II SA/Wa 281/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz Sławomir Antoniuk Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego D. K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100 złotych), stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] grudnia 2010 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania T. P. świadczenia w drodze wyjątku. Organ w uzasadnieniu stwierdził, że ww. nie spełnia łącznie przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.). Łączny okres ubezpieczenia 59 - letniej wnioskodawczyni to: 19 lat i 9 miesięcy, z czego 14 lat i 9 miesięcy to okresy składkowe. Na 10 – lecie oceniane do uprawnień przypada 1 rok, 2 miesiące i 1 dzień. W latach 1998 – 2008, wnioskodawczyni pozostawała poza wszelkim ubezpieczeniem. W ocenie organu nie wykazano zaistnienia w sprawie okoliczności szczególnych, które uzasadniałyby te przerwę w ubezpieczeniu. Sama w sobie sytuacja na rynku pracy nie ma takiego charakteru. Decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez T. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca w skardze zarzuciła, że organ dokonał błędnej wykładni art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyjmując, że nie spełnia ona przesłanek wymaganych do otrzymania świadczenia rentowego na podstawie określonego powyżej przepisu. Zarzuciła również, że organ naruszył art. 77 Kpa, poprzez brak wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, iż przysługuje jej przedmiotowe świadczenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zdaniem Sądu, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rozpoznając w trybie art. 127 § 3 Kpa, wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 Kpa. Naruszenie to polega na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji, od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, przesłanką obligatoryjnego wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu jest fakt, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Reguła określona w tym przepisie ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 Kpa. W rozpoznawanej sprawie, obie decyzje zostały wydane przez działającą z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wicedyrektor Departamentu Świadczeń Emerytalno – Rentowych E. N. Należy podkreślić, że pracownik organu upoważniony do działania w imieniu organu, w żadnym przypadku nie może być uznany za osobę piastującą funkcje organu, która nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie art. 127 § 3 Kpa. Wydanie zatem zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji poprzedzającej stanowi istotne naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 Kpa. Zgonie z art. 145 § 1 pkt 3 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 Kpa. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze dyspozycję zawartą w powyżej przytoczonym przepisie, Sąd na podstawie tego przepisu, orzekł jak sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej powyżej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, a w oparciu o art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynność radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), przyznał pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.