II SA/Wa 2786/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Rektora Prywatnej Wyższej Szkoły [...] w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr L. dz. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Instytutowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] listopada 2010 r. oraz Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] grudnia 2010 r., 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Rektora Prywatnej Wyższej Szkoły [...] w W. na rzecz M. T. kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Instytutowa Komisja Stypendialna Prywatnej Wyższej Szkoły [...] w W. (dalej: PWS[...]), działając na podstawie art. 177 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) oraz § 5 Szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów PWS[...], decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nie przyznała M. T. stypendium mieszkaniowego na rok akademicki 2010/2011, z powodu przekroczenia przez wnioskodawcę dochodu. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. M. T. złożyła do Odwoławczej Komisji Stypendialnej PWS[...] odwołanie od ww. decyzji. Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] w W., po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 177 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) oraz § 5 Szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów PWS[...], nie przyznała M. T. stypendium mieszkaniowego na rok akademicki 2010/2011. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że powodem nieprzyznania stypendium ww. było przekroczenie wysokości dochodu netto przypadającego na osobę w rodzinie wnioskodawcy. Jednocześnie Odwoławcza Komisja uznała za prawidłowy sposób liczenia dochodu przez Instytutową Komisję Stypendialną, jako zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r., skierowanym do Rektora Prywatnej Wyższej Szkoły [...] w W., M. T. wniosła o uchylenie decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] grudnia 2010 r. i przekazanie wniosku o przyznanie stypendium mieszkaniowego na rok akademicki 2010/2011 do powtórnego rozpatrzenia lub o przyznanie ww. decyzją Rektora przedmiotowego stypendium. W ocenie M. T., Komisja bezpodstawnie zaliczyła dochody z gospodarstwa rolnego do dochodów jej rodziny, będących podstawą do zakwalifikowania jej do tej formy pomocy materialnej. W odpowiedzi na powyższe, Rektor Prywatnej Wyższej Szkoły [...] w W. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] odmówił uchylenia zarówno decyzji Instytutowej Komisji Stypendialnej, jak i decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej, uznając, że zostały one wydane zgodnie z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 08 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 520/11, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez M. T. na decyzję Rektora Prywatnej Wyższej Szkoły [...] w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia, czym narusza art. 107 kpa, a w konsekwencji art. 8 kpa i 11 kpa. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśniało należycie przesłanek i motywów rozstrzygnięcia, a w sprawie istnieją wątpliwości, co do istotnych okoliczności, które organ prowadzący postępowanie winny wyjaśnić przed podjęciem rozstrzygnięcia. W związku z ww. wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 08 września 2011 r. Rektor Prywatnej Wyższej Szkoły [...] w W., po rozpatrzeniu odwołania M. T. z dnia [...] stycznia 2011 r. od decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej PWS[...] z dnia [...] grudnia 2010 r., działając na podstawie art. 177 pkt 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) oraz § 4 Szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów PWS[...], w dniu [...] listopada 2011 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił przyznania M. T. stypendium mieszkaniowego na rok akademicki 2010/2011. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Rektor wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 179 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, sytuację materialną rodziny studenta przy ubieganiu się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymienione są dochody brane pod uwagę przy ustalaniu sytuacji materialnej, który stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie – oznacza to, po odliczeniu alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c ww. ustawy). Wskazał, że wśród tych kategorii dochodów wymienione są również dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. Podał, że przepis art. 179 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym w pkt 7 określa sposób ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, stanowiąc, iż w przypadku uzyskiwania dochodów z gospodarstwa rolnego oraz dochodów pozarolniczych dochody te sumuje się. W ocenie Rektora, w świetle ww. przepisów, zarówno Instytutowa Komisja Stypendialna, jak i Odwoławcza Komisja Stypendialna podejmowały swoje decyzje zgodnie z prawem. Pismem z dnia 25 listopada 2011 r. M. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rektora PWS[...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie w całości, jako naruszającej Szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów PWS[...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; stwierdzenie czy Rektor PWS[...] uchwalając Szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów PWS[...] miał prawo w § 10 regulaminu zastosować bardziej korzystne niż wynikające z ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, kryteria dla pomocy materialnej dla studentów, a jeśli nie, to, czy w związku z zapisami Kontraktu Ucznia – Studenta z dnia 17 lipca 2009 r., a w szczególności § 1 tejże umowy istnieje odpowiedzialność odszkodowawcza z tego tytułu; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę z dnia 12 grudnia 2011 r. organ wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja została wydana z powodu przekroczenia wysokości dochodu netto na osobę w rodzinie studentki, a Rektor działał w tej sprawie zgodnie z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób poprawny ustalił dochód na osobę w rodzinie skarżącej, uprawniający do ubiegania się o stypendium mieszkaniowe. Kwestią sporną było bowiem to, czy obliczając powyższy dochód należy uwzględniać dochody z gospodarstwa rolnego. Aktem prawnym rangi podstawowej dla studentów Prywatnej Wyższej Szkoły [...] w W., w zakresie regulacji problematyki przyznawania stypendiów, jest Szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej. Paragraf 4 powyższego aktu prawnego w punkcie b określa maksymalną wysokość dochodu miesięcznego na osobę w rodzinie studenta, którego przekroczenie uniemożliwia przyznanie stypendium mieszkaniowego. Sytuacja materialna studenta jest więc główną przesłanką, od której uzależniona jest możliwość przyznania omawianego świadczenia. Co zaś się tyczy ustalania sytuacji materialnej studenta w zakresie omawianego stypendium, to materia ta została uregulowana w § 17 Szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej. Punkt 2 wyżej powołanego przepisu stanowi, iż: "sytuację materialną studenta ubiegającego się o stypendium mieszkaniowe (...) ustala się w oparciu o zasady obowiązujące przy ubieganiu się o stypendium socjalne ...". Powołany przepis nie wskazuje na to, gdzie należy szukać zapisów dotyczących "zasad obowiązujących przy ubieganiu się o stypendium socjalne". Jedyną więc możliwą wykładnią powyższego zapisu jest przyjęcie, że odsyła on do regulacji dotyczących ubiegania się o stypendium socjalne, zawartych w Szczegółowym regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej. Akty prawne, także te dotyczące uregulowań wewnętrznych (a z takim mamy tu do czynienia), tworzą pewną spójną całość. Ich zapisy należy więc czytać całościowo. Nadto zgodnie z zasadami prawidłowej legislacji, zawarte w przepisie odesłanie do innych regulacji, bez wskazywania konkretnego aktu prawnego, w którym należy ich szukać oznacza, że intencją twórców danych przepisów jest odesłanie do danych uregulowań, lecz zawartych w akcie prawnym, w którym umiejscowione zostało odesłanie. Przyjęcie poglądu przeciwnego prowadziłoby do sytuacji, gdzie każda osoba mogłaby w sposób dowolny interpretować przepis zawierający odesłanie, powołując się na dowolne regulacje dla siebie korzystne. Kierując się powyższymi rozważaniami wskazać należy, iż nieuprawnione są twierdzenia organu, że przy ustalaniu sytuacji materialnej studenta, ubiegającego się o stypendium mieszkaniowe, zgodnie z § 17 Szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej, należy zastosować regulację art. 179 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Takie odesłanie do tej ustawy nie zostało bowiem sformułowane w § 17 Szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej. Sama zaś regulacja art. 179 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, dotyczy materii innego świadczenia, niż to, którego odmowa przyznania stanowi istotę niniejszej sprawy. Stąd więc również nie zachodziła możliwość jego zastosowania wprost. W świetle powyższego, uznać należało, że trafnie wywodziła skarżąca, iż ustalenie jej sytuacji materialnej powinno odbyć się w oparciu o zapis § 10 Szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej. Zgodnie zaś z tą regulacją "przez dochód należy rozumieć przychody za rok podatkowy poprzedzający aktualny akademicki, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (...)". Stąd więc, w sytuacji gdy dochody z gospodarstwa rolnego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych nie powinny być uwzględniane przy ustalaniu sytuacji materialnej studenta ubiegającego się o stypendium mieszkaniowe. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Korzystając z dobrodziejstwa regulacji art. 135 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tutejszy Sąd wyeliminował z obrotu prawnego również decyzje poprzedzające skarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie to pozostawało bowiem w granicach niniejszej sprawy. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono stosownie do regulacji art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.