II SA/Wa 2769/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi B. P. - przedstawicielki ustawowej małoletniego M. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku: - oddala skargę. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., utrzymał swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającą przyznania małoletniemu M. P. renty rodzinnej w drodze wyjątku po jego zmarłym ojcu M. C.. W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, co następuje: B. P. - matka małoletniego M. P. (urodzonego w 2000 r.) wniosła o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku po ojcu dziecka M. C. urodzonym w 1973 r. i zmarłym w dniu [...] kwietnia 2010 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. organ odmówił świadczenia, wskazując na niespełnienie przez M. C. jednej z obligatoryjnych przesłanek wyszczególnionych w art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), to jest przesłanki posiadania przez ojca dziecka statusu osoby ubezpieczonej. Jak wynika z akt sprawy M. C. nigdy nie był objęty ubezpieczeniem, albowiem nigdy nie podjął zatrudnienia ani działalności gospodarczej objętej ubezpieczeniem w ramach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymał swoją poprzedzającą decyzję, albowiem zgodnie z art. 4 pkt 13 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, za ubezpieczonego uważa się osobę podlegającą ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, określonym w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, a także osobę, która przed dniem wejścia w życie ustawy podlegała ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyłączeniem ubezpieczenia społecznego rolników. Natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał na brak związku M. C. z Funduszem Ubezpieczeń Społecznych. B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji poprzedzającej. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny sprawując tę kontrolę, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna. Przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca łącznie spełnił następujące warunki: - jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, - nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, - nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, - nie ma niezbędnych środków utrzymania. Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie. Zatem jednym z obligatoryjnych warunków przyznania świadczenia jest między innymi posiadanie statusu ubezpieczonego. Za ubezpieczonego zgodnie z art. 4 pkt 13 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uważa się osobę podlegającą ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, określonym w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, a także osobę, która przed dniem wejścia w życie ustawy podlegała ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyłączeniem ubezpieczenia społecznego rolników. Ojciec dziecka – M. C. warunku tego nie spełniał, co wynika z akt sprawy. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów podważających to ustalenie faktyczne. W takim stanie faktycznym brak przesłanki ubezpieczenia uniemożliwia przyznanie jakiegokolwiek świadczenia w drodze wyjątku. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są zatem prawidłowe. Przepis art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych może być stosowany wyłącznie do osób, które posiadają status ubezpieczonego, albo wobec osoby wywodzącej swoje prawa od osoby posiadającej taki status przy jednoczesnym wystąpieniu szczególnych okoliczności powodujących niespełnienie warunków ustawowych do uzyskania świadczenia i jednoczesnym brakiem możliwości podjęcia pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek oraz występującej łącznie z powyższymi przesłankami okolicznością braku niezbędnych środków utrzymania. Ponieważ powyższe przesłanki muszą wystąpić łącznie, brak którejkolwiek z nich wyklucza przyznanie świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się aby zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji naruszała prawo w stopniu powodującym jej uchylenie bądź stwierdzenie jej nieważności i dlatego na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.