II SA/Wa 2649/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. N. z dnia 14 grudnia 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze E. N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla E. N. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. E. N. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z podanej przez skarżącą, w rubryce 10 formularza wniosku, kwoty dochodu miesięcznego wynika, że dochód ten w trzyosobowym gospodarstwie domowym, które prowadzi wraz z mężem i córką, obejmuje wynagrodzenie córki za pracę w wysokości 1400 zł brutto oraz przyznany skarżącej zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Skarżąca jest osobą o orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji. Nadto, z treści złożonych do akt dokumentów źródłowych wynika, iż mąż skarżącej od dnia [...] listopada 2008 r. posiada status osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku pozostaje od dnia [...] listopada 2009 r. W oparciu zaś o pozostałe dokumenty źródłowe ustalono, że średnie miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym wynoszą co najmniej 1050 zł. Rodzina posiada nieruchomość o pow. 600 m2 z domem o pow. 280 m2 . W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi E. N., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi), poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W myśl zaś z art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że wraz z mężem utrzymuje się w istocie z dochodu osiąganego przez córkę, a wysokość tego dochodu w zestawieniu z wykazanymi kosztami podstawowego utrzymania uniemożliwia jej poniesienie kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym należało uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.