się okres stażu odbytego przed przerwą, z wyłączeniem okresu nieobecności. W razie złożenia wniosku po upływie 6 miesięcy od dnia przerwania stażu, nauczyciel obowiązany jest odbyć staż ponownie w pełnym wymiarze. Natomiast, na podstawie art. 9b ust. 1 powyżej określonej ustawy, warunkiem nabycia stopnia nauczyciela dyplomowanego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Brak spełnienia jednego z warunków stanowi powód odmowy nadania stopnia awansu zawodowego. Od powyższej decyzji nauczycielka w dniu 28 czerwca 2003 r. (data na kopercie) złożyła do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, poprzez dokonanie wykładni "autentycznej" art. 9d ust. 3 i 4 ustawy - Karta Nauczyciela w związku z § 6 pkt 1 zarządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 listopada 1992 r. w sprawie zasad i warunków kierowania za granicę uczniów w celu kształcenia i nauczycieli w celu doskonalenia (M.P. Nr 37, poz. 275). Do odwołania załączyła zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że od dnia [...] marca 2003 r. do dnia [...] czerwca 2003 r. przebywała w szpitalu. Minister Edukacji Narodowej i Sportu, w dniu [...] listopada 2003 r. wydał na podstawie art. 59 w zw. z art. 58 kpa postanowienie nr [...], którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż nauczycielka w przewidzianym prawem terminie nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi złożonej przez nauczycielkę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i podała m.in., że nie została pouczona o procedurze wniesienia odwołania w przypadku uchybienia terminu, które nastąpiło bez jej winy. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że skutkiem doręczenia (ogłoszenia) decyzji wydanej stronie w pierwszej instancji jest powstanie prawa do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) oraz rozpoczęcie biegu terminu do realizacji tego prawa. Termin ten wynosi 14 dni, licząc od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie (art. 129 § 2 kpa). Postępowanie odwoławcze rozpoczyna się od badania przez organ drugiej instancji dopuszczalności odwołania i zachowania terminu do jego wniesienia (art. 134 kpa). Uchybienie terminu do wniesienia odwołania następuje wówczas, gdy odwołanie zostało złożone po upływie terminu zakreślonego w kpa lub w przepisach szczególnych. Niedochowanie terminu pociąga za sobą ujemne skutki procesowe, ponieważ czynność dokonana po upływie terminu jest prawnie nieskuteczna. Wyjątkowo jednak termin może być przywrócony, gdy jego niezachowanie nastąpiło bez winy osoby zainteresowanej. W tym przypadku korzysta się z instytucji przywrócenia terminu, która została uregulowana w art. 58-60 kpa. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Dla przywrócenia terminu wymaga się zatem: 1) braku winy po stronie zainteresowanego, 2) uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego, 3) wniesienie podania (zwanego w art. 58 i 60 kpa "prośbą"). W rozpoznawanej sprawie Minister Edukacji Narodowej i Sportu wydał zaskarżone postanowienie "de facto" z urzędu, gdyż skarżąca nie wniosła podania (prośby) o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wydanie postanowienia o przywróceniu lub odmowie przywrócenia terminu nie może nastąpić z urzędu, jest do tego potrzebna prośba zainteresowanego. Załączone przez skarżącą do odwołania zaświadczenie lekarskie mogłoby mieć znaczenie w sprawie wyłącznie w zakresie uprawdopodobnienia oceny braku winy w uchybieniu terminu, ale w żadnym przypadku nie mogło zastąpić prośby, o której powyżej. Stwierdzając nieważność zaskarżonego postanowienia, Sąd nie odnosił się do kwestii będących przedmiotem skargi. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji i zgodnie z art. 152 tej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości.