II SA/Wa 2722/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2022 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz T. W. kwotę 480,- (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Sygn. Akt II SA/Wa 2722//21 UZASADNIENIE T. W. wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2017 r. (data wpływu do organu: 16 sierpnia 2017 r ) wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz. J. z 2016 r. poz. 708, z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. T. W. wniósł skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2365/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sąd przesądził, że skarżący pełnił krótkotrwale służbę, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Sąd wytknął też organowi, iż twierdzenia, że sprawa ta nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, wymykają się w istocie sądowej kontroli. Podkreślił, że Minister stwierdził bowiem, że strona nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Nie wskazał jednak, jakie wybitne osiągnięcia miałyby, czy mogłyby zostać uznane przez organ za wyróżniające skarżącego na tle pozostałych funkcjonariuszy. Nadto Sąd podniósł, ze Minister nie przedstawił żadnych faktów dotyczących służby skarżącego, charakteru tej służby i warunków jej pełnienia, które zdaniem organu nie pozwalają na przyjęcie, że jest to szczególnie uzasadniony przypadek. Organ nie przybliżył także postawy skarżącego i jego osiągnięć w służbie. Ocenę organu co do zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku należało tym samym uznać w ocenie Sądu za dowolną, bo nie sposób na podstawie tak ogólnie ujętej argumentacji (pewnej ogólnej formuły) stwierdzić, że ocena organu, co do braku szczególnie uzasadnionego przypadku jest uzasadniona. Sąd uznał więc, że organ naruszył tym samym przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym aspekcie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2021r. ponownie negatywnie rozpoznał wniosek strony. W uzasadnieniu wskazał, ze Sąd rozpoznający sprawę przesądził że skarżący pełnił krótkotrwale służbę, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Uznał dalej, że w sprawie wymienionego nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", bowiem skarżący w sposób świadomy rozpoczął pracę w strukturach Służby Bezpieczeństwa. Nadto w opinii służbowej z dnia [...] września 1982 r. wskazano, że wnioskodawca: "Obecnie organizuje pracę operacyjną w zakresie ochrony obiektu [...]. Obowiązki swoje wykonuje sumiennie i z dużym zaangażowaniem. Zorganizował kilka osobowych źródeł informacji i w sposób prawidłowy układa z nimi współpracę, co pozwala mu na uzyskiwanie wyprzedzających informacji o źródłach zagrożeń na obiekcie i podejmowanie właściwych przeciwdziałań w celu ich likwidacji. Samodzielnie prowadzi sprawy operacyjne i stosuje właściwe środki pracy operacyjnej". Powyższe jednoznacznie wskazuje według organu, że służba wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa nie była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych I czynności i działań jakie wówczas były podejmowane w ramach służby publicznej . Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że skarżący był członkiem [...]. Od powyższej decyzji T. W. wywiódł skargę do tut. Sądu zarzucając organowi naruszenie przepisów materialnych i procesowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów uznać należy, iż narusza ona prawo. Na obecnym etapie postępowania, jego istota sprowadzała się do ustalenia, czy organ wydając skarżoną decyzję, wykonał zalecenia i zastosował się do sposobu rozumienia prawa zaprezentowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zawartego w wyroku z dnia 10 czerwca 2020r. [sygn. akt II SA/Wa 2365/19] uchylającym zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Zgodnie bowiem z regulacją zawartą w przepisie art.153 p.p.s.a. organ któremu sprawa została przekazana , związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W w/w rozstrzygnięciu Sąd administracyjny przesądził zaś to, : "iż twierdzenia, że sprawa ta nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, wymykają się w istocie sądowej kontroli. Podkreślił, że Minister stwierdził bowiem, że strona nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Nie wskazał jednak, jakie wybitne osiągnięcia miałyby, czy mogłyby zostać uznane przez organ za wyróżniające skarżącego na tle pozostałych funkcjonariuszy. Nadto Sąd podniósł, ze Minister nie przedstawił żadnych faktów dotyczących służby skarżącego, charakteru tej służby i warunków jej pełnienia, które zdaniem organu nie pozwalają na przyjęcie, że jest to szczególnie uzasadniony przypadek. Organ nie przybliżył także postawy skarżącego i jego osiągnięć w służbie. Ocenę organu co do zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku Sąd uznał za dowolną – "bo nie sposób na podstawie tak ogólnie ujętej argumentacji (pewnej ogólnej formuły) stwierdzić, że ocena organu, co do braku szczególnie uzasadnionego przypadku jest uzasadniona". Sąd uznał więc, że organ "naruszył tym samym w tym zakresie przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., także uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym aspekcie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a." Sąd nakazał też organowi, by ponownie rozpoznając sprawę dokonał oceny, czy w przypadku skarżącego zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ww. ustawy. Wyrażając ocenę w tym zakresie organ miał zaś przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby i warunków jej pełnienia, o czym była mowa w zaskarżonej decyzji i następnie miał odnieść powyższe do tych osiągnięć w służbie, które uznaje za wybitne, czy szczególnie wyróżniające. W ocenie Sądu dopiero bowiem wnikliwa ocena przebiegu służby skarżącego w zestawieniu z krótkotrwałością jej pełnienia w strukturach bezpieczeństwa PRL powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony. Pomimo tak jasno i klarownie przedstawionych wytycznych , organ całkowicie zignorował ją w swych rozważaniach. Skupił się zaś wyłącznie na materii oceny służby na rzecz tzw. Państwa totalitarnego i na pozaustawowej kwestii przynależności strony do [...] czy pobierania nauki. Takie postępowanie Ministra, w świetle normy art.153 p.p.s.a. – co oczywiste – nie może spotkać się z akceptacją tut. Sądu. Oceniając skarżoną decyzję nie sposób pomijać tego, że organ mimo związania wytycznymi Sądu, nie przywołał żadnych szczegółów ze służby strony w policji. Na marginesie dodać należało, że wnioski organu, iż aktywność zawodowa strony nie ograniczała się do zwykłych i standardowych działań bowiem skarżący był członkiem PZPR, pozostają w jaskrawym oderwaniu od zasad prowadzenia postępowania dowodowego, stanowiąc daleko posunięte uproszczenie. W oderwaniu od etapu postępowania na jakim znajduje się sprawa, oraz w oderwaniu od realiów prawnych niniejszej sprawy pozostają więc uwagi organu dotyczące materii światopoglądu strony, a wysnuwane m.in. z faktu członkostwa w [...]. Ta problematyka nijak się ma do treści przepisu prawa będącego podstawą rozstrzygnięcia organu. Jako taka pozostaje więc poza zainteresowaniem Sądu, jak również powinna pozostać poza zainteresowaniem organu. To nie kwestia światopoglądu stała się powodem pozbawienia strony skarżącej świadczeń emerytalnych w pełnej wysokości. W konsekwencji więc kwestia światopoglądu nie może przesądzać o możliwości zastosowania wobec strony skarżącej dobrodziejstwa art.8a ustawy zaopatrzeniowej. Reasumując, nawiązywanie przez organ przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, do materii światopoglądu strony, czy przynależności do konkretnej organizacji partyjnej, zdają się być kolejnym przykładem nieuprawnionej nadinterpretacji stosowanej normy prawnej i wybiórczego odczytywania uzasadnień wyroków wydanych przez Sądy administracyjne. Zwrócić należało też uwagę organowi, że formułowanie w uzasadnieniu decyzji wniosków o utożsamianiu się przez stronę z ustrojem totalitarnym, z ideologią ówczesnych władz, czy o zaangażowaniu w działalność charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego, nie znajduje podstaw w przepisie art.8a ustawy zaopatrzeniowej. Także Sąd kasacyjny dokonując wykładni omawianej normy prawnej w licznych wyrokach, nie formułował tego rodzaju przesłanek. Organ formułując swe wnioski w tym zakresie, w głównej mierze wywiódł je z dowolnych domniemań. W tym miejscu zwrócić zaś należy uwagę Ministrowi, że K.p.a. regulując materię postępowania dowodowego nie posługuje się pojęciem domniemania a dowodu. Stąd domniemania organu w niniejszym postępowaniu nie mają żadnego znaczenia dla sprawy i nie mogą w sposób skuteczny przekładać się na wydawane rozstrzygnięcie. Wprowadzają bowiem do postępowania administracyjnego nieznany ustawie element - wielce nieprecyzyjny i w efekcie nie poddający się kontroli Sądowej. W świetle powyższych rozważań, uznając iż skarżona decyzja narusza prawo, bowiem wydano ją z naruszeniem przepisu art.153 p.p.s.a. i przez to niewłaściwie oceniono stan faktyczny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) zaś o kosztach na podstawie art.200 w/w normy prawnej. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby wydać decyzję uwzględniającą wszystkie wnioski przedstawione przez Sąd administracyjny w niniejszym uzasadnieniu jak też w uzasadnieniu wcześniejszego rozstrzygnięcia.