II SA/Wa 2754/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant referent stażysta Edyta Brzezicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. N. na niewykonanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 546/20 wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 200 (słownie: dwieście) złotych Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga B. N. na niewykonanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 546/20. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z dnia [...] września 2017 r. (data wpływu do organu – [...] września 2017 r.) B. N. (zwana dalej: skarżąca, wnioskodawczyni), skierowała do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: Minister, organ) wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708, zwana dalej: ustawa zaopatrzeniowa), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 2270), w przedmiocie wyłączenia stosowania wobec niej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. W związku z niedotrzymaniem przez organ kolejnych terminów załatwienia sprawy, skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość prowadzonego przez organ postępowania z jej wniosku z dnia [...] września 2017 r. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji będącej odpowiedzią na jej wniosek w terminie miesiąca oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 546/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi skarżącej, orzekł: w pkt 1 o zobowiązaniu Ministra do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] września 2017 r., w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt 2 stwierdził, że przewlekłość procedowania w sprawie przez Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis sentencji wyroku wraz z uzasadnieniem i aktami sprawy został doręczony organowi przez Sąd w dniu 26 kwietnia 2021 r. Pismem z dnia [...] maja 2021 r. (data wpływu do organu – [...] maja 2021 r.) skarżąca złożyła do organu ponaglenie, domagając się niezwłocznego załatwienia sprawy zainicjowanej jej wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. Następnie wobec dalszego niezałatwienia sprawy przez organ, skarżąca dnia [...] czerwca 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 546/20. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji będącej odpowiedzią na jej wniosek w terminie 30 dni oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, wydłużenie terminu załatwienia sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięcia. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy i ich rodzin. Organ poinformował również, że wpłynęła doń znaczna ilość spraw na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej (około 4.900). Konieczne jest dodanie, że decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia [...] września 2017 r., Minister odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, co wprost wynika z treści powołanego przepisu. W sprawie niniejszej skarżąca dopełniła tej czynności, kierując do organu pismo z dnia [...] maja 2020 r., zawierające stosowne wezwanie. Tym samym wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna. Przechodząc do meritum sprawy, podkreślić należy, że przepis art. 154 p.p.s.a. jest podstawą wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonał wyroku sądowego. Zasadniczą przesłanką do zastosowania tego przepisu i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że organ nie wykonał wyroku sądu. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis ten ma również zastosowanie do skargi na bezczynność, ale w tym znaczeniu, że wyznaczony przez sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność. W tym miejscu należy przypomnieć, że celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym, służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy – zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Zagwarantowanie go stronom postępowań administracyjnych, które pomimo uwzględnienia ich skarg na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w dalszym ciągu nie uzyskują załatwienia ich spraw, uzasadnia stwierdzenie, że wyrok w zakresie zobowiązującym do załatwienia sprawy, pomimo swojej prawomocności, nie jest wykonany. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych, służących przymuszeniu biernego organu do załatwienia jej sprawy. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego, mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", SIP LEX oraz wyrok BNSA z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, Lex nr 57180). Skuteczność skargi na niewykonanie wyroku zależy od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku, bez zbędnej zwłoki (terminowo) wykonał wskazania sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności, czyli treści rozstrzygnięcia (załatwienia) sprawy. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SAB/Wa 546/20 (ze skargi skarżącej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej), zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącej w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przedmiotowy wyrok wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu [...] kwietnia 2021 r. Zatem termin do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] września 2017 r. upłynął w dniu [...] maja 2021 r. Organ rozpoznał wniosek decyzją nr [...] odmawiającą wyłączenie stosowania wobec wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Jednakże decyzja ta wydana została w dniu [...] lipca 2021 r., a więc z czterdziestodniowym uchybieniem terminu do załatwienia sprawy. Z powyższych względów należało uznać, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 546/20 nie został przez organ wykonany w wyznaczonym terminie. Podkreślić należy, że prawomocny wyrok zobowiązywał organ nie tylko do załatwienia wniosku skarżącej, ale i do uczynienia tego w odpowiednim terminie. Uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 p.p.s.a. obliguje Sąd do wymierzenia grzywny. Ustalając jej wysokość, Sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, okres jaki upłynął od wniesienia skargi, fakt czy po jej wniesieniu, a przed rozpoznaniem sprawy, organ wykonał wyrok, nadto stopień skomplikowania sprawy. Biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące niniejszej sprawy, wymierzono organowi grzywnę w wysokości 200 zł, uznając, że będzie ona adekwatna do stopnia, w jakim organ naruszył termin załatwienia sprawy po przesłaniu mu prawomocnego wyroku, a jednocześnie spełni wystarczająco represyjną funkcję. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.