II SA/Wa 277/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Adam Lipiński, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego A. P. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Oddziału Regionalnego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., na podstawie art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367), odmówił wypłacenia A. P. odprawy mieszkaniowej. W uzasadnieniu podał, że wnioskiem z dnia 19 lipca 2011 r. zainteresowany wystąpił o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Do wniosku załączył decyzję o przyznaniu emerytury wojskowej [...] z dnia [...] maja 2009 r. przez Wojskowego Biura Emerytalnego w W. od dnia [...] kwietnia 2009 r. Organ wskazał, że A. P. zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w J. przy ul. [...] na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r., a przedmiotowy lokal nie jest kwaterą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, gdyż nie jest ujęty w wykazie kwater. Natomiast z treści art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2010 r. wynika, iż odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi zawodowemu zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Zatem strona nie spełniła wymogu ustawowego do otrzymania świadczenia w świetle art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a zarówno w brzmieniu do dnia 30 czerwca 2010 r., jak również w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, tj. od 1 lipca 2010 r. W odwołaniu od powyższej decyzji A. P. podniósł, że z winy wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie zdołał wykupić zajmowanej kwatery i w związku z tym należy mu się odprawa mieszkaniowa. Wskazał przy tym na treść przepisu art. 58a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który winien mieć zastosowanie w jego sytuacji. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z obowiązującym przepisem art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych na dzień zwolnienia A. P. z zawodowej służby wojskowej, odprawa mieszkaniowa przysługiwała żołnierzowi służby stałej: a) zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, b) który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Natomiast, zgodnie z ust. 2 ww. przepisu, żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w lokalu mieszkalnym niebędącym kwaterą, przysługuje prawo do zamieszkiwania w tym lokalu. Zatem wypłata przedmiotowego świadczenia może nastąpić w warunkach łącznego zaistnienia wszystkich przytoczonych przesłanek faktycznych i prawnych, o których mowa w art. 23 ustawy w dacie zakończenia służby. Organ stwierdził, iż wyjaśnienia wymaga w niniejszej sprawie charakter zajmowanego przez zainteresowanego lokalu mieszkalnego, który został mu przyznany na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. jako osobna kwatera stała. Zgodnie z brzmieniem art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), osoby, którym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przydzielono osobną kwaterę stałą, zachowują nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania tej kwatery. Tak więc wobec przydzielenia żołnierzowi osobnej kwatery stałej przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, przedmiotowa decyzja przydziału jest nadal wiążąca i zachowuje on nabyte do tego dnia uprawnienie, na czas zajmowania lokalu mieszkalnego. Ponadto organ wskazał, że lokal mieszkalny zajmowany przez A. P. nie jest kwaterą w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, gdyż nie znajduje się na wykazie kwater, o którym mowa w art. 23 ust. 4 ustawy. Przepis art. 1a pkt 3 tej ustawy definiuje bowiem kwaterę jako lokal mieszkalny przeznaczony wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej. Lokale te umieszczane są na wykazie kwater. Zatem, na dzień zakończenia przez stronę zawodowej służby wojskowej w 2009 r., zajmowany lokal nie był kwaterą w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Prezes WAM stwierdził dodatkowo, że obowiązek Agencji w świetle uregulowań cyt. ustawy sprowadza się do zapewnienia warunków mieszkaniowych żołnierzom, zaś A. P. przysługuje prawo do zajmowania przedmiotowego lokalu, a zatem ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. P. wniósł o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, jako naruszających prawo, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 1a i b w związku z art. 1a pkt 3 oraz art. 23 ust. 2 i 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 marca 2009 r. W uzasadnieniu wskazał, że w myśl art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy, odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył prawo do emerytury (...) i który do dnia zwolnienia z niej nie otrzymał decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej zamieszkiwał w kwaterze, czego dowodem jest decyzja przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z [...] kwietnia 1994 r., którą otrzymał na czas pełnienia zawodowej służby wojskowej i mieszkał w niej w dniu zwolnienia ze służby. Skarżący zwrócił uwagę, że wspomniany przepis nie zawiera wymogu, by żołnierz zawodowy w dniu zwolnienia ze służby zamieszkiwał w kwaterze umieszczonej przez WAM w wykazie kwater. Jednocześnie z definicji kwatery określonej w art. 1a pkt 3 ustawy wynika, że kwaterą jest lokal mieszkalny przeznaczony wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy, a więc nie lokal mieszkalny umieszczony w wykazie kwater. Ten wymóg zajmowany przez niego lokal spełniał. Ponadto skarżący podniósł, że gdyby jego lokal nie był kwaterą, wówczas miałby prawo w nim zamieszkiwać pod warunkiem wcześniejszego wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w tym lokalu na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy, jednakże takiej decyzji nie wydano. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie z argumentacją zbieżną z przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Ustalony w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. A. P. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała z dniem [...] marca 2009 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. przyznał ww. emeryturę wojskową z dniem [...] kwietnia 2009 r. Ponadto wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej skarżący złożył w Oddziale Regionalnym [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. w dniu 19 lipca 2011 r., zaś zajmowany lokal mieszkalny otrzymał na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. Kwestią sporną jest natomiast status lokalu mieszkalnego zajmowanego przez emeryta wojskowego, położonego w J. przy ul. [...], który rzutuje na uprawnienia do odprawy mieszkaniowej przysługującej żołnierzowi na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o zakwaterowaniu". Wyjaśnienia wymaga również kwestia, jakie brzmienie przepisów ww. ustawy należy wziąć pod uwagę w niniejszej sprawie. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, przepis art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, który posługuje się zwrotem "żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej", należy stosować (przy rozpatrywaniu wniosku o odprawę mieszkaniową) mając na względzie datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. To właśnie data zwolnienia jest miarodajna dla oceny prawidłowego stosowania przepisów ustawy o zakwaterowaniu. Stosownie zatem do treści art. 23 ust. 1 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r., odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi: a) zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy, b) który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służy wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Z powyższego wynika, iż przedmiotowa odprawa przysługuje w sytuacji kumulatywnego spełnienia wymienionych przesłanek. Definicję kwatery także na potrzeby stosowania przepisu art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, zawiera przepis art. 1a pkt 3 tej ustawy, który do dnia 30 czerwca 2010 r., a więc także w dacie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, stanowił, że ilekroć w ustawie jest mowa o kwaterze – należy przez to rozumieć lokal przeznaczony wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej. Wymóg, aby lokal mieszkalny przeznaczony do zakwaterowania żołnierza zawodowego był ujęty w wykazie kwater, jako element definicji kwatery, został wprowadzony dopiero z dniem 1 lipca 2010 r., a więc już po dacie zwolnienia skarżącego ze służby. Stąd też nieuprawnione jest odwoływanie się przez organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do powyższej definicji, a tym samym kwestionowanie statusu lokalu zajmowanego przez skarżącego jako kwatery, jeśli wziąć pod uwagę, iż nie kwestionowały one nigdy jego przeznaczenia wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej. W konsekwencji także wywody Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dotyczące przepisu art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, zgodnie z którym żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w lokalu mieszkalnym niebędącym kwaterą, przysługuje prawo do zajmowania tego lokalu, a Dyrektor Oddziału regionalnego wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania w tym lokalu mieszkalnym, nie znajdują uzasadnienia. Natomiast odwołanie się do treści art. 23 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) stanowiącego, że osoby, którym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przydzielono osobną kwaterę stałą, zachowują nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania tej kwatery, nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. W szczególności nie może być ono rozpatrywane jako sytuacja, o której mowa w przepisie art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o brzmienie przepisów prawa materialnego, które nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Natomiast, utrzymując w mocy decyzję wadliwą organu pierwszej instancji, organ odwoławczy naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy, a o kosztach w oparciu o art. 200 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).