II SA/Wa 2740/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę A. B. w dniu 26 marca 2021 r. złożyła do Urzędu Pracy [...] wniosek o dokonanie rejestracji jako osoby bezrobotnej. Prezydent [...] decyzją z [...] kwietnia 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735), odmówił uznania A. B. za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2021 r. Organ administracji podał, że A. B. posiada prawo do zasiłku stałego, co wyklucza uznanie jej za osobę bezrobotną. A. B. w dniu 10 maja 2021 r. złożyła do Wojewody [...] odwołanie od tej decyzji. Odwołująca się podniosła, że jej prawo do zasiłku stałego "nie jest ostatecznie ustalone", ponieważ w dniu [...] lutego 2021 r. Prezydent [...] wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z [...] września 2020 r. (nr [...]) o przyznaniu jej zasiłku stałego od dnia [...] sierpnia 2020 r. Po rozpoznaniu odwołania A. B., Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] decyzją z [...] kwietnia 2021 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że A. B. pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłek stały, przyznany jej decyzją Prezydenta [...] z [...] września 2020 r. i w dniu jej rejestracji w urzędzie pracy jako osoby bezrobotnej, decyzja ta była ostateczna. Potwierdzeniem objęcia ubezpieczeniem jest wygenerowany przez Urząd Pracy [...] raport ZUS-U1 z [...] kwietnia 2020 r. Tym samym została spełniona przesłanka negatywna, określona w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i) ustawy, uniemożliwiająca uznanie za osobę bezrobotną. Wojewoda [...] dodał, że wydanie przez Prezydenta [...] postanowienia o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją o przyznaniu A. B. świadczenia w formie zasiłku stałego nie ma znaczenia dla wyniku postępowania. Wznowienie postępowania nie oznacza bowiem zmiany sytuacji faktycznej i prawnej strony. Dopiero ostateczna decyzja kończąca wznowione postępowanie, może mieć znaczenie w postępowaniu w sprawie uznania za osobę bezrobotną. A. B. w dniu 9 lipca 2021 r. złożyła skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podała, że na dzień złożenia skargi nie pobiera zasiłku stałego na podstawie przepisów o pomocy społecznej. Prezydent [...] decyzją z [...] czerwca 2021 r. (nr [...]), uchylił własną decyzję z [...] września 2020 r. (nr [...]) o przyznaniu jej zasiłku stałego i odmówił przyznania tego zasiłku. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżona przez A. B. decyzja Wojewody [..] z czerwca 2021 r. o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2021 r. odpowiada prawu i dlatego jej skarga jest nieuzasadniona. W kontrolowanej decyzji organ odwoławczy podzielił zapatrywanie organu I instancji, że nie ma podstaw do uznania A. B. za osobą bezrobotną z dniem złożenia wniosku o rejestrację w urzędzie pracy, ponieważ pobiera zasiłek stały z pomocy społecznej, na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ podał, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit i) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pobieranie zasiłku stałego na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, wyklucza posiadanie statusu bezrobotnego. Skarżąca podniosła natomiast, że w dniu [...] lutego 2021 r. (a więc przed dniem rejestracji w urzędzie pracy) Prezydent [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją z [...] września 2020 r. o przyznaniu jej zasiłku stałego i w dniu [...] czerwca 2021 r. (a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji) wydał decyzję o uchyleniu decyzji z [...] września 2020 r. o przyznaniu jej zasiłku stałego i odmówił przyznania tego zasiłku. A. B. podnosiła, że z chwilą złożenia wniosku o rejestrację w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, jej prawo do zasiłku nie zostało ostatecznie ustalone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podziela tego stanowiska skarżącej, ponieważ nie znajduje oparcia w okolicznościach faktycznych sprawy oraz obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa. W dniu złożenia przez skarżącą wniosku o rejestrację w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna prawo skarżącej do zasiłku stałego było ostateczne ustalone, ponieważ pozostawała w obrocie prawnym decyzja Prezydenta [...] z [...] września 2020 r. o przyznaniu skarżącej tego prawa. Wydanie przez organ administracji (Prezydenta [...]) postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego tą decyzją "nie pozbawiło" jej przymiotu ostateczności. Postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw określonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej jeżeli stwierdzi że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ale występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.). Rozstrzygnięcie "co do istoty sprawy" oparte o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. eliminuje z obrotu prawnego dotychczasową decyzję, która (od momentu gdy decyzja staje się ostateczna) nie wywołuje skutków prawnych, a mówiąc inaczej - traci swój byt prawny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 257/18, LEX nr 2516934). Jak już powiedziano, postanowienie Prezydenta [...] o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją o przyznaniu skarżącej zasiłku stałego od dnia [...] sierpnia 2020 r. nie pozbawiło skarżącej prawa do zabezpieczenia społecznego (zasiłku stałego). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, za osobę bezrobotną uznaje się osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: a) ukończyła 18 lat, b) nie ukończyła 60 lat - kobieta lub 65 lat - mężczyzna, c) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, ca) nie nabyła prawa do emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy, przyznanej przez zagraniczny organ emerytalny lub rentowy, w wysokości co najmniej najniższej emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy, o których mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, d) nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, e) nie uzyskuje przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym z działów specjalnych produkcji rolnej, chyba że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej, obliczony dla ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie przekracza wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 2 ha przeliczeniowych ustalonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o podatku rolnym, lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w takim gospodarstwie, f) nie złożyła wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis: – zgłosiła do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo – nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej, g) nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego, h) nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, i) nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego, j) nie pobiera, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, k) nie pobiera po ustaniu zatrudnienia świadczenia szkoleniowego, o którym mowa w art. 70 ust. 6, l) nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, m) nie pobiera na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłku dla opiekuna. W konsekwencji organ administracji prawidłowo przyjął, że A. B. w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy [...] posiadała prawo do zasiłku stałego (wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym w wysokości 9% kwoty zasiłku stałego), a zatem nie spełniała wszystkich warunków uzyskania statusu osoby bezrobotnej, o których mowa w powołanym art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W przypadku spełnienia przez skarżącą wymogów ustawowych niezbędnych do uznania za osobę bezrobotną, może ponownie zarejestrować się jako osoba bezrobotna. Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.