II SA/Wa 2673/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-09

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Żłobka o odmowie przyjęcia dziecka do żłobka, wydana mimo uchybienia terminu na wniesienie odwołania oraz skierowana do niewłaściwej strony, powinna zostać stwierdzona nieważna?
Ratio decidendi
Decyzja Dyrektora Żłobka została wydana z naruszeniem prawa, gdyż odwołanie zostało wniesione z jednodniowym uchybieniem terminu, które nie zostało przywrócone, a organ odwoławczy nie stwierdził niedopuszczalności odwołania. Ponadto decyzja została skierowana do przedstawicielki ustawowej dziecka, a nie do samego małoletniego, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych. Wobec tych wad decyzja podlega stwierdzeniu nieważności.
Stan faktyczny
Matka dziecka złożyła wniosek o przyjęcie córki do Żłobka Miejskiego na rok szkolny 2021/2022, jednak Komisja Rekrutacyjna odmówiła przyjęcia z powodu braku miejsc. Matka złożyła wniosek o uzasadnienie decyzji oraz odwołanie, które zostało rozpatrzone przez Dyrektora Żłobka. Odwołanie zostało złożone z jednodniowym opóźnieniem, a decyzja Dyrektora została skierowana do matki, a nie do małoletniego dziecka. Skarżąca zarzuciła naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak prawidłowego doręczenia decyzji i nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Żłobka z maja 2021 r. oraz zasądził od Dyrektora Żłobka na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Żłobka Miejskiego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia dziecka do żłobka 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Dyrektora Żłobka Miejskiego w [...] na rzecz skarżącej M. W. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Decyzją Komisji Rekrutacyjnej Żłobka Miejskiego w [...] (zwana dalej "Komisją Rewizyjną") z [...] kwietnia 2021r. L. W. (zwana dalej: "Stroną") nie została przyjęta do Żłobka Miejskiego w [...] (zwany dalej "Żłobkiem") na rok szkolny 2021/2022, z powodu braku wolnych miejsc. Matka Strony dowiedziała się o tym [...] kwietnia 2021r. z publikacji na stronie internetowej: [...](obecnie brak na stronie internetowej). 2. Matka Strony pismem z [...] kwietnia 2021r. złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia decyzji Komisji Rekrutacyjnej o odmowie przyjęcia jej córki do Żłobka. 3. W odpowiedzi matka Strony otrzymała pismo Dyrektora Żłobka z [...] maja 2021r., w którym wskazano, że "w odpowiedzi na Pani odwołanie z [...].04.2021r. w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o przyjęcie" Strony "po ponownym przeanalizowaniu liczba punktów pozostaje bez zmian". Dyrektor Żłobka wskazała, że Stronie przyznano [...] punkty, wyliczone zgodnie z zasadami rekrutacji do Żłobka, a ponadto, że "odwołanie nie może zostać pozytywnie rozpatrzone z powodu braku miejsca". 4. Matka Strony [...] maja 2021r. złożyła odwołanie od ww. decyzji Komisji Rekrutacyjnej, wskazując, że z informacji, którą udało się Jej ustalić telefonicznie i z pisma Dyrektora Żłobka z [...] maja 2021r. wynika, że jej córka uzyskała [...] punkty ([...] pkt - za spełnienie kryterium naboru z pkt 1 "Dziecko, którego rodzice/prawni opiekunowie mieszkają na terenie Gminy [...] i rozliczają podatek dochodowy jako mieszkańcy"; [...] pkt - za spełnienie kryterium z pkt 2 "Dziecko ukończyło 18 miesięcy na dzień [...].09.2021"; 4 pkt - za spełnienie kryterium z pkt 6 "Dziecko, którego rodzice/prawni opiekunowie pracują zawodowo, uczą się w trybie dziennym, prowadzą gospodarstwo rolne lub działalność gospodarczą"). Nie uwzględniono natomiast 1 punktu na trudną sytuację losową rodziny (pkt 7 kryteriów naboru), pomimo przedłożenia zaświadczenia o chorobie [...] matki Skarżące w trakcie leczenia, która ma też orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Matka Strony powołała się ponadto na przeprowadzenie losowania wśród dzieci, które zdobyły 84 punkty i wyjaśniła, że wskazuje to na dostępność miejsc dla dziecka, które według kryteriów naboru powinno uzyskać 85 punktów. Matka Strony wystąpiła więc o ponowne rozpatrzenie trudnej sytuacji rodzinnej i zmianę decyzji Komisji Rekrutacyjnej, a w przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku o podanie kryteriów trudnej sytuacji rodzinnej oraz liczby dzieci, którym uznano taki punkt. 5. Dyrektor Żłobka w decyzji z [...] maja 2021r., w której jako stronę wskazał matkę Strony (zwana dalej "Skarżącą") podniósł, że Komisja Rekrutacyjna na posiedzeniu [...] kwietnia 2021r przyznała łącznie [...] punkty, zgodnie z załącznikami, na które składały się: [...] pkt - za spełnienie kryterium wskazanego w pkt 1 kryteriów naboru "Dziecko, którego rodzice/ prawni opiekunowie mieszkają na terenie Gminy [...] i rozliczają podatek dochodowy jako mieszkańcy"; [...] pkt - za spełnienie kryterium wskazanego w pkt 2 kryteriów naboru "Dziecko ukończyło 18 miesięcy na dzień [...]09.2021"; [...] pkt - za spełnienie kryterium wskazanego w pkt. 6 kryteriów naboru "Dziecko, którego rodzice/prawni opiekunowie pracują zawodowo, uczą się w trybie dziennym, prowadzą gospodarstwo rolne lub działalność gospodarczą". Dyrektor Żłobka wskazał też, że orzeczenie lekarskie dołączone do wniosku nie kwalifikuje się do otrzymania dodatkowych punktów. Dyrektor, odnosząc się do "odwołania" Skarżącej wskazał, że kryterium "trudnej sytuacji rodzinnej" jest przyznawane, gdy zostanie przedłożone zaświadczenie lekarskie uniemożliwiające podjęcie pracy, rodzina zastępcza, niebieska karta, asystent rodziny, Dyrektor zawiadomił też, że z powyższych względów podanie nie może być rozpatrzone pozytywnie, a Strona znajduje się na liście rezerwowej. 6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zarówno decyzji Dyrektora Żłobka z [...] maja 2021r., jak i decyzji ją poprzedzającej, wydanej przez Komisję Rekrutacyjną, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o uchylenie obu ww. decyzji, jak również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 1) lub 2) P.p.s.a. oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zdaniem Skarżącej w sprawie doszło do naruszenia: a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. - przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i jego nielogiczną, nierówną, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że zaświadczenie lekarskie o chorobie [...] Skarżącej nie wykazuje trudnej sytuacji losowej rodziny, co skutkowało nie przyznaniem córce Skarżącej 1 punktu, z tytułu trudnej sytuacji losowej i w konsekwencji doprowadziło do decyzji o nieprzyjęciu córki Skarżącej do Żłobka, gdy ani zasady rekrutacji, ani statut Żłobka, ani regulamin organizacyjny Żłobka nie zawierał katalogu sytuacji uznawanych za trudną sytuację losową rodziny, zaś katalog dokumentów potwierdzających trudną sytuację jest otwarty; b) art. 15 k.p.a. - przez brak sporządzenia przez Komisję Rekrutacyjną uzasadnienia decyzji o odmowie przyjęcia córki Skarżącej do Żłobka i ustosunkowanie się do wniosku o sporządzenie uzasadnienia decyzji o odmowie przyjęcia córki Skarżącej do Żłobka przez Dyrektora Żłobka oraz potraktowanie wniosku Skarżącej jako odwołania, co przy uwzględnieniu faktu, że: statut Żłobka, regulamin organizacyjny i żadne dokumenty udostępnione na stronie Internetowej Żłobka nie wskazują osób wchodzących w skład Komisji Rekrutacyjnej, informacje o wynikach rekrutacji opublikowane na stronie internetowej Żłobka [...], które na dzień sporządzania skargi zostały usunięte, nie zawierały informacji o składzie osobowym Komisji Rekrutacyjnej, skłaniają do przyjęcia, że Komisja Rekrutacyjna albo nie istniała albo w skład niej wchodził jedynie Dyrektor Żłobka, wobec czego nie została zachowana zasada dwuinstancyjności postępowania; c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Komisji Rekrutacyjnej mimo braku ku temu podstaw; d) art. 158 ust. 7 ustawy z 14 grudnia 2016r. prawo oświatowe (Dz.U. z 2021r., poz. 1082, zwana dalej "u.P.o.") przez jego niezastosowanie polegające na braku sporządzenia przez Komisję Rekrutacyjną uzasadnienia decyzji o odmowie przyjęcia córki Skarżącej do żłobka, mimo złożenia przez Skarżącą w terminie 7 dni wniosku o jego sporządzenie, gdy z art. 157 ust. 7 u.P.o. wynika, że uzasadnienie powinno zostać sporządzone w terminie 5 dni od dnia złożenia wniosku o jego sporządzenie. 7. Dyrektor Żłobka w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wskazanych. 2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.). Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie decyzję administracyjną, którą zaskarżyła Skarżąca, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. W pierwszej kolejności wskazać należy, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie (art. 127 § 1 k.p.a.), do którego rozpatrzenia właściwy jest organ wyższego stopnia (art. 127 § 2 k.p.a.). Oznacza to, że rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym może nastąpić dopiero po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i wniesieniu odwołania od tej decyzji przez uprawniony do tego podmiot. Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne (art. 16 § 1 k.p.a.). Do decyzji ostatecznych należy zaliczyć: decyzję organu pierwszej instancji, w stosunku do której upłynął termin złożenia odwołania i nie został przywrócony, w stosownym trybie, termin do wniesienia odwołania, decyzję wydaną przez organ odwoławczy oraz decyzje ostateczne, z mocy wyraźnego przepisu prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podstawą faktyczną do wydania w trybie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okoliczność, że strona postępowania wniosła odwołanie po upływie określonego w art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia, obliczanego od dnia doręczenia jej decyzji. Organ, aby stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, obowiązany jest – z zachowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. - ustalić datę doręczenia stronie aktu administracyjnego, od którego wnoszony jest ten środek oraz datę jego wniesienia. O uchybieniu terminu do złożenia odwołania można mówić tylko wówczas, gdy termin ten rozpoczął swój bieg, a więc od daty prawidłowego doręczenia decyzji. Ustawodawca, łącząc określone skutki prawne ze skutecznym doręczeniem pisma stronie (m.in. rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a.), przewidział jednocześnie określone zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej. Zasady te regulują przepisy rozdziału 8 " Doręczenia" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Z art. 49 § 1 k.p.a., który dotyczy zawiadomienia poprzez publiczne obwieszczenie wynika, że jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Z art. 49 § 2 k.p.a. wynika, że dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Warto też wskazać na art. 49a k.p.a., który dotyczy zawiadomienie poprzez publiczne obwieszczenie w przypadku udziału wielu stron w postępowaniu. Przepis ten stanowi, że "Poza przypadkami, o których mowa w art. 49, organ może dokonywać zawiadomienia o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie, o której mowa w art. 49 § 1, jeżeli w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest w takim przypadku skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób. Do zawiadomienia stosuje się przepis art. 49 § 2.". W piśmiennictwie wskazuje się ponadto, że ogłoszenie treści decyzji w sposób wskazany w art. 49 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy przepis szczególny nie przewidywał takiego sposobu ogłoszenia decyzji, nie wywołuje skutku prawnego w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli zatem organ administracji wykorzystał taki sposób do powiadomienia stron o decyzji, to jest zobowiązany do doręczenia stronom decyzji w sposób przewidziany w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. P.M. Przybysz Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, opublikowany LEX/el. 2021). Sąd wskazuje, że z art. 21 ust. 1 ustawy z 4 lutego 2011r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. z 2016r., poz. 157 ze zm., zwana dalej "u.o.n.dz.") wynika, że organizację wewnętrzną żłobka lub klubu dziecięcego określa regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora żłobka lub osobę kierującą pracą klubu dziecięcego. Z art. 21 ust. 2 u.o.n.dz. wynika zaś, że za realizację regulaminu odpowiada dyrektor żłobka. Również z § 6 pkt 5 uchwały Rady Miejskiej w [...] z [...] kwietnia 2014r. (zwana dalej: "Uchwałą"), która znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, wynika, że szczegółowe zasady prowadzenia rekrutacji określane są przez dyrektora Żłobka w drodze zarządzenia. Z § 3 pkt 3 załącznika nr 1 do zarządzenia dyrektora Żłobka Miejskiego w [...] nr [...] z [...] lutego 2016r. "Regulamin rekrutacji do żłobka miejskiego w [...] (zwany dalej "Regulaminem") wynika, że w dniu złożenia wniosku nadany jest kolejny numer, przekazany również rodzicowi składającemu wniosek, celem weryfikacji na tablicy ogłoszeń i stronie internetowej listy kandydatów przyjętych. Z § 6 pkt 3 Regulaminu wynika, że do zadań członków Komisji Rekrutacyjnej należy ustalanie wyników postępowania rekrutacyjnego i sporządzenie listy kandydatów przyjętych i nieprzyjętych. Z § 6 pkt 4 Regulaminu wynika, że do zadań członków Komisji Rekrutacyjnej należy podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych (w formie nadanego nr wniosku) w siedzibie Żłobka i na stronie internetowej. Z § 8 ww. Regulaminu w przypadku złożenia przez rodzica/prawnego opiekuna odwołania od decyzji Komisji Rekrutacyjnej odpowiedzi udziela w formie pisemnej w ciągu 14 dni Dyrektor Żłobka – Przewodniczący Komisji Rekrutacyjnej (pkt 1). Wszelkich informacji związanych z rekrutacją kandydatów do żłobka kandydatów do Żłobka udziela się drogą: telefoniczną [...], e-mailowa: [...] pkt 2). Z ww. przepisów wynika, że Komisja Rekrutacyjna wydaje decyzję w przypadku, gdy dziecko nie zostanie przyjęte do żłobka, którą można zaskarżyć w drodze odwołania do Dyrektora Żłobka. Z ww. przepisów wynika ponadto, że Komisja Rekrutacyjna sporządza listę kandydatów przyjętych i nieprzyjętych i podaje do publicznej wiadomości jedynie listę kandydatów przyjętych, w siedzibie Żłobka i na stronie internetowej. Tym samym należało przyjąć, że Komisja Rekrutacyjna powinna decyzję o odmowie przyjęcia konkretnej osoby do żłobka doręczyć adresatowi tejże decyzji, w trybie przewidzianym w przepisach k.p.a. Do publicznej wiadomości podawana jest bowiem wyłącznie lista osób przyjętych do Żłobka. Decyzją administracyjną jest pismo zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwianej w drodze decyzji, również niemające wszystkich elementów decyzji określonych w art. 107 k.p.a., jeżeli: pochodzi od organu administracji, skierowane jest na zewnątrz systemu administracji publicznej i w sposób władczy rozstrzyga o prawach lub obowiązkach prawnych osób (fizycznych lub prawnych) w sprawie indywidualnej, choćby dla rozstrzygnięcia takiego brak było podstawy prawnej. Do elementów niezbędnych do uznania pisma za decyzję w orzecznictwie zaliczono zatem: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (teza druga wyroku NSA z 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSPiKA 1982, nr 9–10, poz. 169). Z przepisów ogólnych k.p.a. wynika ponadto, w jaki sposób organ administracji publicznej doręcza pisma: za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 k.p.a.) W razie niemożności doręczenia pisma w ww. sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 k.p.a.). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 k.p.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a., operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.), natomiast zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). Istotną zatem dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy było uprzednie ustalenie daty skutecznego doręczenia matce Strony decyzji organu pierwszej instancji (Komisji Rekrutacyjnej) oraz ustalenie czy odwołanie wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Zdaniem Sądu tego obowiązku organ odwoławczy – Dyrektor Żłobka - nie dopełnił. Z przedstawionych przy skardze akt administracyjnych sprawy wynika, że o decyzji organu pierwszej instancji – Komisji Rekrutacyjnej - dotyczącej Strony (małoletniego dziecka) – Skarżąca dowiedziała się [...] kwietnia 2021r., choć w aktach sprawy nie ma dowodu doręczenia tejże decyzji. Potwierdza to pismo Skarżącej skierowane do Komisji Rekrutacyjnej z [...] kwietnia 2021r., w którym matka Strony zwraca się o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia rozstrzygnięcia z [...] kwietnia 2021r. o odmowie przyjęcia dziecka do Żłobka na rok szkolny 2021/2022. Również w toku rozprawy przed WSA w Warszawie przedstawicielka ustawowa Strony podała, że doręczenie ww. decyzji miało miejsce [...] kwietnia 2021r. Komisja Rewizyjna nie potraktowała ww. pisma Skarżącej z [...] kwietnia 2021r. jako wniosku o uzupełnienie decyzji i w tym zakresie nie wydała postanowienia, o którym mowa w art. 111 § 1b k.p.a., więc w sprawie nie miał zastosowania art. 111 § 2 k.p.a. W związku z tym należało uznać, że termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji odmownej Komisji Rewizyjnej upływał [...] maja 2021r. Skarżąca złożyła natomiast odwołanie [...] maja 2021r., czyli z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu na wniesienie odwołania. Przy czym kwestia ta umknęła uwadze organu odwoławczego – Dyrektorowi Żłobka. Skutkiem powyższego było merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie zaskarżonej do Sądu decyzji z [...] maja 2020r. Zdaniem Sądu merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego przez Skarżącą z jednodniowym uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości, wyrażonej w art. 16 k.p.a. i może być wzruszona tylko w ramach postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym. Złożenie odwołania po terminie jest bezskuteczne, a organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w trybie art. 134 k.p.a. W tym zakresie należy wydać postanowienie. Nieprawidłowe było zatem wydanie przez Dyrektora Żłobka decyzji merytorycznej w sprawie z [...] maja 2020r. 3. Sąd wskazuje ponadto, że skoro w decyzji Komisji Rekrutacyjnej z [...] kwietnia 2021r. nie zawarto, stosownie do art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. pouczenia o terminie i sposobie wniesienia odwołania od tej decyzji, stosownie do art. 129 k.p.a., strona – osoba małoletnia - nie powinna ponosić negatywnych skutków tego stanu rzeczy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano bowiem wielokrotnie, że stosownie do treści art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji, co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Tym bardziej więc brak takiego pouczenia nie może wywołać negatywnych dla strony skutków (por. np. wyroki NSA z: 14 lutego 2002r. sygn. akt II SA 2289/01, Lex nr 82672, 4 grudnia 2007r. sygn. akt I OSK 1686/06 dostępny na www.nsa.gov.pl). Strona, reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową, w związku z brakiem pouczenia o trybie i sposobie zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji, złożyła odwołanie z jednodniowym opóźnieniem terminu, ponosząc negatywne skutki braku pouczenia. Tym samym powinna w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wyroku złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, stosownie do art. 58 k.p.a. Przepis art. 58 § 1 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. 4. Sąd zauważa również, że w decyzji Dyrektora Żłobka w sposób nieprawidłowy wskazano stronę postępowania. Zamiast bowiem Strony - małoletniej L. W. - wskazano jej przedstawicielkę ustawową – Skarżącą, która jakkolwiek reprezentuje małoletnią, to stroną postępowania nie była. Decyzja odmowna wydana w pierwszej instancji dotyczyła osoby małoletniej, więc również decyzję organu odwoławczego należało skierować do osoby małoletniej, a nie do jej przedstawicielki ustawowej. Treść rozstrzygnięcia przesądza o tym, do kogo dane rozstrzygnięcie jest skierowane. Z tego powodu również należało uznać, że zaskarżona decyzja Dyrektora Żłobka była nieprawidłowa i wypełniona została przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., pozwalająca na stwierdzenie jej nieważności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest bowiem stanowisko, że skierowanie przez organ administracji decyzji do ustanowionego w sprawie pełnomocnika strony jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 par. 1 pkt 4 k.p.a. - teza druga wyroku NSA z 10 listopada 1992r. sygn. akt V SA 494/92, ONSA 1993, nr 4, poz. 102). Sąd zauważa również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 stycznia 2004r. sygn. akt III SA/Wa 1617/02, stwierdzając nieważność decyzji w analogicznej sytuacji do zachodzącej w rozpoznawanej sprawie, przyjął, że osoba, którą w decyzji wskazano jako stronę, ale nią de facto nie była, ma prawo wnieść, w ramach interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego. Również w piśmiennictwie wskazano, że interes prawny we wniesieniu skargi do sądu ma adresat decyzji, choćby nie był stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. M. Bogusz, Zaskarżenie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, str. 34-37). Sąd w związku z tym w wyroku jako stronę skarżącą wskazał Panią M. W., do której skierowano nieprawidłowo decyzję organu odwoławczego. 5. Sąd, z uwagi na treść wyroku za przedwczesne uznał odnoszenie się do zarzutów merytorycznych skargi. Sąd wskazuje również, że Dyrektor Żłobka, ponownie rozpoznając sprawę, zastosuje się do ocen prawnych i wskazań Sądu, a przede wszystkim skieruje rozstrzygnięcie do strony postępowania, którą ponadto prawidłowo pouczy o środkach zaskarżenia. 6. Sąd, mając na uwadze powołane okoliczności, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 P.p.s.a. (punkt drugi wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło