II SA/Wa 2734/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - A. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że posiada wraz z żoną mieszkanie w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m², w którym jednak od 2004 r., z przyczyn niezależnych od nich, nie mają możliwości zamieszkiwania. Skarżący podał, iż w związku z tym prowadzą z żoną odrębne gospodarstwa domowe. Wyjaśnił, że zamieszkuje w S. w mieszkaniu rodziców, za które nie ponosi żadnych opłat, prowadzi odrębne jednoosobowe gospodarstwo domowe, od 2003 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. (filia w S.) jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych dochodów ani oszczędności, stan środków na jego rachunku bankowym wynosi ok. 100 zł, a na swoje utrzymanie przeznacza średnio 250 – 300 zł. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że nie korzysta z pomocy MOPS i nie pobiera zasiłków z opieki społecznej. Wskazał też, że posiada telefon komórkowy i w związku z tym uiszcza miesięczny abonament w wysokości 20 zł. Skarżący podał, że zadłużenie jego mieszkania w W. wynosi według stanu na 28 października 2011 r. - 5244 zł. Wezwaniem z dnia [...] grudnia 2011 r. zobowiązano skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń niezbędnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy tj. podania imienia i nazwiska oraz daty urodzenia żony, wysokości i tytułów uzyskiwania przez nią dochodów, wysokości jej oszczędności i majątku, wskazania wydatków oraz do udzielenia informacji, czy wskazane we wniosku PPF zadłużenie mieszkania we Wrocławiu jest spłacane. W odpowiedzi na wyżej wskazane wezwanie skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2012 r. wyjaśnił, że prowadzi z żoną odrębne gospodarstwo domowe, a zatem w jego ocenie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kompletny. Podał jednak, że jego małżonka osiąga dochód w wysokości 2234 zł 20 gr netto (za I/2012), oprócz stanowiącego współwłasności małżeńską mieszkania w. W. posiada 1/6 mieszkania w B. pow. [...] m² (w którym mieszka jej matka) oraz działki o pow. [...] ha. Skarżący wskazał, iż na miesięczne wydatki jego żony składają się: opłata za wynajęcie pokoju w W. (500 zł), czynsz za mieszkanie w W. (250,32 zł), opłata za energię elektryczną i gaz w mieszkaniu w. W. (39 zł), koszty biletu komunikacyjnego w W. (120 zł), koszty biletów na trasie [...] (240 zł) oraz opłaty za telefon komórkowy (50 zł). Skarżący podał jednocześnie, że nie jest dokonywana spłata zadłużenia ich [...] mieszkania, które się cały czas powiększa, natomiast wszelkie opłaty za mieszkanie w S., gdzie zamieszkuje ponoszą jego rodzice. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2012 r., stanowiącym sprzeciw od postanowienia Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. II SA/Wa 2734/11 odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy, A. D. podkreślił stanowczo, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, a zatem w jego ocenie, na potrzeby niniejszego postępowania ich dochody nie powinny być sumowane. Poinformował ponadto, iż wynagrodzenie jego małżonki w lutym 2012 r. wyniosło 2095 zł 17 gr. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącego, fakt niezamieszkiwania A. D. z małżonką nie znosi obowiązku wzajemnej pomocy między małżonkami, bowiem prawo pomocy nie może być przyznane jednemu z małżonków, jeżeli dochody drugiego małżonka pozwalają na pokrycie kosztów bez uszczerbku koniecznego utrzymania (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2010 r. sygn. II FZ 189/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że na miesięczne dochody skarżącego i jego małżonki składa się kwota 2095 zł 17 gr (dane za luty 2012 r.), stanowiąca wynagrodzenie D. D. z tytułu wykonywanej pracy, tj. na osobę ok. 1047 zł. Jednocześnie ich wydatki stanowią koszty wynajęcia przez D. D. pokoju w W.500 zł), opłaty za prąd i gaz (39 zł), opłaty za przejazd komunikacją miejską w W. (120 zł), opłaty za przejazdy na linii [...] (240 zł), opłaty za telefony (70 zł), a zatem do dyspozycji skarżącego i jego małżonki po opłaceniu wyżej wskazanych świadczeń pozostaje kwota 1126 zł. Jednocześnie do wydatków nie zaliczono opłat związanych z czynszem i zadłużeniem mieszkania w W., gdyż zgodnie z oświadczeniem skarżącego, opłaty te nie są przez nich regulowanego. W ocenie Sądu kwota, którą dysponuje skarżący wraz z małżonką nie pozwala przyjąć, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skoro bowiem po uregulowaniu rachunków w rodzinie skarżącego pozostaje kwota ok. 563 zł, a skarżący, jak podał we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przeznacza na swoje potrzeby ok. 250-300 zł, przeto nie sposób przyjąć, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, które na obecnym jej etapie sprowadzają się do kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 w zw. z 254 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.