II SA/Wa 2751/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Asystent sędziego Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 114 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) oraz § 27 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 23, poz. 137 z późn. zm.), wypowiedział [...] J. L., zajmującemu ostatnio stanowisko służbowe: [...], stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu likwidacji stanowiska, na którym żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową i braku możliwości wyznaczenia ww. na inne stanowisko służbowe odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. wymieniony złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie ww. decyzji i pozostawienie strony w zawodowej służbie wojskowej, a w przypadku uwzględnienia wniosku i uchylenia wypowiedzenia stosunku służbowego, o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w sprawie zwolnienia ze stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego. Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 114 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ może nastąpić, gdy jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, uległa rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy w korpusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych, w którym żołnierz pełni służbę, albo gdy uległo likwidacji stanowisko służbowe, które żołnierz zajmował, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. Minister wskazał, że w sprawie J. L., na mocy wykazu zmian Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] października 2010 r. do etatu Dowództwa [...] Okręgu Wojskowego oraz korekty nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. stanowisko służbowe zajmowane przez wymienionego zostało zlikwidowane. Odnośnie zaś drugiej przesłanki wymienionej w art. 114 ust. 2 ww. ustawy pragmatycznej, umożliwiającej dokonanie żołnierzowi zawodowemu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ, Minister wskazał, że organ II instancji winien opierać się na stanie faktycznym obowiązującym w dacie orzekania. W związku z powyższym stwierdził, że brak jest możliwości wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe stosownie do posiadanych przez zainteresowanego kwalifikacji oraz doświadczenia zawodowego. Mając powyższe na uwadze, Minister podniósł, że w postępowaniu drugoinstancyjnym organ przeprowadził stosowną analizę dotyczącą możliwości wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe. W wyniku tej analizy stwierdzono, że brak jest możliwości wyznaczenia ww. na stanowisko służbowe, stosownie do posiadanych przez zainteresowanego kwalifikacji oraz doświadczenia zawodowego. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że w art. 114 ust. 2 ustawy pragmatycznej, jako drugą przesłankę do dokonania żołnierzowi zawodowemu wypowiedzenia stosunku służbowego przez organ wojskowy wskazano brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym, nie zaś brak występowania nieobsadzonych stanowisk służbowych w strukturze Sił Zbrojnych. W związku z tym, gdyby w strukturze Sił Zbrojnych występowałyby nieobsadzone stanowiska służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika, to okoliczność taka nie miałaby żadnego znaczenia dla ustalenia istnienia możliwości wyznaczenia zainteresowanego na stanowisko służbowe w strukturach Sił Zbrojnych. Istnienie nieobsadzonych stanowisk służbowych nie oznacza bowiem, że z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych celowe jest wyznaczenie konkretnego żołnierza zawodowego na którekolwiek z nich, ani też nie oznacza to, że istnieje obowiązek dokonania takiego wyznaczenia. Organ odwoławczy podał, że bezzasadny jest zarzut likwidacji stanowiska służbowego zajmowanego przez oficera, likwidacja ta jest bowiem bezspornym faktem, wynikającym z dokumentów organizacyjno-etatowych. Minister zwrócił uwagę, że skarżący nie posiada uprawnień do oceny zasadności prowadzonych działań organizacyjno-etatowych w jednostkach wojskowych. Organ II instancji wskazał, że gdyby nawet w strukturze Dowództwa [...] Okręgu Wojskowego pozostawało stanowisko służbowe analogiczne do zlikwidowanego stanowiska zajmowanego przez zainteresowanego w Dowództwie [...] Okręgu Wojskowego, to okoliczność taka również nie mogłaby stanowić podstawy do kwestionowania zasadności zaskarżonej decyzji. Minister uznał również za chybiony zarzut oficera dotyczący niezastosowania przepisu art. 45 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 2a ustawy pragmatycznej, w sytuacji, gdy – zdaniem skarżącego – miałyby zaistnieć do facto potrzeby Sił Zbrojnych "w postaci konieczności przeniesienia stanowiska służbowego do innej jednostki organizacyjnej w strukturze Sił Zbrojnych, a nie rzeczywiste jego zlikwidowanie." Organ II instancji wyjaśnił, że przepis art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy stosuje się jedynie w przypadku, gdy żołnierza zawodowego można od razu wyznaczyć na stanowisko służbowe lub przewiduje się takie wyznaczenie w przyszłości. Natomiast w rozpoznawanej sprawie organ ustalił brak możliwości wyznaczenia zainteresowanego na stanowisko służbowe. Pismem z dnia 22 listopada 2011 r. J. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2011 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji wydanej w I instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 26 ust. 4 i ust. 7 w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą pragmatyczną; art. 35 ust. 1 ustawy pragmatycznej; art. 114 ust. 2 ustawy pragmatycznej w zw. z art. 7, 8, 9, 77 i 81 kpa; § 9, 10 pkt 1, § 11 ust. 1, § 14 ust. 1 i 2, § 15 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 08 lutego 2010 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 34, poz. 184); art. 32 ust. 1 Konstytucji RP; naruszenie przepisów postępowania: art. 7 kpa, poprzez nieuwzględnienie przy podejmowaniu decyzji słusznego interesu strony skarżącej (chęć i możliwość dalszego pełnienia zawodowej służby) oraz nieuwzględnienie interesu społecznego (Sił Zbrojnych RP), wyartykułowanego przez przełożonych strony w opinii oraz korespondencji kierowanej w jej sprawie; art. 8 kpa, poprzez przeprowadzenie postępowania i podjęcie decyzji w sposób całkowicie arbitralny i nielogiczny; art. 9 kpa, poprzez całkowite pominięcie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków; art. 10 kpa, poprzez nieumożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i wypowiedzenia się co do tego materiału oraz zgłoszonych żądań; art. 11 kpa, poprzez niewyjaśnienie przesłanek podjęcia decyzji; art. 77 kpa polegające na niewyjaśnieniu w sposób wyczerpujący istotnych okoliczności sprawy; art. 12 § 1, art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 kpa, polegający na przewlekłym prowadzeniu postępowania i niedopełnieniu przez organ obowiązku zawiadomienia o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i terminie jej załatwienia; art. 107 § 3 kpa, poprzez wykreowanie w uzasadnieniu faktycznym, fikcyjnych powodów wypowiedzenia stronie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej (brak możliwości wyznaczenia na stanowisko służbowe odpowiadające posiadanym przez stronę kwalifikacjom zawodowym) – w ocenie skarżącego organ nie wykazał, że poszukiwał dla niego stanowiska służbowego; art. 140 w zw. z art. 7, 8, 9, 10, 11, 77 i art. 127 § 3 kpa, polegający na ograniczeniu ponownego rozpoznania sprawy wyłącznie do analizy zasadności wniesionych przez stronę zarzutów i ich oceny bez ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wykazał istnienie przesłanek uzasadniających wypowiedzenie oficerowi stosunku zawodowej służby wojskowej, opisanych w art. 114 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2011 r. Nr 236, poz. 1396 ze zm.). Zgodnie z wyżej powołaną normą prawną dokonanie wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej może nastąpić, gdy jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni służbę, uległa rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy w korpusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych, w którym żołnierz pełni służbę, albo uległo likwidacji stanowisko służbowe, które żołnierz zajmował, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. Realia faktyczne niniejszej sprawy sprawiają, że przedmiotem odniesienia organu była druga część powyższego przepisu. Analiza omawianej normy prawnej (w zakresie związanym z realiami sprawy) wskazuje na to, iż ustawodawca pozostawił organowi swobodę w możliwości wypowiedzenia żołnierzowi stosunku zawodowej służby wojskowej w sytuacji łącznego spełnienia dwóch przesłanek: 1) likwidacji stanowiska służbowego, które żołnierz zajmował, 2) braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. Organ stosując przedmiotowy przepis winien więc wykazać, iż w odniesieniu do danego żołnierza zaistniały okoliczności w tym przepisie opisane. Nadto uwypuklenia wymaga okoliczność, iż przy ocenie ziszczenia się drugiego z ww. warunków rozwiązujących należy mieć na względzie normę art. 35 ustawy pragmatycznej i wynikającą z niej wyłączną kompetencję organu do badania możliwości wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe. Analizy omawianej sytuacji nie sposób bowiem czynić bez uwzględnienia tego, że armia jest instytucją hierarchicznie zorganizowaną, co znajduje m. in. wyraz w znacznym podporządkowaniu podwładnych rozstrzygnięciom zwierzchników. To zwierzchnicy służbowi prowadzą politykę kadrową i do ich kompetencji należy m. in. ocena przydatności podwładnych do służby wojskowej przez pryzmat zadań stojących przed armią i jej potrzeb. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ wykazał ziszczenie się przesłanek z art. 114 ust. 2 ustawy pragmatycznej. Co się tyczy okoliczności związanej z likwidacją stanowiska służbowego piastowanego przez żołnierza, niespornym jest wydanie przez Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wykazu zmian z dnia [...] października 2010 r. nr [...] do etatu Dowództwa [...] Okręgu Wojskowego oraz korekty z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], w wyniku których zlikwidowano stanowisko służbowe zajmowane przez skarżącego. Co zaś się tyczy drugiej z omawianych przesłanek to organ wykazał, że nie istnieje możliwość wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe stosownie do posiadanych przez stronę kwalifikacji oraz doświadczenia zawodowego. Z akt administracyjnych wynika, iż organ przeprowadził analizę etatową pod kątem możliwości wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe. Na kartach 5 oraz od 8 do 33 akt administracyjnych (w części obejmującej materiały opiniodawcze) znajdują się oświadczenia kierowników jednostek organizacyjnych podległych Ministerstwu Obrony Narodowej, dotyczące możliwości wyznaczenia skarżącego na stanowiska służbowe znajdujące się w tych jednostkach organizacyjnych. Ze wszystkich powyższych oświadczeń wynika, że kierownicy przedmiotowych jednostek nie widzieli możliwości wyznaczenia oficera na stanowiska służbowe znajdujące się w tych jednostkach organizacyjnych. Zakres przeprowadzonej przez organ analizy etatowej świadczy o dużej rzetelności i wnikliwości organu. Stąd też zarzuty skargi zmierzające do twierdzeń, iż organ nie wykazał iżby poszukiwał dla żołnierza odpowiedniego stanowiska służbowego, jawią się jako niezasadne. Na marginesie podać zaś należy, iż sąd administracyjny nie posiada uprawnień do weryfikacji poprawności i racjonalności oświadczeń woli kierowników wskazanych jednostek organizacyjnych podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej. Tak daleko nie sięga bowiem kognicja tutejszego Sądu. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, iż skarżona decyzja odpowiada prawu. Za okoliczność pozostającą bez wpływu na rozstrzygnięcie uznać należy fakt posiadania przez skarżącego pozytywnych ocen okresowych oraz brak przewidywania w prognozach przebiegu służby możliwości wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej. Ustawodawca w omawianym przepisie nie wyartykułował bowiem powyższych elementów, jako przesłanek od spełnienia których uzależnione jest zwolnienie żołnierza ze służby. Również brak prognozowania zwolnienia nie stoi na przeszkodzie przedsięwzięciu przez organ takiego kroku. Na podkreślenie zasługuje także to, iż, wbrew twierdzeniom skargi, nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. Nawet zaś hipotetycznie przyjmując zaistnienie takich naruszeń zarzucanych w skardze, to, w ocenie tutejszego Sądu, nie mogłyby one stanowić skutecznej podstawy do uchylenia skarżonej decyzji. W myśl bowiem przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd uchyla skarżoną decyzję jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, a ono mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca formułując zarzuty naruszenia prawa procesowego nie wykazała natomiast tego, aby zarzucane uchybienia miały nie tylko wpływ na wynik sprawy, lecz dodatkowo, aby ten wpływ miał charakter istotny. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). ----------------------- 8