II SA/Wa 278/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-13

Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego może być oparty na fakcie przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej dotyczącej przepisu, który był podstawą wydania decyzji, nawet jeśli nie stanowi to jednej z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Przyjęcie przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej nie stanowi samo w sobie ustawowej przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Instytucja wznowienia postępowania jest środkiem nadzwyczajnym i może nastąpić wyłącznie na skutek ściśle określonych w ustawie przesłanek, które nie podlegają rozszerzającej interpretacji. W związku z tym, organ administracji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, gdy wnioskodawca nie wskazał ustawowej przesłanki.
Stan faktyczny
Skarżący Z.N. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] kwietnia 2009 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. Jako podstawę wznowienia wskazał naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 Kpa przez osobę piastującą stanowisko monokratycznego organu administracji, która wydała decyzję w pierwszej instancji, a także fakt przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej dotyczącej tego przepisu. Szef Agencji Wywiadu decyzją z [...] października 2010 r. odmówił wznowienia postępowania, a decyzją z [...] listopada 2010 r. utrzymał ją w mocy. Skarżący zaskarżył te decyzje do WSA w Warszawie, domagając się ich uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Adam Lipiński (spr.) Protokolant asystent sędziego Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z.N. na decyzję Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego - oddala skargę. Szef Agencji Wywiadu decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] stwierdził nieważność wydanej w dniu [...] marca 2008 r. decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego na rzecz funkcjonariusza Z. N.. W wyniku wniosku funkcjonariusza o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef Agencji Wywiadu decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] marca 2009 r. W dniu 11 sierpnia 2010 r. do Agencji Wywiadu wpłynęło pismo z dnia 6 sierpnia 2010 r., stanowiące podanie o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego prawomocną decyzją Szefa Agencji Wywiadu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Jako podstawę prawną uzasadniającą wznowienie postępowania podano art. 145 § 1 pkt 3 w zw. z pkt 5 Kpa, a w uzasadnieniu wskazano, iż tryb w jakim Szef AW ponownie rozpatrywał sprawę, nie był zwykłym trybem odwoławczym do organu wyższej instancji, ale trybem szczególnym - wyjątkiem od klasycznego modelu postępowania odwoławczego, ale również podlegający rygorom przepisu art. 24 § 1 pkt 5 Kpa. Zatem skoro M. H, działając jako piastun organu - Szefa AW, wydał decyzję zarówno w I instancji jak i na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to naruszył ww. przepis, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania. W dalszej części pisma strona wskazała, iż w dniu 4 maja 2010 r. Trybunał Konstytucyjny przyjął do rozpoznania i zarejestrował pod sygn. akt Ts 114/10 skargę konstytucyjną, w której podniesiony został zarzut niekonstytucyjności art. 24 § 1 pkt 5 Kpa w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 Kpa, w zakresie w jakim nie wyłącza osoby piastującej stanowisko monokratycznego, centralnego organu administracji rządowej od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji w której osoba ta wydała zaskarżoną decyzję w pierwszej instancji. W jego ocenie toczenie się takiego postępowania stanowi okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Następnie pismem z dnia 31 sierpnia 2010 r., na okoliczność zachowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zainteresowany wskazał, iż w dniu 15 lipca 2010 r. adw. K. S. przekazał ustnie informację o toczącym się przedmiotowym postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zainteresowany pozostawił do uznania organu przesłuchanie na tę okoliczność adw. K. S. W dniu [...] października 2010 r. Szef Agencji Wywiadu wydał, na podstawie art. 149 § 3 Kpa decyzję odmawiającą wznowienie postępowania i w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje: Okoliczność przyjęcia do rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej w przedmiocie zgodności z Konstytucja art. 24 § 1 pkt 5 Kpa w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 Kpa nie jest tym samym, co zawarte w przepisach ustawy przesłanki wznowieniowe (art. 145 § 1 i art. 145a § 1 Kpa), nie jest to także tożsame z przesłanką, dotyczącą wydania decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 Kpa lub zaistnieniu nowych okoliczności faktycznych w sprawie. Zatem strona nie wskazała ustawowej przesłanki umożliwiającej wznowienie postępowania i ostateczna decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja poprzedzająca z dnia [...] marca 2009 r. korzystają z zasady trwałości decyzji (art. 16 § 1 Kpa). Organ wskazał, na poparcie swojego stanowiska, na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęta w składzie 7 sędziów z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09. Organ wskazał, iż wobec powyższych ustaleń badanie kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest mało istotne, wobec obarczenia wniosku fundamentalną wadą formalną – braku przywołania ustawowej przesłanki do wznowienia postępowania. Z. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa AW z dnia [...] listopada 2010 r. i na poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2010 r., zarzucając bezpodstawną odmowę wznowienia postępowania we wskazanej sprawie oraz naruszenie przez organ, przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., art.7, art. 77, art. 127 § 3, art. 145 § 1 pkt 3, art. 148 § 1 art. 24 § 1 pkt 5 Kpa. Podkreślił, iż piastun stanowiska monokratycznego, centralnego organu administracji rządowej – M. H. nie został wyłączony od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji w której wydał zaskarżoną decyzję w pierwszej instancji. Skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku o wznowienie postępowania oraz w pismach uzupełniających ten wniosek. W konkluzji skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Szefa Agencji Wywiadu. Wnosił także o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej w sprawie niekonstytucyjności art. 24 § 1 pkt 5 Kpa w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 Kpa w zakresie w jakim nie wyłącza się osoby piastującej stanowisko monokratycznego, centralnego organu administracji rządowej od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji w której osoba ta wydała zaskarżoną decyzję w pierwszej instancji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wniósł w pierwszej kolejności o zawieszenie postępowania ze wskazanych wyżej przyczyn. W odpowiedzi na skargę Szef Agencji Wywiadu wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie jest zasadna. Po pierwsze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jako sąd administracyjny I instancji związany jest uchwałami podjętymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów. Uchwały takie mają moc zasad prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 20 maja 2010 r. wydał uchwałę w składzie 7 sędziów – sygn. akt I OSP 13/09 w której stwierdził, iż art. 24 § 1 pkt 5 Kpa nie ma zastosowania do osoby pełniącej funkcję Głównego Geodety Kraju, jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 Kpa, w postępowaniu, o którym mowa w art. 127 § 3 Kpa. Uchwałą tą Naczelny Sąd Administracyjny przesądził sposób wydawania przez piastuna monokratycznego organu administracji rządowej decyzji w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w przypadku wydania przez piastuna takiego organu decyzji w I instancji. Zatem organ stosując tę zasadę zarówno do sposobu wydawania zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., jak i do oceny formalnej poprawności wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. prawidłowo zastosował prawo. Po drugie, powtórzyć należy za organem, iż sam fakt przyjęcia do rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny określonej skargi na niezgodność danego przepisu ustawy z Konstytucją nie stanowi przesłanki wyszczególnionej w art. 145 § 1 oraz art. 145a § 1 Kpa. Zatem organ trafnie, decyzją z dnia [...] marca 2009 r., wobec tak ukształtowanej przez wnioskodawcę podstawy wznowieniowej, na zasadzie art. 149 § 3 Kpa, odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. A contrario, uznanie takiej okoliczności za przesłankę wznowieniową, stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności obarczonego taką wadą rozstrzygnięcia. Podkreślić należy tu, iż instytucja wznowienia postępowania administracyjnego stanowi środek nadzwyczajny wobec zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 Kpa) i wznowienie zakończonego ostateczną decyzją postępowania administracyjnego może nastąpić wyłącznie na skutek wskazania ściśle określonych w ustawie przesłanek wznowieniowych, których z kolei nie można interpretować rozszerzająco, ale wprost i dokładnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił także wniosku skarżącego o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej w sprawie niekonstytucyjności art. 24 § 1 pkt 5 Kpa w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 Kpa, w zakresie w jakim nie wyłącza się osoby piastującej stanowisko monokratycznego, centralnego organu administracji rządowej od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji w której osoba ta wydała zaskarżoną decyzję w pierwszej instancji. Przyjęta i powszechnie aprobowana w sądownictwie administracyjnym linia orzecznicza, wypracowana między innymi poprzez przytoczoną wyżej uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazuje, iż zagadnienie rozpoznawane przez Trybunał Konstytucyjny zostało już rozstrzygnięte. Natomiast, gdyby Trybunał Konstytucyjny orzekł wbrew stanowisku zawartym w przedmiotowej uchwale, skarżącemu, dopiero wówczas otwiera się możliwość wzruszenia interesujących go rozstrzygnięć w oparciu o normę art. 145a § 1 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji, które to naruszenia mogłyby stanowić o stwierdzeniu nieważności decyzji bądź o ich uchyleniu i dlatego, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło