II SA/Wa 279/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bronisław Szydło, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Asesor WSA - Jarosław Trelka, Protokolant - Marcin Błach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Starosta Powiatu P. decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], działając na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 2 pkt 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. z 2003 r. Dz. U. Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., przyznał J.S. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 31 grudnia 2003 r. do dnia 1 stycznia 2004 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji podał, że bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się spowodował ze swojej winy rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia, prawo do zasiłku przysługuje po upływie 180 dni od dnia rejestracji. W związku z upływem w dniu 31 grudnia 2003 r. wyżej wymienionego okresu, należało orzec jak w sentencji. W dniu 9 września 2005 r. skarżący J.S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w razie ustalenie, że nie zachodzą powyższe przesłanki, wniósł o uchylenie jej w trybie art. 155 k.p.a. poprzez orzeczenie o przyznaniu mu prawa do zasiłku obliczonego zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2002 r. sygn. akt II SA 3722/01 i wypłatę zasiłku w wysokości [...] zł za okres od dnia 2 stycznia 2004 r. do dnia 10 stycznia 2004 r. wraz z należnymi odsetkami. Powołując się na opisany powyżej stan faktyczny podał, że decyzja ta w sposób rażący narusza prawo, bowiem według cytowanego już wyżej wyroku, okresy pobierania zasiłku kończą się odpowiednio po upływie 6, 12 lub 18 miesięcy liczonych od dnia wskazanego w art. 23 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy. W przypadku bezrobotnych, o których mowa m.in. w art. 27 ust. 1 pkt 4, okresy zasiłkowe są oczywiście krótsze. Osobom tym przysługuje bowiem prawo do zasiłku nie po upływie 7 dni, od dnia rejestracji, lecz dopiero po 180 dniu od daty dokonania tej czynności. Uprawnienia zasiłkowe zachowują jednak, tak jak pozostali bezrobotni, do końca 6, 12 lub 18-miesięcznego okresu liczonego od 8 dnia po zarejestrowaniu się we właściwym urzędzie pracy. Stąd też powyższa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 23 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 1 i ust. 8 w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 4 oraz art. 23 ust. 1 ustawy), bowiem powinien on otrzymać prawa do zasiłku od dnia 31 grudnia 2003 r. do dnia 10 stycznia 2004 r., zaś z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Niezależnie od powyższego w zaskarżonej decyzji naruszono przepis art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. Wojewoda M. decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...], mając za podstawę art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 157 § 1, 2 i art. 158 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Starosty Powiatu P. W uzasadnieniu podał, powołując się na opisany już powyżej stan faktyczny, że skarżący w okresie 6 miesięcy przed datą rejestracji, tj. 3 lipca 2003 r., spowodował rozwiązanie stosunku pracy ze swoje winy bez wypowiedzenia i posiadał okres uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych, tj. okres zatrudnienia wynoszący 365 dni w okresie 18 miesięcy przed datą rejestracji. Zgodnie natomiast z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75. Stosownie zaś do treści tego ostatniego przepisu (art. 75 ust. 1 pkt 3), prawo do zasiłku nie przysługuje skarżącemu, gdyż w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się, spowodował rozwiązanie ze swojej winy stosunku pracy bez wypowiedzenia. Z kolei zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 3, bezrobotnemu przysługuje zasiłek po okresie 180 dni od dnia zarejestrowania się. Natomiast powołany przez skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wiąże tylko w konkretnej sprawie, w jakiej został on wydany. W odwołaniu z dnia 20 października 2005 r. do Ministra Gospodarki i Pracy skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją uznając ją za krzywdzącą i powołał się na argumenty zawarte już we wniosku o stwierdzenie nieważności. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 1 i 2 cytowanej już wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody M. z dnia [...] września 2005 r. i w uzasadnieniu powołał się na argumentację zawartą już w decyzji organu pierwszej instancji. Dodał jednocześnie, że podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji nie może być odmienna interpretacja przepisów prawa, ponieważ w takie sytuacji nie dochodzi do rażącego ich naruszenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.S. nie zgodził się ze stanowiskiem organu administracji publicznej i w uzasadnieniu powołał się na argumenty, jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodał jednocześnie, że w zaskarżonej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak też decyzja wydana w pierwszej instancji narusza obowiązujące przepisy prawa i to w stopniu rażącym, a w konsekwencji uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), który to przepis stanowił podstawę wydanej przez Starostę Powiatu P. decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27 tej ustawy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz gdy w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art. 54 tej ustawy. W okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 2. Jednocześnie, zgodnie z art. 23 ust. 6 przedmiotowej ustawy, w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, lecz w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 25 ust. 1. Wyjątek od wskazanej wyżej reguły zawartej w art. 23 ust. 1 uregulowany został w art. 27 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, według którego (pkt 4) prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy (stosunku służbowego) bez wypowiedzenia. Takiemu bezrobotnemu, który jednocześnie spełnia warunki określone w art. 23, zasiłek przysługuje po okresie 180 dni, od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy. Należy w tym miejscu podkreślić, że według art. 25 ust. 1 pkt 1 i ust. 8 okres pobierania zasiłki wynosi 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała przeciętnej stopy bezrobocia w kraju i ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych i robót publicznych przypadających na okres, w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okres nieprzysługiwania zasiłku z przyczyn wymienionych w art. 27 ust. 1 i 3. Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że przewidziane w art. 25 ust. 1 okresy pobierania zasiłku kończą się odpowiednio po upływie 6,12 i 18 miesięcy od dnia w skazanego w art. 23 ust. 1, czyli od dnia następującego po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Stąd też pomimo, iż w przypadku bezrobotnych, o których mowa w art. 27 ust. 1 pkt 4 – czyli również J.S. – okres prawa do zasiłku jest krótszy, gdyż pomniejszony o 180 dni, to jednak zachowują oni swoje uprawnienia analogicznie do pozostałych bezrobotnych do końca 6, 12 lub 18 miesięcznego okresu liczonego od 8 dnia po zarejestrowaniu się we właściwym urzędzie pracy. Sąd rozpatrując niniejszą skargę przyznał zatem rację skarżącemu, iż w jego przypadku utrata prawa do zasiłku nie nastąpiła w dniu 1 stycznia 2004 r., lecz okres zasiłkowy powinien być powiększony o okres wskazany w art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jeżeli zatem skarżący został – co wynika bezspornie z akt sprawy – zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 3 lipca 2003 r., natomiast okres prawa do zasiłku wynosił w jego przypadku 6 miesięcy to okres zasiłkowy powinien być liczony od dnia 11 lipca 2003 r. przez okres 6 miesięcy pomniejszony o 180 dni. W konsekwencji, w przypadku J.S. okres zasiłkowy powinien się skończyć 10 stycznia 2004 r. Tymczasem Starosta Powiatu P. stwierdził utratę prawa do zasiłku już w dniu 1 stycznia 2004 r. Reasumując, Starosta Powiatu P. – w ocenie Sądu – wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], w sposób rażący naruszył prawo, natomiast argumenty skarżącego i jego żądanie dotyczące przedwczesnej utraty prawa do zasiłku, zasługują na uwzględnienie. Z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. mamy bowiem do czynienia, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w jaskrawej sprzeczności z przepisem prawa. Zasadnie zatem J.S. zwrócił się do Wojewody M. o wzruszenie wspomnianej wyżej decyzji i wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Organ jednak prowadząc postępowanie w trybie nadzwyczajnym odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, która w opisany wyżej sposób rażąco naruszała prawo. W związku z tym, że organ nie wziął pod uwagę argumentów skarżącego i pozostawił w obrocie prawnym decyzję dotkniętą kwalifikowaną wadą prawną, to tym samym – w ocenie Sądu – doszło do rażącego naruszenia prawa. Dotknięta kwalifikowaną wadą prawną decyzja Wojewody M., została następnie niezasadnie utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji instancji, czyli Ministra Pracy i Polityki Społecznej, czym również w sposób rażący naruszono prawo. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż prowadzone z wniosku skarżącego postępowanie o charakterze nadzwyczajnym, czyli w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jest niewątpliwie samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Jego istotą jest ustalenie, czy decyzja podlegająca kontroli jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Na marginesie wskazać należy, że prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zarówno W., jak i Minister Pracy i Polityki Społecznej badali wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w oparciu o przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), a nie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Abstrahując od faktu analogicznego uregulowania poruszanych kwestii w obowiązującej obecnie ustawie bezsporne jest, że organ prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności określonej decyzji, powinien zawsze opierać się o przepisy aktu obowiązującego w czasie jej wydania i przepisów stanowiących jej podstawę. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i w zw. z art. 152 oraz art. 132, a w sprawie decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. zgodnie z art. 135 ( w ocenie Sądu jest to niezbędne dla końcowego zakończenia tej sprawy) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.