II SA/Wa 272/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-17
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Iwona Dąbrowska, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminowi przeprowadzenia okresowego opiniowania służbowego żołnierza zawodowego, krótszemu niż sześć miesięcy przed upływem kadencji, skutkuje wadliwością decyzji o zwolnieniu ze służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin przeprowadzenia okresowego opiniowania służbowego żołnierza zawodowego, określony w art. 26 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ma charakter instrukcyjny. Ewentualne uchybienie temu terminowi nie wyklucza możliwości wydania opinii i nie wpływa na skuteczność opinii ani na legalność decyzji o zwolnieniu ze służby, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Opinie służbowe nie podlegają kognicji sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący A.P. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie negatywnej okresowej opinii służbowej. Skarżący zarzucił naruszenie procedury opiniowania, w szczególności niezakończenie jej na sześć miesięcy przed upływem kadencji, oraz kwestionował datę zwolnienia. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy rozkaz personalny Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, zmieniając jedynie datę zwolnienia. Sąd oddalił skargę, uznając, że uchybienie terminowi opiniowania nie miało wpływu na legalność decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA: Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA: Joanna Kube (spr.), Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę -
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], działając na mocy przepisu art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej kpa, uchylił rozkaz personalny Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] października 2007 r. nr [...], wydany na podstawie art. 111 pkt 6 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 50, poz. 483), o zwolnieniu A.P. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] grudnia 2007 r. i przeniesieniu do rezerwy w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] stycznia 2008 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz utrzymał w mocy.
A.P. pełnił służbę wojskową ostatnio na stanowisku [...] i w opinii służbowej sporządzonej przez jego przełożonego, obejmującej okres służby od [...] marca 2005 r. do [...] maja 2007 r., otrzymał ogólną ocenę niedostateczną. Opiniowany zapoznał się z decyzją w dniu [...] maja 2007 r. i złożył od niej odwołanie do Dowódcy [...], który utrzymał zaskarżoną opinię w mocy. Odwołujący o wyniku rozpatrzenia odwołania został poinformowany w dniu [...] czerwca 2007 r.
Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w G. wystąpił do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z wnioskiem o zwolnienie A.P. z zawodowej służby wojskowej i przeniesienie do rezerwy wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w okresowej opinii służbowej.
Minister Obrony Narodowej uzasadniając zwolnienie wymienionego ze służby stwierdził, że podstawa zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby, określona w przepisie art. 111 pkt 6 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jest obligatoryjna. Wskazał, że procedura opiniowania żołnierza została przeprowadzona zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zakończyła się ona na 6 miesięcy przed upływem kadencji na zajmowanym stanowisku służbowym, wyznaczonej na okres od [...] listopada 2004 r. do [...] listopada 2007 r. Zwrócił uwagę, że opinia okresowa żołnierza była badana w trybie odwoławczym i nie znaleziono podstaw faktycznych i prawnych do ponownego jej weryfikowania.
Organ odwoławczy, powołując się na art. 130 § 2 kpa, uznał, że należało zmienić datę zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, gdyż decyzja I instancji wobec nieuzyskania cech ostateczności (w związku z wniesionym odwołaniem) nie podlegała wykonaniu.
W skardze do Sądu A.P., wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zarówno decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r., jak i rozkazu utrzymanego nią w mocy.
Wnoszący skargę zarzucił organowi naruszenie art. 26 ust.1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 130 § 2 kpa.
W ocenie skarżącego, w procesie jego opiniowania nastąpiły nieprawidłowości, które skutkują wadliwością decyzji o zwolnieniu ze służby. Stwierdził, że procedury opiniowania nie zostały zakończone na 6 miesięcy przed upływem kadencji na zajmowanym stanowisku służbowym, jak przewiduje to przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej, ponieważ dopiero [...] czerwca 2007 r. zapoznano go z faktem utrzymania w mocy okresowej opinii służbowej. Argumentując, powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 63/06 (LEX nr 202333). Skarżący, kwestionuje również datę zwolnienia ze służby, twierdząc, że została ona ustalona z obejściem prawa, tj. art. 26 ust. 1 pkt 1 powoływanej ustawy.
W dniu 10 marca 2008 r. A.P. skierował do Sądu pismo procesowe podtrzymujące skargę. Wyjaśnił, że formułowane przez niego zarzuty dotyczą naruszenia procedury zwolnienia ze służby w związku z negatywną opinią. Nie podważa natomiast, jak przyjął organ, wydanej w jego sprawie opinii służbowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby Minister Obrony Narodowej utrzymując w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 111 pkt 6 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten wskazuje, że żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej w przypadku otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.
Zaznaczyć należy, że przedmiotem kontroli Sądu była legalność rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a nie wydana w sprawie opinia służbowa. Wydawanie okresowych opinii służbowych należy do sfery podległości służbowej między przełożonym a podwładnymi, a więc do spraw o jakich mowa w art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Opinie służbowe nie podlegają zatem kognicji sądu administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania ich zasadności, czy słuszności. Opinie są wydawane w postępowaniu, które nie ma charakteru administracyjnego, a jedynie jest postępowaniem wewnętrznym, odrębnym i niezależnym, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych, do którego nie mają również zastosowania przepisy kpa - art. 3 § 3 pkt 2.
Tryb opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych określa powoływana ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 tej ustawy żołnierz zawodowy podlega opiniowaniu służbowemu. Od wydanej opinii przysługuje prawo wniesienia odwołania do wyższego przełożonego (ust. 8), który może zaskarżoną opinię: utrzymać w mocy, zmienić lub ją uzupełnić, uchylić i wydać nową. Opinia wydana wskutek odwołania jest ostateczna (ust. 9). Warunki, tryb opiniowania żołnierzy zawodowych, zapoznawanie ich z treścią opinii służbowych, wnoszenie i rozpatrywanie od nich odwołań określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 marca 2004 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 397).
Jak wynika z akt sprawy, A.P. otrzymał niedostateczną ogólną ocenę w służbowej opinii okresowej sporządzonej za okres od [...] marca 2005 r. do [...] maja 2007 r. Z wydaną opinią żołnierz został zapoznany w dniu [...] maja 2007 r. O sposobie rozpatrzenia złożonego odwołania poinformowano go, zgodnie z § 11 ust. 3 powołanego rozporządzenia, podczas raportu służbowego w dniu [...] czerwca 2007 r.
Mimo, iż przepis art. 26 ustawy pragmatycznej przewiduje, że opiniowanie okresowe powinno być przeprowadzone na sześć miesięcy przed dniem upływu kadencji, nie oznacza to jednak, co do zasady, że ewentualne uchybienie temu terminowi wyklucza możliwość wydania takiej opinii. W cenie Sądu, termin określony przepisem art. 26 ustawy pragmatycznej ma charakter instrukcyjny, a zatem każde jego naruszenie winno być przedmiotem indywidualnej oceny z punktu widzenia jego wpływu na wynik sprawy. Nawet przyjmując, że w rozpoznawanej sprawie opiniowanie zakończono dopiero z datą kiedy opinia stała się ostateczna (art. 26 ust. 9), a więc w okresie krótszym niż 6 miesięcy przed dniem upływu jego kadencji, to fakt ten nie miał wpływu na skuteczność tej opinii. W tym względzie, skład orzekający w przedmiotowej sprawie nie podzielił stanowiska wyrażonego przez inny skład tego Sądu w wyroku z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 63/06 (LEX nr 202333).
Otrzymanie przez żołnierza zawodowego niedostatecznej ogólnej oceny okresowej opinii służbowej obligowało właściwy organ kadrowy do zwolnienia opiniowanego żołnierza ze służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy.
Zdaniem Sądu, przeprowadzona procedura opiniowania nie naruszyła przepisu art. 26 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz powołanego rozporządzenia w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych w stopniu powodującym konieczność uchylenia wydanej w jej następstwie decyzji zwolnieniowej.
Stosownie do art. 130 § 2 kpa wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji, co w rozpoznawanej sprawie oznacza, że decyzja (rozkaz personalny) organu I instancji z dnia [...] października 2007 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby z dniem [...] grudnia 2007 r. do czasu rozpatrzenia jego odwołania nie wywołała skutków prawnych. Zatem określenie przez organ odwoławczy w decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2008 r. daty zwolnienia skarżącego ze służby na dzień [...] stycznia 2008 r. nie narusza tego przepisu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło