II SA/Wa 275/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Janusz Walawski, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] października 2015 r. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w zw. z art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania S. K. od decyzji [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2015 r., odmawiającej uchylenia decyzji Komendanta Głównego SG Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję własną Nr [...] z dnia [...] października 2015 r. W uzasadnieniu podano, iż Komendant Główny Straży Granicznej decyzją Nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., utrzymującej w mocy decyzję Nr [...] Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] czerwca 2013 r. przydzielającą S. K. lokal mieszkalny Nr [...] w G. przy ul. P., uznając, że nie zaszły okoliczności uzasadniające takie uchylenie. Od tej decyzji funkcjonariusz złożył odwołanie, podnosząc w nim, że Komendant Główny SG wydając zaskarżoną decyzję dopuścił sic naruszenia zasad postępowania administracyjnego tj. zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania, zasady udzielania informacji oraz zasady wysłuchania stron, rażącego naruszenia prawa przez błędną interpretację art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz, niezbadanie okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a., a także wszczęcie z urzędu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] czerwca 2003 r. oraz decyzji Nr [...] Komendanta Głównego SG z dnia [...] czerwca 2013 r. Ponadto, odwołujący się wniósł o przesłuchanie M. U. w charakterze świadka na okoliczność wydania w 2014 r. rozkazu Komendanta [...] Oddziału SG zobowiązującego wymienionego funkcjonariusza do opuszczenia lokalu mieszkalnego Nr [...] przy ul. P. w G. oraz załączenie do akt sprawy dokumentacji będącej podstawą do wydania tego rozkazu. Podnosząc powyższe S. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego Nr [...] przy ul. P. w G., rozstrzygnięcie zarzutów podniesionych przez stronę w postępowaniu przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz włączenie do akt sprawy załączonej przez niego do odwołania od decyzji Nr [...] opinii zarządcy nieruchomości. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ wskazał, iż Komendant [...] Oddziału SG decyzją Nr [...] przydzielił S. K. lokal mieszkalny nr [...] w G. przy ul. P. Od decyzji organu I instancji, funkcjonariusz złożył odwołanie twierdząc, że przydzielone mieszkanie, z uwagi na zły stan techniczny, nie nadaje się do zamieszkania w nim. Komendant Główny SG nie uwzględnił podniesionej przez stronę w odwołaniu argumentacji i w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzją Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Nr [...], która, w chwili obecnej jest już prawomocna. W dniu [...] maja 2014 r. do Komendy Głównej SG wpłynął wniosek S. K. o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji Nr [...] Komendanta Głównego SG w związku z okolicznością wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności, które istniały w dniu wydania wskazanej decyzji, a które nie były znane organowi administracyjnemu, który ją wydał. Komendant Główny postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówił wznowienia postępowania uznając, że fakt istnienia takich okoliczności nie został dowiedziony przez stronę. Następnie, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., organ administracyjny utrzymał w mocy zaskarżone przez funkcjonariusza postanowienie Nr[...]. W wyniku skargi S. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1694/14 uchylił zaskarżone postanowienia Komendanta Głównego SG Nr [...] i Nr [...]. Mając na uwadze orzeczenie Sądu, Komendant Główny SG postanowieniem Nr [...] wznowił postępowanie zakończone wydaniem decyzji Nr [...] i następnie, decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2015 r. odmówił uchylenia decyzji własnej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. uznając, że brak jest okoliczności, które uzasadniałyby przedmiotowe uchylenie. Odnosząc się do podniesionych przez odwołującego zarzutów uzasadniających konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji Nr [...], uznał je za nieuzasadnione. Wskazał, iż wbrew twierdzeniom funkcjonariusza, organ administracyjny dołożył wszelkiej, wymaganej od niego przepisami prawa staranności prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy i rozstrzygając ją. Stronie zagwarantowano możliwość uczestniczenia w toczącym się postępowaniu na każdym jego etapie i zapewniono jej pełnomocnikowi możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia co do zebranych materiałów i dowodów z którego to uprawnienia pełnomocnik strony skorzystał. Odnosząc się do zgłoszonego przez S. K. wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Nr [...][...] Oddziału SG przydzielającej funkcjonariuszowi lokal mieszkalny w G., organ zauważył, że przedmiotowe postępowanie zostało już wznowione postanowieniem Nr [...] Komendanta Głównego z dnia [...] września 2015 r. i w chwili obecnej jest ono w toku. Odnosząc się z kolei do przedstawionej przez funkcjonariusza opinii zarządcy nieruchomości, podał, że nie może być ona uwzględniona. Lokal mieszkalny Nr [...] w G. przy ul. P. jest zamieszkany od dnia 1 sierpnia 2014 r. Załączona do odwołania opinia została wykonana w październiku 2015 r. i nie może być uznana za dokument, który oddaje stan techniczny i sanitarny mieszkania w chwili jego przydzielenia S. K., tj. w dniu [...] sierpnia 2013 r. Odpowiadając na wniosek o przesłuchanie M. U. (funkcjonariusza zamieszkującego w chwili obecnej w lokalu mieszkalnym Nr [...] w G. przy ul. P.), organ stwierdził, że nie może on być uwzględniony. Podniesiona przez stronę okoliczność, że M. U. został zobowiązany w dniu [...] grudnia 2014 r. do opuszczenia mieszkania Nr [...] w G. jest znana organowi administracyjnemu. Wskazał, iż wymieniony został zobowiązany do opuszczenia lokalu mieszkalnego na czas w którym w mieszkaniu przeprowadzano niezbędne prace remontowe i od dnia [...] lutego 2015 r. ponownie w nim zamieszkuje. Przedstawiona okoliczność nic budzi wątpliwości i jako taka nie wymaga dowodzenia. Odpowiadając na wniosek o zbadanie, czy w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 5 k.p.a., która uzasadniałaby stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] Komendanta [...] Oddziału SG, organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie taka przesłanka nie zaistniała. Jak zostało to wykazane w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Nr [...] Komendanta Głównego SG z dnia [...] sierpnia 2013 r. lokal mieszkalny Nr [...] w G. ul. P. w chwili jego przydziału stronie znajdował się w należytym stanie technicznym i sanitarnym oraz spełniał przysługujące funkcjonariuszowi normy zaludnienia. Okoliczność, że strona nie była zainteresowana jego zasiedleniem nie ma wpływu na prawidłowość wydanej przez organ administracyjny decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. K. zarzucił zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. naruszenie przepisów art. 7, 8, 9, 10 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rażące naruszenie prawa, przez niezbadanie podnoszonych okoliczności uzasadniających uchylenie powyższej decyzji w aspekcie podstaw z art. 145 § 1 pkt 1,4 i 5 k.p.a., a tym samym wszczęcie z urzędu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. postępowania w kierunku stwierdzenia nieważności decyzji Nr [....] Komendanta [...] Oddziału Staży Granicznej z dnia [...] czerwca 2013 r. i decyzji Nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2013 r. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2015 r. Ponadto wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2013 r. i decyzji Nr [...] Komendanta [...] Oddziału Staży Granicznej z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz poinformowanie stosownie do art. 155 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Ministra Spraw Wewnętrznych o stwierdzonych istotnych uchybieniach prawa i zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz rozwinął podnoszone w skardze zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając jej zarzuty za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jest to więc kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), sąd administracyjny, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów uznać należy, iż została ona wydana z naruszeniem prawa. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1694/14 uchylającym zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją utrzymującą w mocy decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego, wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wskazaną w przepisach prawa. W związku z powyższym, organ administracyjny ze szczególną ostrożnością winien oceniać przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania oraz treść podania o wznowienie, zwłaszcza gdy jak w niniejszej sprawie wnioskodawca w kolejnych wnioskach przywołuje również okoliczności właściwe dla przesłanki wznowienia postępowania z tego powodu, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), mimo tego że formalnie podstawy tej nie wskazuje. W przedmiotowej sprawie jako przesłanki wznowienia postępowania, zakończonego decyzją Komendanta Głównego Straży Granicznej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2013 r., wskazano art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 (wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2014 r.). Sąd zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie organ nie badał wniosku ani pod kątem przedmiotowym ani podmiotowym, nie zbadał również, czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie. W związku z powyższym wyrokiem Sądu, Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. wznowił postępowanie zakończonej wydaniem w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzji Nr [...], a następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2015 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. poprzedzonej decyzją Nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie przydziału skarżącemu lokalu mieszkalnego w G. przy ul. P., wskazując, że brak jest okoliczności, które uzasadniałyby przedmiotowe uchylenie. Organ wskazał, że funkcjonariusz opiera swoje żądanie wznowienia postępowania na tej podstawie, że Komendant Główny Straż Granicznej decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. uchylił decyzję Nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w sprawie przydziału przedmiotowego lokalu innemu funkcjonariuszowi uznając, iż lokal nie nadaje się do zasiedlenia ze względu na niewłaściwy stan techniczny. W ocenie organu strona nie udowodniła, że lokal mieszkalny zawierał takie same wady w dniu, w którym był jej przydzielony, jak te, wykazane przez innego funkcjonariusza. Od dnia wydania decyzji przydziału przedmiotowego lokalu – [...] czerwca 2013 r. do dnia wydania decyzji, na którą powoływał się funkcjonariusz w swoim wniosku o wznowienie postępowania – [...] grudnia 2013 r. minęło 6 miesięcy. W tym czasie stan techniczny niezamieszkałego lokalu mieszkalnego uległ pogorszeniu do takiego stopnia, że organ uznał, iż lokal ten, bez przeprowadzenia remontu, nie nadaje się do zamieszkania. Zdaniem organu, przydzielony skarżącemu lokal mieszkalny w G., przy ul. P. w chwili jego przydziału stronie znajdował się w należytym stanie technicznym i w sprawie strona nie udowodniła, że lokal zawierał takie same wady w dniu, w którym był jej przydzielony, jak te wykazane przez innego funkcjonariusza. Powyższego stanowiska organu nie sposób podzielić jeżeli się uwzględni, że przedmiotowy lokal mieszkalny posiadał wady (usterki) przed jego przydzieleniem skarżącemu oraz po jego przekazaniu kolejnym dwom funkcjonariuszom. Ze znajdującego się w aktach postępowania protokołu gwarancyjnego z dnia [...] lipca 2012 r. wynika, iż podczas przeglądu stwierdzono w lokalu mieszkalnym Nr [...]: ← wilgoć przy drzwiach balkonowych; ← pęknięcia na suficie; ← pęknięcia na ścianie; ← zamocowania listew maskujących przy podłodze. W protokole usunięcia usterek komisja odnotowała w dniu [...] lutego 2013 r. iż "dokonała stwierdzenia usunięcia usterek ujętych w protokole z dnia [...] lipca 2012 r.", jednakże w późniejszym okresie usterki były ponownie stwierdzone. Z protokołu z okresowej kontroli Nr [...] z dnia [...] marca 20136 r. dotyczącej przewodów kominowych i wentylacji wynika, iż w wymienionych w nim lokalach, w tym lokalu Nr [...] występuje odwrotny ciąg i zachodzi potrzeba zamontowania turbowenty z zabudową bocznych wejść. Komendant Główny Straży Granicznej w decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. uchylającej zaskarżoną przez funkcjonariusza Straży Granicznej R. L. decyzję Nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w całości i umarzającej postępowanie stwierdził, iż usterki występujące w lokalu nie zostały usunięte. W toku postępowania ustalono, że powstałe zawilgocenie i zagrzybienie powoduje, iż lokal nie nadaje się do zasiedlenia. Organ przyznaje również, iż kolejny funkcjonariusz Straży Granicznej M. U, któremu przydzielony został przedmiotowy lokal zobowiązany został w dniu [...] grudnia 2014 r. do opuszczenia mieszkania na okres przeprowadzenia niezbędnych prac remontowych i od dnia [...] lutego 2015 r. ponownie w nim zamieszkał. We wniosku o wznowienie postępowania i uchylenie ostatecznej decyzji w przedmiocie przydziału lokalu nr [...] skarżący wskazał, iż decyzje zostały wydane na podstawie nieprawdziwych danych oraz, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji. W uzasadnieniu wniosku podał, jako nową okoliczność decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej Nr [...], w której organ ustalił w trybie odwoławczym, że przedmiotowy lokal jednak nie nadaje się do zasiedlenia ze względu na zły stan techniczny i sanitarny. Te odmienne rozstrzygnięcie podejmowane w stosunku do tego samego lokalu nr [...] wskazuje, zdaniem Sądu na wadliwe ustalenie w decyzji o przydziale skarżącemu lokalu, stanu faktycznego. Przydzielając lokal organ był przekonany, że występujące w nim usterki zostały usunięte i lokal nadaje się do zamieszkania. Tymczasem usterki te w dalszym ciągu występowały, zaś ich charakter powodował, że lokal nr [...] nie nadawał się do zamieszkania, co stwierdził organ w powołanej wyżej decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Stanowi ją natomiast wadliwe ustalenie stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 1997 r., sygn. akt I SA/Łd 647/96, LEX Nr 30328). W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wobec niepodzielenia stanowiska organu, że w sprawie nie występuje podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., obowiązkiem organu będzie wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 lub art. 151 § 2 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu, wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił zawarte w skardze żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.