II SA/Wa 278/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2024 r. sprawy ze skargi L.D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego oddala skargę L. D. (dalej, jako: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej, jako: Prezes lub organ) z dnia [...] grudnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2023 r. przyznającą skarżącej rodzicielskie świadczenie uzupełniające w wysokości 87,91 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1051), osobom, które spełniają warunki do przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego i pobierają emeryturę lub rentę w wysokości niższej od najniższej emerytury, rodzicielskie świadczenie uzupełniające przysługuje jako dopełnienie do wysokości najniższej emerytury. Łączna kwota przyznanej emerytury lub renty oraz rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego nie może przekroczyć kwoty najniższej emerytury, która od 1 marca 2023 r. wynosi 1588,44 zł. Z akt sprawy wynika, że skarżąca pobiera rentę rodzinną policyjną w kwocie 1500,53 zł brutto. Prezes decyzją z dnia [...] października 2023 r. przyznał skarżącej rodzicielskie świadczenie uzupełniające w kwocie 87,91 zł brutto, co stanowi różnicę pomiędzy kwotą najniższej emerytury, a kwotą pobieranej policyjnej renty rodzinnej. Łączna kwota policyjnej renty rodzinnej oraz przyznanego rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego jest równa wysokości najniższej emerytury, która od 1 marca 2023 r. wynosi 1588,44 zł brutto. W związku z powyższym, Prezes stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w kwocie wyższej niż określona w decyzji z dnia [...] października 2023 r. Z tym rozstrzygnięciem skarżąca nie zgodziła się i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie art. 7 ust. 2 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym poprzez przyznanie świadczenia w zbyt niskiej wysokości oraz naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że jako matka 5 dzieci zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z wnioskiem o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Obecnie sama w dalszym ciągu wychowuje niepełnoletnią córkę N., opiekuje się także niepełnosprawną córką A. Skarżąca utrzymuje się jedynie z renty rodzinnej policyjnej po zmarłym mężu, której wysokość nie pozwala na swobodne zapewnienie bytu jej, jak i dzieciom. Prezes przyznał skarżącej świadczenie uzupełniające, jednak określił jego wysokość zaledwie na 87,91 złotych brutto. Zdaniem skarżącej jest to kwota niesprawiedliwa i nieadekwatna do jej roli jako matki piątki dzieci. Przy obecnie powszechnie panującej inflacji i gwałtownym wzroście cen za żywność, media, czynsz mieszkalny, kwota ta nie stanowi w zasadzie jakiegokolwiek wkładu w budżet rodzinny. Skarżąca podniosła, że organ nie dokonał stosownej waloryzacji przysługujących świadczeń zarówno ze względu na ilość urodzonych i wychowanych dzieci jak i ze względu na wzrost i waloryzację świadczeń emerytalnych. Najniższa emerytura wynosić ma bowiem 1783,82 złote, a nie jak wskazał organ 1588,44 złote. Zatem świadczenie uzupełniające powinno być wyższe o niemal 200 złotych. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji Prezesa i przyznanie świadczenia w wyższej wysokości, adekwatnej do roli jako matki piątki dzieci, jak też do wysokości najniższej emerytury. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Z treści tego przepisu wynikają cztery przesłanki warunkujące przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, które wyznaczają jednocześnie granice uznania administracyjnego. Po pierwsze, osoba musi urodzić i wychować lub wychować co najmniej czworo dzieci, po drugie, uprawniony musi posiadać określony związek z krajem, po trzecie, ubiegający się o to świadczenie musi osiągnąć określony wiek oraz po czwarte, osoba ta nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania, przy czym nie jest uprawniona do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury. Organ przyznał skarżącej wnioskowane świadczenie jednakże skarżąca kwestionuje jego wysokość, uznając, iż jest ono za niskie. Wskazać więc należy, iż zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanej ustawy, w przypadku pobierania emerytury lub renty, w wysokości niższej od najniższej emerytury, świadczenie stanowi dopełnienie jej wysokości do wysokości najniższej emerytury. Ustawodawca w uzasadnieniu do projektu ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym podał, że "Będzie to świadczenie nieskładkowe (pozaubezpieczeniowe) o specjalnym charakterze, które jedynie uzupełniająco lub zastępczo będzie powiązane z ryzykiem starości. (...) Świadczenie to będzie miało za zadanie przeciwdziałać ubóstwu tej grupy osób i nie będzie związane z wcześniejszym opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. (...) Świadczenie to może być przyznane osobie spełniającej powyższe kryteria, która: (...), nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania albo ma prawo do emerytury lub renty w wysokości niższej niż wysokość najniższej emerytury". Z powyższego wynika, że wolą ustawodawcy było odniesienie znaczenia "niezbędnych środków utrzymania" do kwoty najniższej emerytury (brutto). Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Z akt wynika również, iż skarżąca pobiera rentę rodzinną policyjną w kwocie 1500,53 zł brutto. Wobec powyższego organ prawidłowo zastosował w sprawie art. 7 ust. 2 ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym i przyznał skarżącej wnioskowane świadczenie w wysokości 87,91 zł brutto, co stanowi różnicę pomiędzy kwotą najniższej emerytury, a kwotą pobieranej policyjnej renty rodzinnej. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji najniższa emerytura wynosiła 1588,44 złote. Nie ma przy tym znaczenia, że kwota ta ma w przyszłości wzrosnąć gdyż organ zobowiązany był zastosować omawiane kryterium w wysokości obowiązującej w dniu orzekania. Sąd podkreśla, że rodzicielskie świadczenie uzupełniające nie jest świadczeniem socjalnym, zatem jego przyznanie nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby ubiegającej się o nie, nawet gdy są one uzasadnione. Zatem organ oceniając czy dochody skarżącej zapewniają jej niezbędne środki utrzymania, nie miał obowiązku weryfikacji konkretnej sytuacji, a zwłaszcza wydatków związanych ze stanem zdrowia czy innych potrzeb rodziny, a jedynie w oparciu o obiektywne kryteria powinien przeanalizować, czy otrzymywane świadczenie jest w stanie zapewnić przeciętnej osobie niezbędne środki utrzymania, co też w niniejszej sprawie uczynił. Takim obiektywnym kryterium jest kwota najniższego świadczenia emerytalnego. Należy dodać, że ustawodawca nie zróżnicował sytuacji osób ubiegających się o świadczenie w zależności od liczby urodzonych i wychowanych dzieci wskazując, że o przyznanie świadczenia może się ubiegać matka co najmniej czworga dzieci. Zatem fakt, że skarżąca urodziła i wychowała pięcioro dzieci, jakkolwiek zasługuje na uznanie i szacunek, nie powoduje, że organ w tym przypadku mógł przyjąć inne kryteria dochodowe przyznania świadczenia. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł jak w sentencji.