II SA/Wa 271/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego, uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich postanawia 1. zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla S. B. adwokata, 3. zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla S. B. S. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego, uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich. Na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w tego rodzaju sprawie spoczywa obowiązek uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Oświadczył, że na łączny miesięczny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 4.918,92 zł brutto. Wnioskodawca i jego żona są osobami niepełnosprawnymi. Skarżący podał, że miesięczne wydatki na leki wynoszą od 200 do 400 zł. Podał, że dzięki zaciągniętym kredytom spłacone zostały zaległości czynszowe. Jako majątek wykazano mieszkanie o powierzchni 62,40 m2 . Wnioskodawca oświadczył, że ani on ani żona innego majątku nie posiadają. Mając na uwadze konieczność dokonania pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 17 marca 2008 r., na podstawie art. 258 § 2 pkt 5 w zw. z art. 255 ppsa oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), skarżącego wezwano do nadesłania w terminie 14 dni: aktualnego zaświadczenia o wysokości miesięcznego wynagrodzenia brutto uzyskiwanego przez wnioskodawcę i żonę z okresu ostatnich 3 miesięcy; dokumentu wskazującego na wysokość ponoszonych miesięcznie opłat za mieszkanie; dokumentu wskazującego wysokość ponoszonych opłat za gaz i energię z okresu ostatnich 2 miesięcy; kopii rachunków wskazujących na wysokość ewentualnych innych stałych miesięcznych wydatków (np. leki, opłaty za telefon, inne); oświadczenia, na jaki cel przeznaczone zostały środki z kredytu, oświadczenia o aktualnej wysokości zaległości z tytułu opłat czynszowych lub braku zaległości. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał żądane dokumenty, w szczególności aktualne zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń jego i żony, z których wynika, że dochód miesięczny brutto we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi 5.473 zł (wynagrodzenie żony – 2.190 zł brutto, skarżącego – 1.915 zł oraz 1.368 zł (luty 2008 r.). Wnioskodawca nadesłał też kopie umów kredytowych zawartych przez niego oraz żonę wskazujące na wysokość miesięcznych rat w wysokości 827 zł (aktualna wysokość raty – 885,67 zł) ponoszonych przez każdego z małżonków. Oświadczył, że środki z kredytu żony przeznaczone zostały na spłatę zaległości czynszowych (kwota ok. 29.000 zł zajęta została przez komornika sądowego). Z kopii rachunków wynika, że opłata za energię elektryczną wyniosła w marcu 80,22 zł, za telefon – 115,75 zł. Wnioskodawca załączył też kserokopie paragonów fiskalnych za zakup leków. Nadesłał też kopię zaświadczenia Wojskowej Agencji Mieszkaniowej OR "Mazowsze" z dnia 12 lutego 2008 r., w którym wskazano, że na dzień 31 grudnia 2007 r. skarżący posiada nadpłatę z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego w wysokości 4.668,37 zł. Na kopii zaświadczenia znajdują się dopiski (prawdopodobnie wnioskodawcy) wskazujące, że obecnie nadpłata wynosi 3.886, 72 zł, w lutym wpłacono kwotę 781,65 zł z tytułu opłat za używanie lokalu, zaś w marcu i kwietniu opłata nie będzie ponoszona. Skarżący załączył też umowę zlecenia wykonania okularów z dnia 22 sierpnia 2007 r. (opłata 240 zł) oraz potwierdzenie wpłaty 40 zł z tytułu ubezpieczenia w lutym 2008 r. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Wnioskodawca wykazał, że spełnia ustawową przesłankę, na mocy której następuje przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona nie posiada bowiem aktualnie środków finansowych na poniesienie w niniejszej sprawie kosztów sądowych w toku całego postępowania oraz wydatku związanego z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Z zestawienia dochodów we wspólnym gospodarstwie domowym (5.473 zł brutto) oraz stałych miesięcznych wydatków ponoszonych przez małżonków (3.148,96 zł), (nie uwzględniono opłaty za zakup okularów, bowiem nie stanowi ona stałego miesięcznego wydatku), wynika, że wnioskodawca i jego żona dysponują łącznie wolną kwotą około 1.350 zł netto. Jako stały miesięczny wydatek poza kosztem kredytów w łącznej wysokości 1.771,34 zł, opłatą za telefon, energię elektryczną, lekami (400 zł) uwzględniono również wysokość opłat za używanie lokalu w wysokości 781,65 zł (pomimo, że opłata ta nie będzie ponoszona w marcu i kwietniu 2008 r.), bowiem w istocie stanowi ona stały miesięczny wydatek, który ponoszony będzie w kolejnych miesiącach. Dochód w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie, po uwzględnieniu stałych miesięcznych wydatków (bez kosztów codziennego utrzymania), wynosi obecnie 675,52 zł netto. Na podstawie przedstawionych informacji stwierdzić należy, że skarżący wykazał, iż spełnia ustawową przesłankę, na mocy której następuje przyznanie prawa pomocy. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w pkt. 1, 2 i 3 postanowienia.