II SA/Wa 281/25
WyrokWSA w Warszawie2025-07-15
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Danuta Kania, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o skreśleniu pracownika dydaktycznego z listy nauczycieli akademickich, wydany na podstawie przepisów o szkolnictwie wyższym i nauce, stanowi decyzję administracyjną podlegającą zaskarżeniu?Ratio decidendi
Rozkaz personalny o skreśleniu pracownika dydaktycznego z listy nauczycieli akademickich, który nie zmienia stanowiska służbowego funkcjonariusza ani jego uposażenia, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność środka zaskarżenia z powodu braku przedmiotu zaskarżenia.Stan faktyczny
Skarżący został skreślony z grupy pracowników dydaktycznych Wyższej Szkoły Straży Granicznej rozkazem personalnym Rektora-Komendanta z powodu długotrwałego zwolnienia lekarskiego. Komendant Główny Straży Granicznej stwierdził niedopuszczalność odwołania od tego rozkazu, uznając go za akt wewnętrzny, a nie decyzję administracyjną. Skarżący zaskarżył postanowienie KGSG, twierdząc, że rozkaz personalny przekształca jego stosunek zakładowy i powinien być traktowany jako decyzja administracyjna.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka zaskarżenia oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: KGSG", "organ II instancji") z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność środka zaskarżenia od rozkazu personalnego Rektora - Komendanta Wyższej Szkoły Straży Granicznej (dalej: "Rektor-Komendant", "organ I instancji") z dnia [...] października 2024 r. nr [...] o skreśleniu A. M. (dalej: "Skarżący") z grupy pracowników dydaktycznych Wyższej Szkoły Straży Granicznej (dalej: "WSzSG").
Z akt sprawy wynika, że Rektor - Komendant WSzSG, działając na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 571), dalej: "p.sz.w.n.", w związku z § 11 ust. 3 pkt 2 i 8 statutu Wyższej Szkoły Straży Granicznej stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 21 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2023 r. w sprawie nadania statutu Wyższej Szkole Straży Granicznej (Dz. Urz. MSWiA poz. 33), dalej: "Statut WSzSG", rozkazem personalnym z dnia [...] października 2024 r. nr [...] skreślił [...] SG A. M. z grupy pracowników dydaktycznych.
Powyższy rozkaz personalny został doręczony funkcjonariuszowi w dniu [...] października 2024 r.
Skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, w dniu [...] listopada 2024 r. złożył odwołanie od powyższego aktu zarzucając naruszenie:
- art. 36 ust. 1 i 2 w związku z art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 915 ze zm.) oraz w zw. z art. 451 ust. 3, art. 433 ust. 1 pkt 2 i art. 114 pkt 1 p.sz.w.n. poprzez ich niezastosowanie i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie o przepisy p.sz.w.n., podczas gdy do funkcjonariuszy będących pracownikami dydaktycznymi uczelni służb państwowych zastosowanie mają zasady i tryb mianowania określone w przepisach dotyczących tych służb,
- art. 115 ust. 1 p.sz.w.n. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż pozostający na długotrwałym zwolnieniu lekarskim Skarżący nie wypełnia dyspozycji powołanego przepisu, gdyż nie uczestniczy w kształceniu i wychowaniu studentów, gdy w rzeczywistości nie tyle nie wypełnia obowiązków pracownika dydaktycznego, co jest z ich wypełniania zwolniony z przyczyny długotrwałej choroby, poświadczonej stosownym zwolnieniem lekarskim, a skreślenie z listy pracowników dydaktycznych w oparciu o ww. przepis może nastąpić z przyczyn zdrowotnych wyłącznie po dokonaniu oceny okresowej, o której mowa w art. 123 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3 oraz art. 128 ust. 1, ust. 2 pkt 3 ppkt a, ust. 3, 7 i 8, której nie dokonano,
- art. 109 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i doręczenie Skarżącemu rozkazu personalnego w postaci uwierzytelnionej przez pracownika kadr kopi, w miejsce wymaganego cytowanym przepisem oryginału oraz przyjęcie, że rozkaz ten wywarł skutki prawne mimo, że oryginał nie został Skarżącemu doręczony,
- art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez działanie w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej z naruszeniem zasady bezstronności i równego traktowania, a także przez nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącego, który traci w wyniku wydania rozkazu personalnego tej treści chociażby uprawnienia pracownika dydaktycznego, zawarte w Rozdziale 5 p.sz.w.n., podczas gdy Rektor-Komendant nie skreśla z listy pracowników dydaktycznych innych funkcjonariuszy, którzy pozostają na długotrwałych zwolnieniach lekarskich oraz odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, przekraczając swoim działaniem podstawy i granice prawa.
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i umorzenie postępowania I instancji w całości.
KGSG postanowieniem z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] KGSG, na mocy art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu KGSG wskazał, że zgodnie z ww. przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe odnoszą się do legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego odwołanie, zaś przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji.
Rozkaz personalny Rektora-Komendanta WSzSG z dnia [...] października 2024r. nr [...] o skreśleniu Skarżącego z grupy pracowników dydaktycznych został wydany w związku z nieprzerwanym przebywaniem Skarżącego na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] marca 2024 r., a tym samym nierealizowaniem obowiązków służbowych, w tym obowiązków nauczyciela akademickiego będącego pracownikiem dydaktycznym. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a nie ustawy o Straży Granicznej.
Zaskarżony rozkaz personalny nie kształtuje praw funkcjonariusza wynikających ze stosunku służbowego, tj. nie zmienia jego stanowiska służbowego oraz związanego ze stanowiskiem zaszeregowania do stopnia etatowego, dodatku służbowego czy jakichkolwiek należności wynikających z zajmowanego stanowiska.
Zgodnie z art. 451 ust. 3 p.sz.w.n. w uczelni służb państwowych funkcjonariusza mianuje się na stanowisko nauczyciela akademickiego na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotyczących tych służb. Przepisy ust. 4 oraz art. 116 ust. 2-4 stosuje się.
W myśl § 40 ust. 1 Statutu pracownikami Uczelni są nauczyciele akademiccy i osoby niebędące nauczycielami akademickimi. Na podstawie § 40 ust. 3 pkt 7 Statutu nauczyciela akademickiego zatrudnia się na stanowisku starszego wykładowcy. Przewidziane przez Statut uczelni stanowisko starszego wykładowcy znajduje odzwierciedlenie w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2424 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 8 lutego 2008 r.". Zgodnie z tabelą nr 1a załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia w Wyższej Szkole Straży Granicznej jednym ze stanowisk służbowych jest starszy wykładowca. Wymagania do mianowania funkcjonariusza na stanowisko starszego wykładowcy w WSzSG zostały określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 kwietnia 2022r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym (Dz. U. poz. 895 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSWiA z dnia 11 kwietnia 2022 r.". Natomiast w myśl § 54 Statutu w sprawach dotyczących stosunku służbowego funkcjonariuszy SG, niebędących nauczycielami akademickimi pełniącymi służbę w Uczelni, mają zastosowanie przepisy ustawy o Straży Granicznej oraz akty wydane na jej podstawie.
Uwzględniając powyższe KGSG wskazał, że zaskarżony rozkaz personalny pomimo tego, że stanowi przejaw oświadczenia woli Rektora - Komendanta WSzSG w stosunku do konkretnie oznaczonego adresata, to nie znajduje oparcia w przepisach stanowiących źródło zmiany stosunku służbowego. Skarżący po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego zajmuje takie samo stanowisko służbowe, tj. starszego wykładowcy Zespołu Służby Granicznej Zakładu Granicznego WSzSG, z taką samą wysokością dodatku służbowego. Oznacza to, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie jest ani decyzją administracyjną, ani aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.".
Brak poddania wszystkich decyzji organów uczelni dotyczących indywidualnych spraw użytkowników zakładu kontroli sądów administracyjnych wynika z przyznania szkołom wyższym autonomii. Kognicji sądów administracyjnych podlegają tylko decyzje organów uczelni mające podstawę prawną w obowiązującej ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z przepisami tej ustawy w drodze decyzji administracyjnej orzeka się o: odmowie przyjęcia na studia (ort. 72 ust. 3), stwierdzeniu nieważności dyplomu (art. 77 ust. 5), świadczeniach pomocy materialnej dla studentów
(art. 86 ust. 2), skreśleniu z listy studentów (art. 108). Ustawa ta dokładnie określa sytuacje, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego, tj.: na rozstrzygnięcie rektora w sprawie uchylenia aktu wydawanego przez samorząd studencki niezgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, statutu uczelni, regulaminu studiów lub regulaminu samorządu (art. 110 ust. 8); na decyzję Rady Doskonałości Naukowej w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego (art. 226 ust. 5); na prawomocne orzeczenie odwoławczej komisji dyscyplinarnej (art. 318); na rozstrzygnięcie nadzorcze ministra w sprawie stwierdzenia nieważności aktu uczelni niezgodnego z prawem (art. 427 ust. 3). Zaskarżony rozkaz personalny nie należy do żadnej z powyższych kategorii.
KGSG zaznaczył również, że potencjalnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty wewnętrzne uczelni, które mają znaczenie dla praw i obowiązków użytkowników zakładu przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego. Jednakże nie ma to zastosowania do sytuacji Skarżącego, który jest funkcjonariuszem Straży Granicznej, wobec którego zastosowanie mają stosowne przepisy regulujące przebieg stosunku służbowego zawarte w pragmatykach służbowych.
W rezultacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego nie doszło do jakiejkolwiek zmiany w zakresie stosunku służbowego Skarżącego. Powołany rozkaz personalny stanowi wewnętrzny akt Rektora-Komendanta WSzSG dotyczący zapewnienia prawidłowego działania podległej mu uczelni wyższej. Nie stanowi natomiast rozstrzygnięcia w sprawie osobowej Skarżącego, a zatem nie można mu przypisać cech decyzji administracyjnej. Skarżący został zaliczony do grupy pracowników dydaktycznych z dniem [...] marca 2024 r. na mocy rozkazu personalnego nr [...] Rektora-Komendanta WSzSG z dnia [...] lutego 2024 r. w związku z zatwierdzeniem w dniu [...] lutego 2024 r. przez Rektora-Komendanta wykazu funkcjonariuszy WSzSG - nauczycieli akademickich w roku akademickim 2023/2024 Semestr 1 (od dnia [...] marca 2024 r.). W związku z powyższym Skarżący został wpisany do przewidzianego w art. 342 p.sz.w.n. Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on. Na skutek nieujęcia Skarżącego w przydziale kadry dydaktycznej na rok akademicki 2024/2025 na kierunku Bezpieczeństwo granicy państwowej w związku z ww. okolicznościami, Skarżący, na mocy rozkazu personalnego Rektora-Komendanta WSzSG z dnia [...] października 2024 r., został wykreślony z grupy pracowników dydaktycznych, a następnie z systemu [...].
Ponadto KGSG odwołał się do treści pisma Zastępcy Dyrektora Departamentu Porządku Publicznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2023 r. skierowanego do Rektora-Komendanta WSzSG, w którym wskazano, że: "(...) kryterium determinującym zaliczenie osoby do grupy nauczycieli akademickich - poza oczywistymi spełnieniem wymogów określonych w p.sz.w.n., statucie WSzSG lub w przepisach określających przebieg służby funkcjonariusza SG, powinna być ocena zadań realizowanych na stanowisku pracy, a nie jedynie usytuowanie stanowiska w strukturze organizacyjnej Uczelni (...). Podkreślenia bowiem wymaga, że zgodnie art. 115 ust. 1 pkt 1 p.sz.w.n., do podstawowych obowiązków nauczyciela akademickiego będącego pracownikiem dydaktycznym należy kształcenie i wychowywanie studentów".
Podsumowując KGSG wskazał, że skoro brak jest normy prawa pozytywnego wydany rozkaz personalny nie może zostać uznany za decyzję administracyjną, a zatem zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności odwołania, tj. brak jest przedmiotu zaskarżenia. Zaznaczył przy tym, że skreślenie z listy nauczycieli akademickich nie powinno być zatytułowane "rozkaz personalny", gdyż nie zmienia stosunku służbowego funkcjonariusza. Pismo to stanowi jedynie informację o nieujęciu funkcjonariusza w grupie pracowników dydaktycznych na kolejny rok akademicki w związku z absencją chorobową. Uchybienie to nie skutkuje jednak wadliwością zaskarżonego aktu.
Końcowo KGSG zaznaczył, że doręczenie stronie potwierdzonej za zgodność kopii zaskarżonego rozkazu personalnego nie stanowi naruszenia art. 109 § 1 k.p.a. Zaskarżony rozkaz personalny nie jest bowiem decyzją administracyjną. Jednak nawet w hipotetycznej sytuacji doręczenia stronie potwierdzonej za zgodność kopii decyzji administracyjnej, należałoby taką czynność uznać za poprawną. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, gdzie podkreśla się, że przepis art. 109 § 1 k.p.a. nie warunkuje skuteczności doręczenia decyzji od doręczenia jej oryginału. Wydanie kopii decyzji jest więc w istocie jej doręczeniem, o którym mowa w art. 109 k.p.a., czyli czynnością o charakterze materialnotechnicznym, polegającą na przekazaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis art. 109 § 1 k.p.a. należy więc rozumieć w ten sposób, iż doręcza się de facto kopię decyzji (postanowienia), ale na prawach oryginału.
W skardze na powyższe postanowienie A. M., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie art. 134 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie powyższy przepis znajdował zastosowanie, a w konsekwencji stwierdzenie niedopuszczalności środka zaskarżenia od rozkazu personalnego Rektora - Komendanta WSzSG z dnia [...] października 2024 r. nr [...] i uznanie tego rozkazu wyłącznie za wewnętrzny akt Rektora - Komendanta dotyczący zapewnienia prawidłowego działania podległej uczelni, niestanowiący rozstrzygnięcia w osobistej sprawie Skarżącego, podczas gdy faktycznie wydanie ww. rozkazu personalnego przekształca stosunek zakładowy Skarżącego z uczelnią.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W motywach skargi Skarżący podniósł, iż nie można podzielić stanowiska KGSG, że rozkaz personalny Rektora-Komendanta WSzSG z dnia [...] października 2024 r. nie może być przedmiotem zaskarżenia. Rozkaz ten został wydany przez właściwy organ uprawniony do wydania decyzji w oparciu o przepisy materialne p.sz.w.n., jego adresatem jest Skarżący, a rozstrzygnięcie nastąpiło w sprawie indywidualnej.
Ponadto rozkazem personalnym z dnia [...]października 2024 r. Rektor-Komendant WSzSG przekształcił dotychczas łączący Skarżącego stosunek zakładowy z Wyższą Szkołą Straży Granicznej. Skoro bowiem rozkazem personalnym Rektora-Komendanta WSzSG z dnia [...] października 2023 r. nr [...], a następnie rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] Skarżący został powołany na stanowisko starszego wykładowcy Zespołu Służby Granicznej Zakładu Granicznego w grupie pracowników dydaktycznych, to skreślenie Skarżącego z grupy pracowników dydaktycznych sprawia, iż Skarżący pozostaje wyłącznie starszym wykładowcą Zespołu Służby Granicznej Zakładu Granicznego i z tej przyczyny nie będzie podmiotem praw i obowiązków nauczyciela akademickiego, wyrażonych w p.sz.w.n. Zatem rozstrzygnięcie to spełnia warunki decyzji administracyjnej wydanej w sprawie administracyjnej. Od takiej decyzji administracyjnej Skarżącemu służy odwołanie do organu wyższego stopnia na podstawie art. 127 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a. Przepisy te stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2024 r. nie narusza prawa.
Podstawę prawną objętego skargą rozstrzygnięcia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Ustanowiona w powołanym przepisie regulacja wyznacza zakres postępowania organu drugiej instancji określanego w doktrynie prawa mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia, badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ drugiej instancji jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie.
Przepis art. 134 k.p.a. nie określa przesłanek niedopuszczalności odwołania. Warunki te wynikają z innych przepisów procesowych, stanowiących o przedmiocie zaskarżenia i toku postępowania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji. Przez brak przedmiotu zaskarżenia należy zaś miedzy innymi rozumieć sytuację wniesienia odwołania pomimo, iż uprzednio wobec odwołującego się nie wydano decyzji administracyjnej odpowiadającej wymogom z art. 104 i art. 107 k.p.a. Innymi słowy, odwołanie jest niedopuszczalne, jeżeli czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną.
Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). Z kolei w myśl art. 127 § 1 k.p.a. stronie postępowania przysługuje odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.
Decyzja administracyjna jest zewnętrznym aktem władczym, określającym sytuację prawną konkretnie oznaczonego podmiotu w konkretnie oznaczonej sprawie. Załatwienie sprawy administracyjnej w formie decyzji, a więc aktu administracyjnego zewnętrznego, może oznaczać jedynie rozstrzygnięcie sprawy przez władcze działanie prawne organu administracji publicznej, skierowane do konkretnego adresata.
Zaznaczyć należy, że władczy akt organu administracji publicznej powinien mieć wyraźną podstawę w przepisach rangi ustawowej, co wynika zarówno z art. 7 Konstytucji RP, jak i z art. 6 k.p.a. Oznacza to konieczność istnienia normy materialnej, determinującej wszystkie elementy stosunku administracyjnoprawnego, w tym określającej kompetencję organu administracji publicznej do autorytatywnego zastosowania określonej normy prawa. Ewentualne niejasności regulacji materialnoprawnej nie mogą być eliminowane przez odwoływanie się do treści art. 104 k.p.a., jako zasady ogólnej rozstrzygania sprawy w formie decyzji. Stwierdzenie zawarte w art. 104 § 1 k.p.a., że załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji, odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych przepisów powszechnie obowiązujących załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej właśnie formie prawnej. W sytuacji, gdy nie obowiązuje żaden przepis prawa materialnego uprawniający do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej, czyli brak jest wyraźnego przyzwolenia ustawodawcy do ukształtowania stosunku prawnego w drodze decyzji administracyjnej, nie można domniemywać, że możliwe jest wydanie tego rodzaju aktu przez organ administracji publicznej.
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że KGSG prawidłowo stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że rozstrzygnięcie podjęte przez Komendanta-Rektora WSzSG w dniu [...] października 2024 r. o skreśleniu Skarżącego z listy pracowników dydaktycznych WSzSG nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a., lecz aktem wewnętrznym (porządkowym), wydanym z uwagi na konieczność zapewnienia w uczelni wyższej służb państwowych właściwego toku prowadzenia zajęć ze studentami w roku akademickim 2024/2025.
Podstawę wydania powyższego aktu stanowiły przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (art. 23 ust. 2 pkt 2 i 7, art. 115 ust. 1 ustawy) oraz Statutu WSzSG (§ 11 ust. 3 pkt 2 i 8).
Przepisy art. 23 ust. 2 pkt 2 i 7 p.sz.w.n. stanowią, że do zadań rektora należy w szczególności zarządzanie uczelnią, a także prowadzenie polityki kadrowej w uczelni. Natomiast stosownie do art. 115 ust. 1 p.sz.w.n. do podstawowych obowiązków nauczyciela akademickiego będącego pracownikiem dydaktycznym - należy kształcenie i wychowywanie studentów lub uczestniczenie w kształceniu doktorantów. Przepisy § 11 ust. 3 pkt 2 i 8 Statusu WSzSG stanowią natomiast powtórzenie kompetencji Rektora-Komendanta WSzSG określonych w art. 23 ust. 2 ww. ustawy.
Jak wynika z uzasadnienia omawianego aktu, Skarżący - uprzednio zaliczony do grupy pracowników dydaktycznych WSzSG - przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] marca 2024 r. i tym samym nie realizował obowiązków służbowych, w tym obowiązków nauczyciela akademickiego, tj. nie uczestniczył w kształceniu i wychowywaniu studentów. Okoliczności te skutkowały skreśleniem Skarżącego z grupy pracowników dydaktycznych nauczycieli akademickich WSzSG.
Trafne jest stanowisko KGSG wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że rozkaz personalny Komendanta-Rektora WSzSG z dnia [...] października 2024 r. nie kształtuje praw Skarżącego - funkcjonariusza Straży Granicznej - wynikających ze stosunku służbowego, tj. nie zmienia jego stanowiska służbowego oraz związanego ze stanowiskiem zaszeregowania do stopnia etatowego, dodatku służbowego czy jakichkolwiek należności wynikających z zajmowanego stanowiska. Jak zauważył KGSG w odpowiedzi na skargę Skarżący - pomimo skreślenia z grupy pracowników dydaktycznych - w dalszym ciągu w ramach stosunku służbowego zajmuje stanowisko starszego wykładowcy Zespołu Służby Granicznej Zakładu Granicznego WSzSG; również składniki uposażenia nie uległy zmianie. Tylko w przypadku zmiany ww. elementów stosunku służbowego, rozstrzygniętej w decyzji administracyjnej, przysługiwałoby Skarżącemu wniesienie odwołania do organu wyższego stopnia (tu: Komendanta Głównego Straży Granicznej) zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a.
W tym kontekście zwrócić należy uwagę na treść art. 36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, zgodnie z którym do mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Straży Granicznej, komendanci oddziałów Straży Granicznej oraz komendanci ośrodków szkolenia Straży Granicznej. Od decyzji zaś, o których mowa w ust. 1, funkcjonariuszowi służy odwołanie do wyższego przełożonego oraz dochodzenie roszczeń na drodze sądowej (ust. 2).
Z powyższego przepisu wynika zatem, iż wyłącznie w sprawach w nim wskazanych, tj. w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, może być wydana decyzja administracyjna, od której stronie będzie przysługiwało odwołanie oraz ewentualne dochodzenie roszczeń na drodze sądowej. Czynności te stanowią katalog zamknięty, co a contrario oznacza, iż każde inne, aniżeli wskazane w przepisie art. 36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej działanie organu nie ma charakteru decyzji administracyjnej i jest niezaskarżalne w administracyjnym toku instancji. Co za tym idzie sprawy takie wyłączone są z zakresu kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
Podsumowując stwierdzić należy, że w sytuacji gdy brak jest normy prawa pozytywnego, wydany przez Komendanta-Rektora WSzSG rozkaz personalny z dnia [...] października 2024 r. nr [...] nie może zostać uznany za decyzję administracyjną, a zatem w niniejszej sprawie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności odwołania, tj. brak jest przedmiotu zaskarżenia. Skreślenie Skarżącego z grupy pracowników dydaktycznych ma "charakter porządkowy", z uwagi na konieczność zapewnienia w uczelni wyższej służb państwowych właściwego toku prowadzenia zajęć ze studentami w roku akademickim 2024/2025.
Nieuzasadniony jest zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 134 k.p.a. Kwestia, o której mowa w ww. rozkazie personalnym Komendanta-Rektora WSzSG (skreślenie z grupy pracowników dydaktycznych) nie należy do spraw określonych w art. 36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, tj. spraw rozstrzyganych w administracyjnym toku instancji. Prawidłowo zatem Skarżący został pouczony w ww. rozkazie o braku uprawnienia do wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia. Nazwanie omawianego aktu Komendanta-Rektora WSzSG "rozkazem personalnym" jakkolwiek wadliwe, nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło