II SA/Wa 271/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-27
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie osoby na końcu listy oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, w sytuacji odmowy przyjęcia dwóch proponowanych lokali z uwagi na stan zdrowia dziecka, było uzasadnione i zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy, uznając, że odmowa przyjęcia przez skarżącą proponowanych lokali mieszkalnych nie była nieuzasadniona. Organ nie wykazał w uzasadnieniu uchwały, że zaproponowane lokale spełniały specyficzne potrzeby skarżącej i jej niepełnosprawnej córki, w tym wymogi dotyczące warunków mieszkaniowych niezbędnych dla rehabilitacji i zdrowia dziecka. W związku z tym, zastosowanie § 27 ust. 2 uchwały Rady m.st. Warszawy, zezwalającego na przesunięcie na koniec listy, było przedwczesne i naruszało zasady praworządności oraz dobrej praktyki administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy, która umieściła ją na końcu listy rocznej osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego w 2018 r. Powodem takiej decyzji była odmowa przyjęcia przez skarżącą dwóch proponowanych lokali. Skarżąca argumentowała, że lokale te nie spełniały wymogów ze względu na stan zdrowia jej niepełnosprawnej córki, która wymagała odpowiednich warunków do rehabilitacji i była narażona na infekcje. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, twierdząc, że lokale były odpowiednie i skarżąca była informowana o możliwości ich remontu.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj, Protokolant Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia na końcu listy rocznej osób oczekujących w 2018 r. na najem lokalu mieszkalnego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały
Zarząd Dzielnicy [...] W. uchwałą z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] miasta W. stanowiącego załącznik nr 7 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania Statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Msz. z 2016 r., poz. 420) § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/142212008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom do wykonania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725) oraz na podstawie § 27 ust 2, § 4 w związku z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 z dnia 13 sierpnia 2009 r. poz. 3937 ze zm. – dalej jako uchwała z dnia 9 lipca 2009 r.), po rozpatrzeniu wniosku o przydział lokalu zaopiniowanego przez Komisję Mieszkaniową, rozstrzygnął o umieszczeniu A. S. na końcu listy rocznej osób oczekujących w 2018 r. na najem lokalu.
W uzasadnieniu uchwały Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, iż A. S. wystąpiła o przydział lokalu dla swojej dwuosobowej rodziny, w uzasadnieniu wniosku podając, iż w obecnie zajmowanym lokalu jest bardzo ciasno, bowiem zamieszkuje w jednym pokoju z córką, rodzicami i dorosłym bratem, a drugi pokój zajmuje wujek (brat matki).
W toku postępowania ustalono, iż A. S. (ur. 1988 r.) wraz z córką A. S. (ur. 2010 r.) zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. S. [...] w W., którego najemcą jest D. K. - matka zainteresowanej. U małoletniej córki wnioskodawczyni zdiagnozowano [...]. Dziewczynka ze względu na stan zdrowia oraz bardzo poważne zaburzenia rozwojowe, wymaga intensywnej rehabilitacji i wieloprofilowego usprawnienia pod kierunkiem psychologa, pedagoga, logopedy i fizjoterapeuty, ma wydane do dnia [...] marca 2020 r. orzeczenie o niepełnosprawności - 12C całościowe zaburzenia rozwojowe.
Zarząd Dzielnicy [...] na posiedzeniu w dniu [...] listopada 2014 r. zakwalifikował A. S. do udzielenia pomocy mieszkaniowej i umieścił na liście osób zakwalifikowanych do wynajmu lokalu z zasobów komunalnych, zgodnie z § 4 w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.
W ramach realizacji przyznanego uprawnienia wnioskodawczyni otrzymała dwa wskazania do obejrzenia lokali:
• nr [...], położonego na III piętrze w budynku przy ul. I. [...], składającego się z 1 pokoju, alkowy z oknem (w innych lokalach ujętej jako pokój), widnej kuchni, w.c., o powierzchni użytkowej 35,64 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 13,80 m2, wyposażonego w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną, gazową, do doposażenia w instalacje centralnego ogrzewania i ciepłej wody,
• nr [...], położonego na II piętrze w budynku przy ul. L. [...] składającego się z 2 izb o powierzchni użytkowej 35,11 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 22,35 m2, wyposażonego w instalację elektryczną, kanalizacyjną, zimnej wody, gazową, wc, centralnego ogrzewania i ciepłej wody - budynek nie podłączony do sieci miejskiej, w trakcie remontu możliwość doposażenia w urządzenia kąpielowe.
Oba ww. lokale wymagały remontu, który byłby wykonany przez ZGN w Dzielnicy [...] W. po wyrażeniu zgody na przyjęcie lokalu i wydaniu skierowania. A. S. nie wyraziła zgody na przyjęcie żadnego z proponowanych lokali.
Mając na względzie § 27 ust. 2 uchwały z 9 lipca 2009 r., w myśl którego w przypadku nieprzyjęcia przez wnioskodawcę żadnej z dwóch propozycji wskazanych w ust. 1, zarząd dzielnicy po zasięgnięciu opinii Komisji, może postanowić o przesunięciu takiej osoby na koniec listy albo o skreśleniu jej z listy, przy czym przesunięcia na koniec listy można dokonać nie więcej niż jeden raz, Zarząd Dzielnicy [...] W., po zasięgnięciu opinii Komisji Mieszkaniowej w dniu [...] grudnia 2017 r., zadecydował o przesunięciu sprawy A. S. na koniec listy rocznej w 2018 r. osób zakwalifikowanych, zgodnie z § 4 w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a tej uchwały.
Uchwała Zarząd Dzielnicy [...] W. z dnia [...] grudnia 2017 r. stała się przedmiotem skargi A. S. (sprecyzowanej pismem z dnia [...] marca 2017 r.) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wnosząc o przywrócenie na początek listy oraz o uwzględnienie przez organ stanu zdrowia dziecka skarżącej i przyspieszenia procedury udzielenia jej właściwego lokalu mieszkalnego strona wskazała, iż w dniu [...] listopada 2016 r. otrzymała propozycję obejrzenia lokalu z zasobów komunalnych przy ul. I. [...] w W. numer lokalu [...]. Mieszkanie to było wyposażone w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną oraz gazową. Jednakże nie posiadało stacjonarnego ogrzewania, a na ścianach znajdował się wielki grzyb. W odpowiedzi na propozycję odmówiła przyjęcia lokalu uzasadniając to tym, iż pokój w mieszkaniu miał powierzchnię 13,80 m2 i z uwagi na brak miejsca wykluczał rehabilitację dziecka. W lokalu nie było łazienki i centralnego ogrzewania, a w pomieszczeniu kuchennym na suficie schodzącym na ścianę znajdował się ogromny grzyb (skarżąca dostarczyła zaświadczenie o obniżonej odporności dziecka). Skarżąca stwierdziła, iż nie byłaby w stanie tak ogrzać mieszkania aby się pozbyć zagrzybienia ścian. Wnioskodawczyni nie została poinformowana o możliwości podłączenia centralnego ogrzewania. W alkowie zamiast okna znajdował się tylko lufcik.
Skarżąca wskazała także, iż w dniu [...] stycznia 2018 r. otrzymała propozycję obejrzenia lokalu z zasobów komunalnych nr [...] przy ul. L. [...] w W. Lokal ten był wyposażony w instalację elektryczną, zimną i ciepłą wodę, kanalizację, gaz, wc, centralne ogrzewanie. Budynek nie posiadał podłączenia do sieci miejskiej. W propozycji obejrzenia lokalu stwierdzono, że w trakcie remontu jest możliwość doposażenia w urządzenia kąpielowe. W trakcie oglądania lokalu skarżąca stwierdziła brak takiej możliwości ze względu na małą powierzchnię kuchni oraz przedpokoju. Odmowę przyjęcia tego lokalu skarżąca uzasadniła tym, że lokal posiadał wspólny mały korytarz uniemożliwiający swobodne przejście do mieszkania. Mieszkanie zagrzybione miałoby zły wpływ na rozwój dziecka o obniżonej odporności (wielokrotne zalanie sufitu będzie widoczne nawet po remoncie). Ponadto brak miejsca na doposażenie lokalu w urządzenia kąpielowe i choćby zainstalowanie pralki dyskwalifikuje ten lokal do zamieszkania z chorym dzieckiem.
Na poparcie powyższych twierdzeń strona załączyła do skargi zdjęcia obrazujące stan techniczny proponowanych jej do zamieszkania lokali mieszkalnych.
Skarżąca podniosła, iż dostarczyła do urzędu zaświadczenia o stanie zdrowia córki, która jest dzieckiem autystycznym. Z zaświadczenia z O. od psychologa i psychiatry wynika potrzeba zapewnienia dziecku odpowiednich warunków mieszkaniowych, tj. dodatkowej powierzchni na rehabilitację. Zaś z zaświadczenia [...] (od pediatry) wynika, iż córka skarżącej ma obniżoną odporność i zalecane są jak najlepsze warunki mieszkaniowe. Ewidentnie te dokumenty nie zostały wzięte pod uwagę. W ocenie skarżącej zaproponowane do zamieszkania lokale nie spełniały wymogów oraz oczekiwań wnioskodawczyni, bowiem ich objęcie spowodowałoby częste i niebezpieczne choroby jej dziecka. Ze względu na bezpieczeństwo córki skarżąca odmówiła przyjęcia obu propozycji, co skutkowało przesunięciem jej na koniec listy osób oczekujących na najem.
Skarżąca podkreśliła, iż nadal mieszkamy u swoich rodziców w lokalu dwupokojowym o powierzchni 47 m2. Jeden pokój samodzielnie zajmuje wujek, drugi o powierzchni 15 m2 zajmuje skarżąca z córką, rodzicami i bratem. Córka skarżącej jest dzieckiem z orzeczoną niepełnosprawnością, uczęszcza do szkoły integracyjnej do pierwszej klasy i nie ma warunków do rehabilitacji i nauki ze względu na brak miejsca. Coraz częściej jest rozdrażniona. Obecne warunki mieszkaniowe wpływają negatywnie na jej rozwój. Skarżąca nie jestem osobą zamożną, utrzymuje siebie i córkę ze świadczenia pielęgnacyjnego i dodatków. Sprawa o przydział lokalu mieszkalnego realizującego potrzeby dziecka trwa już ponad 3 lata.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, iż oba proponowane skarżącej lokale mieszkalne wymagały przeprowadzenia remontu przez Zakład Gospodarowania w Dzielnicy [...] W., po wyrażeniu zgody na przyjęcie lokalu, o czym skarżąca była informowana pisemnie. W przesłanym wnioskodawczyni piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. zawarta została informacja o tym, iż lokal nr [...] przy ul. I. [...] przeznaczony jest do doposażenia w instalację centralnego ogrzewania i ciepłej wody. Zarząd Dzielnicy [...] W. rozstrzygając sprawę wziął pod uwagę opinię Komisji Mieszkaniowej (do przesunięcia na koniec listy) oraz stan zdrowia córki skarżącej i postanowił o przesunięciu sprawy zainteresowanej na koniec rocznej listy osób zakwalifikowanych do udzielenia pomocy mieszkaniowej w 2018 r.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2018 r. pełnomocnik skarżącej (przyznany z urzędu) zasygnalizował, iż stan zdrowia, leczenie poważnych zaburzeń rozwojowych córki skarżącej wymaga odpowiednich warunków lokalowych zapewniających także możliwość przeprowadzenia intensywnej rehabilitacji prowadzonej w warunkach domowych przy wykorzystaniu sprzętu rehabilitacyjnego m.in. materacy, dużej piłki o średnicy 1 metra i drabinek. Na tę okoliczność strona przedłożyła zaświadczenie od lekarza psychiatry P. na rzecz osób z N. z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz zaświadczenie wydane przez psychologa szkolnego ze Szkoły Podstawowej Nr [...] z Oddziałem Integracyjnym w W. z dnia [...] lutego 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako p.p.s.a.,) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w postępowaniu w przedmiocie ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 997/09, publ.: j.w.). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] grudnia 2017 r. Zarząd Dzielnicy [...] W. umieścił skarżącą na końcu listy rocznej osób oczekujących w 2018 r. na najem lokalu mieszkalnego. W podstawie prawnej ww. uchwały organ powołał § 27 ust. 2, § 4 w zw. z § 5 ust. 2 pkt 3 lit. a uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Nr LVIII/1751/2009.
Zgodnie z § 27 ust. 1 i 2 powołanej uchwały, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 (nie mających zastosowania w niniejszej sprawie), realizacja listy polega na złożeniu wnioskodawcy kolejno dwóch propozycji najmu lokalu odpowiedniego dla struktury gospodarstwa domowego wnioskodawcy, z uwzględnieniem jego specyficznych, uzasadnionych potrzeb, w szczególności takich jak niepełnosprawność lub podeszły wiek. W przypadku nieprzyjęcia przez wnioskodawcę żadnej z dwóch propozycji wskazanych w ust. 1, zarząd dzielnicy, po zasięgnięciu opinii Komisji, może postanowić o przesunięciu takiej osoby na koniec listy albo o skreśleniu jej z listy, przy czym przesunięcia na koniec listy można dokonać nie więcej niż jeden raz.
Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa, zastosowanie dyspozycji z § 27 ust. 2 może nastąpić tylko wtedy, gdy odmowa przyjęcia przez wnioskodawcę żadnych z dwóch propozycji jest nieuzasadniona. Jak bowiem wynika wprost z § 27 ust. 2, chodzi o propozycje wskazane w ust. 1. Przepis zaś § 27 ust. 1 wskazuje wymogi, jakim powinny odpowiadać kolejne dwie propozycje: mają to być propozycje najmu lokalu mieszkalnego odpowiedniego dla struktury gospodarstwa domowego wnioskodawcy, z uwzględnieniem jego specyficznych, uzasadnionych potrzeb, w szczególności takich jak niepełnosprawność lub podeszły wiek – przykładowo wyrok NSA z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1202/16 (publik. LEX nr 2228050).
Zdaniem organu orzekającego w sprawie ziściła się przesłanka z § 27 ust. 2 powołanej uchwały, albowiem odmowa przyjęcia przez skarżącą dwóch propozycji przyjęcia lokali mieszkalnych była nieuzasadniona. Tego zaś stwierdzenia organ w uzasadnieniu kwestionowanej uchwały w żaden sposób nie wykazał. Tymczasem rezultaty czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i jego oceny oraz proces subsumcji tak ustalonego stanu faktycznego do obowiązującego stanu prawnego powinien być przedstawiony w uzasadnieniu uchwały. To więc, że zaistniały warunki do skreślenia z listy lub przesunięcia na jej koniec powinno być wykazane w uzasadnieniu uchwały w tym przedmiocie.
Z akt sprawy bezspornie wynika, iż skarżąca do swego wniosku dołączyła szereg dokumentów obrazujących m.in. stan zdrowia jej córki i potrzeb związanych z prawidłową opieką nad dzieckiem. Pismo Dyrektora [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. jednoznacznie wskazuje, iż dziecko skarżącej – A. S., ze względu na stan zdrowia oraz bardzo poważne zaburzenia rozwojowe, wymaga interwencji rehabilitacyjnej i wieloprofilowego usprawnienia pod kierunkiem psychologa, pedagoga, logopedy i fizjoterapeuty. Wymaga stałej opieki ze strony matki oraz prowadzenia codziennej rehabilitacji w warunkach domowych wg. wskazówek uzyskiwanych od specjalistów z Ośrodka. Do realizacji zaleceń terapeutycznych wskazane jest m.in. używanie sprzętu rehabilitacyjnego, np. dużej piłki o średnicy 1 m, materacy, drabinek. Zaś z zaświadczenia [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. wynika, iż u córki skarżącej rozpoznano nawracające stany zapalne dróg oddechowych wymagające ochrony przed infekcjami i poprawy warunków mieszkaniowych. Konieczność dalszego prowadzenia rehabilitacji i poprawy warunków lokalowych potwierdza też pismo Dyrektora [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. załączone do pisma procesowego strony z dnia [...] września 2018 r.
Pomijając kwestię przedstawienia skarżącej propozycji zamieszkania w lokalach wymagających znacznego remontu i braku pewności co do tego, że stan techniczny tych lokali będzie właściwy, stwierdzić należy, iż realiach niniejszej sprawy nie można odmowy przyjęcia przez skarżącą propozycji zamieszkania w lokalu nr [...] przy ul. I. [...] i lokalu nr [...] przy ul. L. [...] oceniać jako nieuzasadnionej. Nie można bowiem uznać, iż zainteresowanej przedstawiono propozycję objęcia lokalu mieszkalnego odpowiedniego pod względem potrzeb, w szczególności niepełnosprawności dziecka, skoro lokal nr [...] przy ul. I. [...] nie został wyposażony w centralne ogrzewanie (w które można lokal doposażyć) oraz łazienkę, bez której trudno funkcjonować zwłaszcza rodzinie z dzieckiem. Zaś lokal nr [...] przy ul. L. [...] nie został wyposażony w urządzenia kąpielowe, a powierzchnia pomieszczenia sanitarnego wyklucza doposażenie w to urządzenie. Ponadto lokal ten był znacznie zagrzybiony (odmalowanie ścian nie usunęłoby problemu), co wykluczało zamieszkanie w nim dziecka z obniżoną odpornością i nawracającymi chorobami dróg oddechowych. Wskazany stan rzeczy potwierdzają zdjęcia załączone do skargi. Organ zarówno w uzasadnieniu skargi, jak też w odpowiedzi na skargę w żaden sposób nie wykazał, czy choćby uprawdopodobnił, iż proponowane skarżącej lokale mieszkalne po remoncie byłyby w odpowiednim stanie technicznym uwzględniającym potrzeby dziecka niepełnosprawnego. Wobec tego nie sposób przyjąć, iż skarżącej przedstawiono do zamieszkania lokale odpowiednie w rozumieniu § 27 ust. 1 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 760/15 (publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), iż prawo do mieszkania stanowi jeden z podstawowych elementów egzystencji człowieka. Dlatego też każdy element, który w jakiejś materii decyduje o tym prawie, powinien zostać w sposób wnikliwy i wszechstronny zbadany. Zasada ta jest szczególnie istotna, gdy organ rozstrzyga na niekorzyść obywatela, pozbawiając go jakiegoś uprawnienia ze sfery mieszkalnictwa.
W analizowanym przypadku tak się nie stało. Wydając zaskarżoną uchwałę organ nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności faktycznych sprawy, nie rozważył też należycie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w świetle przesłanki z § 27 ust. 2 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. W sposób arbitralny przyjął natomiast, że skarżąca nie przyjęła dwóch propozycji najmu "odpowiednich" lokali mieszkalnych choć, jak wynika z materiału aktowego, nie było ku temu podstaw.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem powyżej wskazanych przepisów powołanej uchwały Rady W. z dnia 9 lipca 2009 r., a także z naruszeniem zasad dobrej praktyki administracyjnej.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło