II SA/Wa 267/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. D. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia oddala skargę. Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] grudnia 2015 r. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] października 2015 r. o uznaniu [...] S.G. R. D. winnym popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej i wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia. W uzasadnieniu organ przytoczył ustalenia faktyczne dotyczące przypisanego stronie czynu, a mianowicie, że skarżący w dniu [...] lutego 2015 r. po odbyciu służby na drogowym przejściu granicznym powrócił do placówki Straży Granicznej, gdzie w wydzielonym pomieszczeniu rozładował swoją broń służbową, a następnie odniósł ją do pomieszczenia kierownika zmiany. Pomocnik kierownika zmiany, oglądając broń strony, stwierdził, że jest ona brudna i wskazał stronie miejsca konieczne do oczyszczenia. Funkcjonariusz zignorował jednak wydane mu polecenie oczyszczenia broni i opuścił placówkę. Kierownik zmiany polecił zawrócenie strony i stwierdziwszy, że broń skarżącego jest brudna, polecił mu jej wyczyszczenie. Tego polecenia strona także nie wykonała, stwierdzając, że broń jest czysta, bo czyścił ją na służbie. Dnia [...] lutego 2015 r. kierownik grupy zabezpieczenia logistycznego placówki SG w [...] wraz ze starszym kontrolerem do spraw zabezpieczenia logistycznego zweryfikowali czystość broni skarżącego, stwierdzając, że jest ona brudna. Organ dodatkowo wyjaśnił, opierając się na zeznaniach świadków – funkcjonariuszy posiadających broń identyczną lub bliźniaczej konstrukcji co skarżący, oraz mechanika rusznikarza zatrudnionego w oddziale – że stwierdzone zabrudzenia można usunąć bez interwencji rusznikarza i bez ingerencji w integralność broni. Opinia rusznikarza, znajdująca się w aktach, nie dotyczyła, zdaniem organu, materii niniejszej sprawy gdyż rusznikarz wypowiadał się w niej o możliwości wyczyszczenia całości mechanizmu spustowo-uderzeniowego, w tym jego części znajdującej się poza kołkiem poprzecznym. Na broni strony stwierdzono zaś zabrudzenia na części szkieletu znajdującej się przy szynie spustowej, które to miejsce jest widoczne po zdjęciu zamka i czynność ta nie wymaga wybijania kołka poprzecznego. Nadto na podstawie przesłuchania funkcjonariusza pełniącego służbę wraz ze stroną organ nie potwierdził podnoszonego przez skarżącego faktu czyszczenia przez niego broni na służbie. Od powyższego orzeczenia skargę do tutejszego Sądu wywiódł R. D., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając organowi naruszenie: - art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego prowadzącą do błędnych wniosków, - art. 7 i art. 77 K.p.a. polegające na odstąpieniu od wyjaśnienia sprawy, - § 33 ust. 5 pkt 6 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej poprzez zbyt ogólnikowe uzasadnienie skarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu skargi strona rozbudowała powyższe zarzuty, uwypuklając twierdzenie o niemożliwości wykonania spornego polecenia służbowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie naruszało ono prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy skarżący dopuścił się zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej. W myśl przepisu art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej naruszeniem dyscypliny służbowej jest odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu, lub innego polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 63 ust. 2. Dla stwierdzenia, czy doszło do naruszenia dyscypliny służbowej konieczne jest więc odniesienie się do materii: - wydania rozkazu lub polecenia przez przełożonego, - dotarcia rozkazu lub polecenia do świadomości funkcjonariusza, - wykonania lub niewykonania rozkazu czy polecenia. Jak wynika z akt niniejszego postępowania okolicznością niesporną był fakt wydania skarżącemu polecenia przez pomocnika kierownika zmiany, a następnie przez kierownika zmiany – wyczyszczenia broni służbowej. Poza sporem pozostaje też to, że do skarżącego dotarło powyższe polecenie jak i to, że skarżący nie zastosował się do niego. Nie tylko nie wyczyścił broni, ale nawet nie podjął takiej próby. twierdząc, że nie wymaga ona czyszczenia. Powyższe okoliczności świadczą niezbicie o tym, że zaistniały przesłanki uprawniające do uznania, że funkcjonariusz dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, o jakim mowa w art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje zaś podnoszona w skardze okoliczność istnienia potrzeby i możliwości wyczyszczenia broni skarżącego. Należy bowiem mieć przede wszystkim na uwadze to, że nie jest rolą podwładnego funkcjonariusza, kontestowanie rozkazów, czy poleceń służbowych przełożonych. Straż Graniczna jest formacją mundurową, zorganizowaną w sposób hierarchiczny. Dla skutecznej realizacji stojących przed nią celów (wielce istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa Państwa Polskiego) koniecznym jest zapewnienie Straży Granicznej m.in. szybkości działania. Jednym zaś z elementów, wpływających na tę szybkość, jest właśnie zasada podporządkowania funkcjonariusza rozkazom i poleceniom służbowym przełożonych. Postępowanie skarżącego wskazuje zaś na to, że nie rozumie on, lub nie akceptuje, hierarchiczności organizacji formacji, w której pełni służbę. Tego typu zachowanie, musiało więc spotkać się z reakcją organu, polegającą na wytknięciu funkcjonariuszowi niesubordynacji. W sytuacji więc, gdy dwoje przełożonych funkcjonariusza, a następnie nawet kierownik grupy zabezpieczenia logistycznego placówki SG w [...], wraz ze starszym kontrolerem do spraw zabezpieczenia logistycznego, stwierdzili że broń skarżącego jest brudna i wymaga oczyszczenia, funkcjonariusz powinien wykonać otrzymane polecenie służbowe i podjąć co najmniej próbę wyczyszczenia broni. Brak dochowania takiego minimum staranności przez skarżącego, trafnie organ zakwalifikował jako naruszenie dyscypliny służbowej. Wbrew twierdzeniom skargi, organ przed wydaniem skażonego orzeczenia nie musiał wyjaśniać tego, czy możliwe było usunięcie zabrudzeń broni skarżącego po służbie. Ta okoliczność miałaby znaczenie w sytuacji, gdyby funkcjonariusz podjął choć próbę wyczyszczenia broni. Wtedy istotnie należałoby ustalać, czy czynił to w sposób prawidłowy, czy udało mu się oczyścić broń, a jeśli nie to czy przy dochowaniu minimum staranności, możliwym byłoby usunięcie zabrudzeń w warunkach polowych bez pomocy wyszkolonego rusznikarza. W sytuacji jednak, gdy skarżący nie przystąpił nawet do próby wyczyszczenia broni, rozważania w powyższej materii miałyby charakter czysto hipotetyczny, pozostając w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy. Na marginesie dodać należało, że organ prowadząc niniejsze postępowanie, przy pomocy świadków (m.in. oświadczenia kierownika grupy zabezpieczenia logistycznego placówki SG w [...] z [...] maja 2015r.) wykazał, że broń strony była zabrudzona, oraz iż była możliwość jej wyczyszczenia, bez ingerencji w jej integralność. Tym samym, w ocenie tutejszego Sądu, organ rozwiał również wszelkie wątpliwości co do racjonalności, jak i potrzeby wydania skarżącemu polecenia wyczyszczenia broni. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).