II SA/Wa 2640/11
WyrokWSA w Warszawie2012-04-18
Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Waldemar Śledzik, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy długotrwałe przebywanie policjanta na zwolnieniu lekarskim, a co za tym idzie, niewykonywanie obowiązków służbowych, może stanowić podstawę do obniżenia dodatku służbowego, czy też stanowi to sytuację chronioną na mocy art. 121 ust. 1 ustawy o Policji?Ratio decidendi
Długotrwałe przebywanie policjanta na zwolnieniu lekarskim, skutkujące niewykonywaniem obowiązków służbowych, nie może stanowić podstawy do obniżenia dodatku służbowego. Okres choroby jest sytuacją chronioną na mocy art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który gwarantuje policjantowi otrzymywanie uposażenia i należności pieniężnych, z uwzględnieniem zmian mających wpływ na ich wysokość, ale nie obejmuje obniżenia dodatku służbowego z powodu nieobecności spowodowanej chorobą. Organy błędnie zinterpretowały przepis, traktując niezrealizowanie zadań służbowych w okresie choroby jako zmianę mającą wpływ na wysokość dodatku.Stan faktyczny
Komendant Główny Policji obniżył policjantowi M. T. dodatek służbowy o określony procent, uzasadniając to długotrwałym przebywaniem funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim i niewykonywaniem obowiązków służbowych. Decyzja ta została utrzymana w mocy po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Policjant zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzający ją rozkaz personalny. Określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. T. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., na podstawie § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), z dniem [...] sierpnia 2011 r. obniżył M. T. dodatek służbowy o [...]% otrzymywanej stawki.
W uzasadnieniu organ podał, iż M. T. od [...] stycznia 2011 r. przebywa na ciągłym zwolnieniu lekarskim, w związku z czym nie realizuje opisanych w karcie opisu stanowiska pracy obowiązków, które wykonują za niego inni funkcjonariusze. W zaistniałej sytuacji otrzymywana przez M. T. kwota dodatku służbowego nie koresponduje z treścią § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym przyznanie i wysokość dodatku służbowego uzależnia się od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu oraz rodzaju posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych. Obniżenie dodatku służbowego o [...]% otrzymywanej stawki jest zatem zgodne z dyspozycją § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia.
Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny nr [...].
W uzasadnieniu wskazał, że analiza § 9 ust. 2 i 5 i § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. prowadzi do wniosku, że wysokość przyznanego dodatku służbowego jest ściśle związana z faktycznym wykonywaniem przez policjanta obowiązków służbowych. Dodatek ten nie jest premią za dotychczasową nienaganną służbę, lecz wynagrodzeniem za aktualnie należyte realizowanie wyznaczonych zadań i czynności. Organ podniósł, iż od [...] stycznia 2011 r. do chwili obecnej przydzielone skarżącemu zadania są realizowane przez innych policjantów Wydziału [...]. W ocenie Komendanta, niezrealizowanie zadań służbowych przez kilka miesięcy, w świetle art. 121 ustawy o Policji, jest zmianą mającą wpływ na wysokość dodatku służbowego. Ponadto wysokość dodatku pozostawiona została uznaniu przełożonego, który w zależności od własnej oceny sposobu wywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych, może obniżyć dodatek do wysokości 30% otrzymywanej stawki. Uznaniowość wysokości dodatku służbowego oznacza również, że nawet policjanci wykonujący te same zadania służbowe mogą posiadać dodatek służbowy w różnej wysokości. Taki charakter dodatku sprawia, że policjant nie może skutecznie kwestionować wysokości dodatku, o ile jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami. Zdaniem organu, dotychczasowa wysokość dodatku, wobec długotrwałego niewykonywania przez funkcjonariusza obowiązków służbowych, w żaden sposób nie korespondowała z treścią § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia MSWiA. Dlatego też jego obniżenie nastąpiło w przewidzianej przepisami wysokości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję z dnia [...] września 2011 r., M. T. wniósł o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 121 ust. 1 ustawy o Policji i § 9 ust. 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W świetle powyższych kryteriów, należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 104 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny. Na stanowiskach innych niż wymienione w ust. 2 policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymywać dodatek służbowy (ust. 3). Z kolei art. 104 ust. 6 stanowi delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad otrzymywania oraz wysokości dodatków do uposażenia, o których mowa w ust. 1-4, uwzględniając ich rodzaj i charakter, przesłanki przyznawania lub podwyższania na stałe lub na czas określony, warunki obniżania lub cofania oraz stanowiska uprawniające do dodatku funkcyjnego. W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 6 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.). Zgodnie z treścią § 9 ust. 5 rozporządzenia, w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu. Przepisy § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6. Stosownie natomiast do przepisu § 8 ust. 5 pkt 2, dodatek funkcyjny można w zależności od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych obniżać nie więcej niż 30% otrzymywanej stawki, z zastrzeżeniem ust. 8.
Powyższe przepisy stanowiły podstawę prawną do obniżenia M. T. dodatku służbowego o [...]% otrzymywanej stawki, z uwagi na przebywanie od [...] stycznia 2011 r. na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, a tym samym nierealizowanie przez niego zadań i czynności służbowych.
Niewątpliwie, co do zasady, istnieje ścisły związek pomiędzy przyznaniem policjantowi dodatku służbowego w określonej wysokości a sposobem wykonywania przez niego obowiązków i zadań. W ocenie Sądu, szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie rozporządzenia powodujący, że dodatek służbowy może być obniżony dotyczy nienależytego wywiązywania się z obowiązków służbowych, nienależytej realizacji zadań i czynności służbowych, a także zmiany zakresu obowiązków służbowych, warunków służby bądź ustania innych przesłanek, które uzasadniały przyznanie go w określonej wysokości. Nie obejmuje natomiast sytuacji, gdy przyczyną niewykonywania przez policjanta obowiązków służbowych jest choroba.
Zgodnie bowiem z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego, policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Powyższy przepis ma charakter gwarancyjny i chroni policjanta, w wymienionych w nim sytuacjach, przed nieuzasadnionym obniżeniem składników uposażenia. Samo zaś niezrealizowanie zadań służbowych w okresie choroby, kiedy policjant podlega ochronie, nie może być zmianą, o jakiej mowa w tym przepisie. Organy orzekające w sprawie błędnie zatem przyjęły, że nierealizowanie obowiązków służbowych przez policjanta z powodu choroby jest okolicznością mającą wpływ na wysokość dodatku służbowego. Tego rodzaju wykładnia jest nieuprawniona, a ponadto pozostaje w sprzeczności z funkcją ochronną omawianego przepisu, mającego zastosowanie m. in. w razie choroby policjanta. W ust. 2 art. 121 ustawy o Policji zawarta została wprawdzie delegacja dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy może, w drodze rozporządzenia, ograniczyć w całości lub w części wypłatę niektórych dodatków do uposażenia w okresie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, uwzględniając rodzaje i wysokość dodatków, których wypłata podlega ograniczeniu w razie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawia policjanta bez przydziału służbowego, a także właściwość organów w tych sprawach. Jednakże ww. minister nie skorzystał do chwili obecnej z tej delegacji ustawowej i nie wydał przepisów wykonawczych, które regulowałyby powyższe kwestie i mogłyby być ewentualnie podstawą jednie do ograniczenia w całości lub w części niektórych dodatków do uposażenia, a nie ich obniżenia. W tej sytuacji zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy rozkaz personalny obniżający skarżącemu dodatek służbowy, została wydana z naruszeniem art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co podniósł skarżący.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 i 200 i 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło