II SA/Wa 2802/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. z dnia 17 wrzesnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej postanawia: ustanowić w niniejszej sprawie dla A.K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. A.K. wnioskiem z dnia 17 wrezsnia 2012 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a źródłem utrzymania w tym gospodarstwie jest dochód osiągany z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. 1.700 zł netto (średnie miesięczne wynagrodzenie netto z okresu trzech miesięcy , lipiec – wrzesień 2012 r.). Z kolei, ze złożonych przez skarżącego do akt dokumentów źródłowych wynika nadto, że średnie miesięczne wydatki w prowadzonym gospodarstwie domowym już tylko z tytułu opłat za zakwaterowanie oraz kosztów nauki (opłata za akademik oraz studia podyplomowe) kształtują się na poziomie co najmniej 760 zł. Ponadto skarżący oświadczył, że na wyżywienie przeznacza ponad 700 zł miesięcznie (trzy posiłki dziennie). Wedle oświadczenia skarżący nie posiada żadnych oszczędności ani majątku. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając złożony wniosek w świetle powyższych przesłanek ustawowych, należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że prawie całość osiąganego dochodu netto przeznacza na podstawowe, bieżące wydatki (zakwaterowanie i wyżywienie), a w konsekwencji nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W związku z tym należało uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że skarżący w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. f P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z kolei, zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuję o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.