II SA/Wa 2672/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-15

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w sposób jednoznaczny, mimo wezwania sądu do przedstawienia dodatkowych dokumentów. Niewykonanie wezwania uniemożliwiło sądowi ocenę przesłanek określonych w art. 246 § 1 PPSA.
Stan faktyczny
M.H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z pomocy rodziny, ale pomoc ta ustała, a on sam ponosi koszty utrzymania syna i ma zadłużenie. Sąd wezwał go do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i rodzinną, jednak skarżący wezwania nie wykonał.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy M.H. w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.H. z dnia [...] stycznia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.H. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku M.H. oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z małoletnim synem, który pozostaje na jego utrzymaniu. Przedstawiając swój stan rodzinny skarżący podał, że z żoną pozostaje od 8 lat w faktycznej separacji. Obecnie wraz z synem zamieszkuje u swoich rodziców. Wskazał też, że od [...] września 2011 r. do [...] listopada 2011 r. był zatrudniony w [...], natomiast aktualnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, przy czym nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy. Z kolei, w odniesienie do źródeł utrzymania, podał, że utrzymuje się z pomocy finansowej rodziny (pożyczek), z tą jednak uwagą, że od [...] listopada 2011 r. pomocy tej nie ma ze strony ojca z uwagi na chorobę matki i koszty jej leczenia. Wysokość swojego zadłużenia z tego tytułu skarżący oszacował na 45 tys. zł i dodatkowo stwierdził, że każdorazowe miesięczne zadłużenie wynosi 1.500 zł (v. rubryka 11. formularza wniosku). W końcowej części formularza wniosku skarżący poczynił adnotację, że pozostaje w stosunku prawnym z dwoma wymienionymi z imienia i nazwiska adwokatami oraz wyjaśnił, że ww. adwokaci są jego obrońcami w sprawie karnej (v. rubryka 12. formularza wniosku). Do wniosku skarżący dołączył kartę wizyt z urzędu pracy, decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz zaświadczenie wydane przez urząd pracy stwierdzające przyznanie statusu bezrobotnego od dnia [...] lutego 2011 r., a także świadectwo pracy potwierdzające okres zatrudnienia w [...]. Skarżący nie złożył żadnych innych dokumentów potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący został wezwany do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za okres ostatnich trzech miesięcy, odpisu zeznania podatkowego za 2010 r. oraz dokumentów wskazujących na wysokość długu, o którym mowa w rubryce 11. formularza wniosku oraz wysokość i rodzaj aktualnego źródła utrzymania. Nadto skarżący został zobowiązany do złożenia oświadczenia w zakresie źródeł finansowania pomocy prawnej w sprawie karnej wymienionej w rubryce 12. Mimo prawidłowego doręczenia wezwania w dniu 30 stycznia 2012 r., skarżący wezwania tego nie wykonał. W tej sytuacji, oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Przede wszystkim skarżący w ogóle nie wykazał sytuacji majątkowej w prowadzonym gospodarstwie domowym, tj. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia co do rzeczywistych źródeł swojego utrzymania. Z formularza wniosku nie wynika bowiem w sposób jednoznaczny, czy i w jakim zakresie skarżący rzeczywiście korzysta z finansowej pomocy rodziny. W jednym bowiem miejscu skarżący twierdzi, że korzysta z pomocy osób bliskich, w innym stwierdza, że ze strony ojca pomoc ta ustała, ale jednocześnie nie wskazuje, czy pomoc ojca była wyłącznym źródłem jego utrzymania, czy też korzystał albo w dalszym ciągu korzysta z pomocy innych osób. W jeszcze innym miejscu skarżący stwierdza, że sam łoży na utrzymanie syna i prowadzi z nim odrębne gospodarstwo domowe niezależne od gospodarstwa swoich rodziców, lecz nie precyzuje, czy w tym zakresie korzysta ze środków otrzymanych od innych osób, czy też z jakichkolwiek środków własnych. W tej części wezwania skarżący powinien co najmniej złożyć oświadczenie osób udzielających mu pomocy ze wskazaniem kwoty tej pomocy lub też przedstawić inne dokumenty, np. przelewy potwierdzające wysokość udzielonej dotąd pomocy finansowej. Wymienione, w tym zakresie, w wezwaniu dokumenty umożliwiłyby również ustalenie rzeczywistej kwoty zadłużenia skarżącego, tj. okoliczności, która ma bezpośredni wpływ na jego sytuację majątkową. Nadto skarżący nie wyjaśnił źródła pochodzenia środków, z których opłaca dwóch obrońców w sprawie karnej ani też wysokości wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym. Tym samym skarżący nie wyjaśnił też, czy wydatki te, z uwagi na wspólne miejsce zamieszkania wraz z rodzicami, są choćby w części wydatkami wspólnymi. Skarżący nie przedstawił też odpisu zeznania podatkowego i wykazów (wyciągów) z posiadanych rachunków, tj. dokumentów, które – z jednej strony - wskazywałyby na wysokość osiągniętego dochodu w 2010 r., tzn. dochodu osiągniętego przed uzyskaniem statusu bezrobotnego ([...] lutego 2011 r.) – z drugiej zaś - pozwoliłyby na jednoznaczne ustalenie możliwości płatniczych skarżącego – byłyby podstawą do ustalenie, czy skarżący dysponuje jakimikolwiek środkami pieniężnymi, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Skarżący bowiem we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zamieścił informacji, że rachunków takich w ogóle nie posiada. W konsekwencji, M.H. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło