II SA/Wa 277/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: odmówić P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż P. K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwójką dzieci w wieku 15 lat. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z wykonywanej pracy przez oboje małżonków w łącznej wysokości 4 800 zł. Zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością matki wnioskodawcy. W uzasadnianiu wniosku strona wskazała, że duża część dochodu przeznacza na wydatki na dzieci (głównie ubrania i buty) będące w wieku dojrzewania, które w związku z tym szybko wyrastają z posiadanych ubrań. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że ponosi koszty związane z dojazdami żony do nowo podjętej pracy, czesnym za studia zaoczne małżonki (płatne co pół roku). Wnioskodawca dodał, że z uwagi na wszystkie wydatki domowe jest zmuszony pod koniec miesiąca do brania pożyczek tzw. chwilówek. Posiadany majątek obejmuje samochód osobowy [...] rocznik 2000 o szacunkowej wartości 8 000 zł. Strona wskazała posiadanie środków pieniężnych w gotówce i na koncie bankowym w kwocie około 1 000 zł. Stałe miesięczne wydatki to: czynsz 329 zł., gaz 110 zł., woda 120 zł., prąd 75 zł., telefon 50 zł., raty sześciu pożyczek i kredytów 736,7 zł., pożyczka tzw. chwilówka 200 zł., dojazdy małżonki wnioskodawcy do pracy 300 zł., czesne miesięcznie ok. 283 zł. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową P. K. uznać należy, iż nie jest uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim okoliczność, iż strona posiada stały dochód i oszczędności. Łączne stałe wydatki rodziny wnioskodawcy wskazane w formularzu to około 2 000 – 2 200 zł. Wskazać należy jednak, że nie wszystkie podane wydatki można zaliczyć do wydatków koniecznych - służących do zapewnienia mieszkania, żywności i zdrowia - takimi wydatkami nie są koszty spłaty kredytów i pożyczek na łączną kwotę ponad 900 zł. Przy tym strona nie zaznaczyła by miała szczególne wydatki, jak zobowiązania alimentacyjne, długi, zajęcia komornicze itp. Strona na dzień składania wniosku wskazała posiadanie zasobów pieniężnych w gotówce i na rachunkach bankowych w kwocie około 1 000 zł. Trudno się również zgodzić z niektórymi argumentami wskazanymi w uzasadnieniu wniosku. Wnioskodawca wskazał, że obecnie żona podjęła pracę i budżet domowy został obciążany dodatkowymi wydatkami związanymi z dojazdami do pracy. Należy jednak zauważyć, że skoro małżonka wnioskodawcy pojęła pracę to budżet domowy został zasilony dodatkowymi środkami, z których część faktycznie może być przeznaczana na dojazdy do pracy. Jednak w ogólnym bilansie strona zyskała w budżecie domowym kwotę 1 500 zł. W tym stanie rzeczy uznano, że strony nie można zaliczyć do osób ewidentnie ubogich, która nie ma w ogóle dochodów, albo której dochody wystarczają tylko i wyłącznie na opłacenie najważniejszych potrzeb mieszkaniowo – bytowych. Tym samym uznano, że stronę stać na uiszczenie kosztów sądowych. W związku z powyższym postanowiono na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.