II SA/Wa 2759/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy w korpusie [...] Służby Celnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] działając na podstawie art. 223 ust. 1, 4, 7,10 i art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) mianował J. S. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] celnego w korpusie [...] Służby Celnej. Pismem z dnia 3 grudnia 2010 r. J. S. złożył odwołanie od aktu mianowania, domagając się uchylenia zaskarżonego aktu mianowania i orzeczenia o mianowaniu na stopień podkomisarza celnego w korpusie [...] Służby Celnej. Zaskarżonej decyzji, zarzucił, naruszenie przepisu zawartego w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, polegające na nieuwzględnieniu, iż w okresie "przed dniem wejścia w życie ustawy", zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych. J. S. zaznaczył, iż od dnia [...] maja 2001 r. do dnia [...] kwietnia 2002 r. zajmował stanowisko Kierownika [...] w [...]. Następnie od dnia [...] maja 2002 r. do dnia [...] września 2003 r. pełnił służbę na stanowisku Kierownika [...] w [...], a od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] czerwca 2005 r. zajmował stanowisko Kierownika [...] UC [...] . Natomiast przed mianowaniem na stopień [...] celnego pełnił służbę w stopniu [...] celnego, dlatego też, spełnił przesłanki do określenia stopnia w korpusie [...] Służby Celnej. W treści powyższego odwołania, odwołujący się zawarł, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie określenia korpusu. Organ administracji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej, w terminie do dnia 30 listopada 2009 r., wynikał wprost z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, w myśl którego w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, kierownik urzędu obowiązany był dokonać mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe. Organ wskazał, że regulacja ta była wyrazem wpływu nowej ustawy o Służbie Celnej, na stosunek służbowy funkcjonariusza celnego, powstały pod rządami dotychczasowej ustawy. Procedura przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach uregulowana została w art. 223 ust. 2 – 6 ustawy. Zadaniem organu, było umieszczenie danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska, bądź pełnionych obowiązków. Badając zasadność wniosku J. S. odnośnie mianowania na stopień w korpusie [...] Służby Celnej, organ uznał, że w niniejszym przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie mógł mieć zastosowania. Odwołujący się w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, czyli w dniu 30 października 2009 r. zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...] celnego. Dlatego zgodnie z art. 223 ust. 4 ustawy funkcjonariuszowi celnemu który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę w stopniu młodszego aspiranta celnego, starszego dyspozytora celnego albo dyspozytora celnego określa się stopnie w korpusie aspirantów Służby Celnej. Szef Służby Celnej wskazał, iż nie neguje faktu pełnienia w przeszłości przez odwołującego obowiązków na stanowisku związanym z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Znajduje to bowiem potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach osobowych. I tak w okresie od dnia [...] czerwca 2001 r. do dnia [...] października 2001 r. pełnił on obowiązki na stanowisku kierownika [...] w [...], zaś w okresie od dnia [...] listopada 2001 r. do dnia [...] września 2003 r. zajmował stanowisko Kierownika [...] w [...], a następnie stanowisko Kierownika [...] w [...]. Natomiast w okresie od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. J. S. nie zajmował stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników ani nie pełnił obowiązków na tym stanowisku. Zajmował w tym okresie stanowisko [...] celnego mając jedynie w karcie zakresu obowiązków i uprawnień przypisane wśród zadań szczególnych kierowanie [...] w Urzędzie Celnym w [...]. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika również, by w okresie późniejszym odwołujący zajmował stanowisko bądź pełnił obowiązki na stanowisku o którym mowa w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Jednakże, przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, uzależnia mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych od zajmowania, bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników albo pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy odwołujący zajmował stanowisko [...] celnego i posiadał stopień [...] celnego, stąd też przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Organ zwrócił również uwagę, iż przepis art. 223 ustawy umiejscowiony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Oznacza to, że reguluje on wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawić się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Zgodnie z § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych. Mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy, miało na celu mianowanie na stopień odpowiadający dotychczasowej pozycji w hierarchii katalogu stopni służbowych, a tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy stanowiło awans. J. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie Szefowi Służby Celnej do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, iż skarżący nie spełnił przesłanek do mianowania go na stopień w korpusie [...], gdy prawidłowe zastosowanie przepisu winno doprowadzić do wniosku, iż skarżący jako funkcjonariusz celny, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował i pełnił stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych winien zostać mianowany do tego korpusu. Skarżący podniósł, iż wykładnia językowa art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej jednoznacznie wskazuje, iż przepis ten nakazujący mianowanie funkcjonariuszy celnych do korpusu oficerów młodszych odnosi się do tych wszystkich osób, które spełniały przewidziane w nim przesłanki "przed dniem wejścia w życie ustawy". Skarżący zaznacza, iż użycie w omawianym przepisie zwrotu "przed" nie pozwala na uznanie, iż ustawodawca miał na myśli wyłącznie stan istniejący w chwili wejścia w życie stawy. W takim przypadku ustawodawca użyłby we wskazanym przepisie zwrotu "w dniu wejścia w życie ustawy". Skoro ustawodawca tego nie uczynił i zastosował zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" to uczynił to w sposób celowy i racjonalny. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Stosownie zaś do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarżącego, ani powołaną podstawą prawną. Rozpatrywana zgodnie powołanymi zasadami skarga, zasługuje na uwzględnienie choć z innych względów niż w niej wskazane. Nadmienić należy, iż Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 czerwca 2010 r. o sygn. akt II PZP 5/10 wpisanej do zasad prawnych, potwierdził możliwość kontroli przez organ II instancji, aktów mianowania funkcjonariuszy celnych, wydanych na podstawie przepisów art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Podczas badania prawidłowości przypisania funkcjonariusza do określonego korpusu Służby Celnej, należy więc stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie od decyzji organu I instancji, zgodnie z treścią art. 129 § 2 kpa, wnosi się za pośrednictwem tego organu, do organu II instancji w terminie 14 dni, od daty doręczenia stronie, decyzji organu I instancji. Natomiast zgodnie z treścią art. 16 § 1 kpa, decyzje organu I instancji, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. W niniejszej sprawie, J. S. akt mianowania Dyrektora Izby Celnej w [...] doręczony został w dniu 30 listopada 2009 r. Wymieniony wniósł odwołanie pismem z dnia 3 grudnia 2010 r., czyli po upływie roku od dnia doręczenia aktu mianowania. Funkcjonariusz, do odwołania dołączył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W opisanym stanie faktycznym, Szef Służby Celnej winien działając w trybie art. 59 § 2 kpa, najpierw rozpatrzyć wniesiony wraz z odwołaniem, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ obowiązku tego nie wykonał, co stanowi podstawowe uchybienie proceduralne w niniejszej sprawie, skutkujące wadliwością wydanej w trybie odwoławczym decyzji. Organ przystąpił do rozpatrzenia odwołania i wydał w tym zakresie decyzję, mimo, iż bezsporne było wniesienie tego odwołania przez J. S. z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Rozpatrywanie przez organ II instancji odwołania, od aktu mianowania oraz wydanie decyzji w tym przedmiocie, było działaniem pozbawionym podstawy prawnej. Dotknięta taką wadą decyzja Szefa Służby Celnej z dnia [...] października 2011 r., nie może funkcjonować w obrocie prawnym, bowiem dotyczy materii rozstrzygniętej wcześniej decyzją ostateczną - aktem mianowania Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Powyższe czyni koniecznym stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Nie można się zgodzić ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, według którego, wobec braku pouczenia w akcie mianowania o sposobie zaskarżenia tego aktu strona, może skutecznie dopełnić wniesienie odwołania w każdej chwili, gdyż nie utraciła prawa do dopełnienia tej czynności. Pogląd organu, że w takim przypadku 14 dniowy termin, na wniesienie odwołania na decyzję "nie biegnie", nie jest prawnie uzasadniony, co więcej, narusza wprost dyspozycję art. 129 § 2 kpa. Nie istnieje na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego norma, która z brakiem stosownego pouczenia o odwołaniu, łączyłaby ustanie mocy obowiązującej przepisu art. 129 § 2 kpa, który ustanawia 14 dniowy termin do złożenia odwołania. Ustawodawca stworzył możliwość przywrócenia terminu, jeśli został on uchybiony bez winy strony. Brak stosownego pouczenia o środkach odwoławczych nie stwarza możliwości złożenia przez stronę odwołania w nieograniczonym czasie, ale jedynie z zachowaniem zasad określonych w art. 58 i art. 59 kpa. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 ust. 1 w związku z art. 120 ppsa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.