II SA/Wa 278/19

WyrokWSA w Warszawie2019-06-12

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Joanna Kube, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia żołnierza ze służby kandydackiej, jeśli toczy się postępowanie sądowe dotyczące decyzji o skreśleniu tego żołnierza z listy studentów, od której zależy zwolnienie ze służby?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nie miał obowiązku zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia żołnierza ze służby kandydackiej, ponieważ decyzja o skreśleniu z listy studentów, choć stanowiła podstawę zwolnienia, nie była zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., którego brak rozstrzygnięcia wykluczałby możliwość wydania decyzji w sprawie głównej. Ponadto, nieprawomocny wyrok uchylający decyzję o skreśleniu z listy studentów nie wstrzymuje wykonania decyzji o zwolnieniu ze służby, a ewentualne uchylenie wyroku w przyszłości mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. został skreślony z listy studentów Akademii Wojskowej, co na mocy przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowiło obligatoryjną podstawę do zwolnienia go z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję Rektora-Komendanta o zwolnieniu. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając organowi brak zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, mimo toczącego się postępowania sądowego dotyczącego decyzji o skreśleniu z listy studentów. Skarżący powołał się na wyrok WSA w Lublinie uchylający decyzję o skreśleniu z listy studentów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Rektora- Komendanta [...]Akademii Wojskowej nr [...] z dnia [...] października 2018 r. o zwolnieniu S. S. z czynnej służby wojskowej pełnionej, jako służba kandydacka, na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 173, z późn. zm.), dalej także wojskowej ustawy pragmatycznej, oraz § 37 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1627, z póżn. zm.). Organ, uzasadniając zwolnienie S. S. z czynnej służby wojskowej pełnionej, jako służba kandydacka stwierdził, że nastąpiło to w wyniku zastosowania mechanizmu, o którym mowa w art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 wojskowej ustawy pragmatycznej, jako konsekwencja skreślenia z listy studentów. S. S. pełnił służbę kandydacką, jako student studiów wyższych dla kandydatów na żołnierzy zawodowych [...] Akademii Wojskowej na Wydziale [...], kierunek [...]. Rektor -Komendant [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. o skreśleniu [...] z listy studentów studiów stacjonarnych, kierunek [...], studia pierwszego stopnia, w roku akademickim 2017/2018 w związku z nieuzyskaniem zaliczenia semestrów w określonym terminie oraz z powodu braku postępów w nauce. Organ stwierdził, że zwolnienie żołnierza ze służby kandydackiej, na podstawie uregulowania zawartego w art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej ma w tym przypadku charakter obligatoryjny. Zaistnienie tej negatywnej przesłanki obliguje organ do zwolnienia żołnierza, pełniącego służbę kandydacką, ze służby. Jak wynika z treści powyższego przepisu zwolnienie z tej podstawy nie ma charakteru decyzji uznaniowej, gdyż zawiera wyraźny nakaz zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką ze służby kandydackiej wskutek skreślenia z listy studentów lub niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Argumentując, powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 932/16 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 413/13. Odnosząc się do informacji skarżącego w zakresie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na ostateczną decyzję Rektora-Komendanta [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów sygn. akt III SA/Lu 556/18, organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie powyższe nie ma znaczenia prawnego, albowiem ostateczna decyzja Rektora-Komendanta [...] o skreśleniu z listy studentów [...] S. S. wiąże zarówno organ, jak i stronę postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2018 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Rektora - Komendanta [...] Akademii Wojskowej z dnia [...] października 2018 r. o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej pełnionej, jako służba kandydacka. Skarżący wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2018 r. sygn. akt sygn. akt III SA/Lu 556/18, którym w wyniku uwzględnienia jego skargi uchylono zaskarżoną decyzję Rektora Komendanta [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. o skreśleniu z listy studentów. Zarzucił organowi, że nie zawiesił postępowania w sprawie jego zwolnienia ze z czynnej służby wojskowej pełnionej, jako służba kandydacka w związku ze sprawą toczącą się z jego skargi przed WSA w Lublinie w sprawie skreślenia go z listy studentów mimo, iż jego zdaniem od wyniku tego postępowania zależało rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd w przedmiotowej sprawie nie stwierdził podstaw do fakultatywnego zawieszenia przedmiotowego postępowania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej złożonej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 556/18. Należy zwrócić uwagę, że wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 grudnia 2018 r. sygn. akt sygn. akt III SA/Lu 556/18, którym uchylono decyzję Rektora Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. o skreśleniu z listy studentów, nie jest prawomocny w rozumieniu art. 168 § 1 p.p.s.a., ponieważ zgodnie z art. 173 § 1 tej ustawy przysługuje od niego środek odwoławczy - skarga kasacyjna. Oznacza to, że nieprawomocny wyrok, w tym również wyrok uwzględniający skargę, nie wywołuje do czasu uprawomocnienia się skutków prawnych w postaci pozbawienia mocy wiążącej zaskarżonego aktu lub czynności i zaskarżona decyzja (ostateczna) wiąże i czynność powinna być wykonywana. Również samo wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W rozpoznawanej zaś sprawie skarżący nie wnosił o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ani do organu ani też do Sądu w trybie art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. Sensem fakultatywnego zawieszenia procesu sądowoadministracyjnego jest wskazanie racjonalnej podstawy dla przerwania jego biegu, gdyż tylko w takich okolicznościach może być zrealizowana jedna z podstawowych wartości, jaką jest rzetelne rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, dla realizacji tej wartości w przedmiotowej sprawie nie jest celowe ani usprawiedliwione wprowadzenie elementu zwłoki w jej rozpatrzeniu poprzez zawieszenie postępowania, ponieważ w przypadku pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej przed NSA, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej pełnionej, jako służba kandydacka, zaistnieje przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., tj. przypadek gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę decyzji o zwolnieniu S. S. ze służby kandydackiej stanowił przepis art. 134 ust. 1 pkt 4 wojskowej ustawy pragmatycznej, zgodnie z którym żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek skreślenia z listy studentów. Decyzja wydana na tej podstawie prawnej nie ma charakteru decyzji uznaniowej, bowiem przepis ten nakazuje organowi zwolnienie żołnierza, pełniącego służbę kandydacką, z tej służby w przypadkach określonych w tym przepisie. W sprawie organy wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne, właściwie zinterpretowały przepisy mające zastosowanie w sprawie, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, organ prawidłowo wskazał, że wobec skarżącego zaistniała przesłanka do zwolnienia ze służby kandydackiej, skoro skarżącego skreślono z listy studentów ostateczną decyzją Rektora Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. Niezasadny okazał się zarzut, co do braku zawieszenia postępowania administracyjnego przez organ, z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia przez WSA w Lublinie sprawy o sygn. akt III SA/Lu 556/18 ze skargi na decyzję Rektora Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. o skreśleniu z listy studentów. Należy, bowiem wskazać, że organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde - zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony - zakończenie postępowania administracyjnego. Innymi słowy, chodzi o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. W przedmiotowej sprawie takiego zagadnienia wstępnego nie było, ponieważ wszczęcie przedmiotowego postępowania nastąpiło w związku z ostateczną i podlegającą wykonaniu decyzją o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Organ, miał zatem podstawę do prowadzenia tego postępowania i wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 134 § 1 pkt 4 wojskowej ustawy pragmatycznej o zwolnieniu ze służby wojskowej pełnionej, jako służba kandydacka. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło