II SA/Wa 2823/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. R. po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. złożonej w niniejszej sprawie skargi oraz odmowie sporządzenia uzasadnienia tego orzeczenia (postanowieniem z dnia 22 października 2012 r.), wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że sytuacja finansowa nie pozwala mu na opłacenie kosztów postępowania oraz ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, dorosłym synem, dorosłą córką oraz z zięciem. Podał, że na dochód rodziny składa się jego renta oraz wynagrodzenie za pracę, w łącznej wysokości 2.532 zł, wynagrodzenie żony z tytułu zatrudnienia w wysokości 4.546 zł, wynagrodzenie córki z tytułu umowy o pracę w kwocie 2.172 zł oraz wynagrodzenie zięcia – 1.500 zł – łącznie 10.750 zł. Skarżący wskazał również, że jego syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 58,5 m2, którego miesięczny koszt utrzymania (w tym mediów), to kwota 1.200 zł, ponadto łączna kwota rat spłacanych kredytów i pożyczek wynosi 1.989 zł. Wskazał też, że znaczne kwoty pochłania leczenie członków rodziny. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy wskazać, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z tego względu wnioskodawca w niniejszej sprawie korzysta ze zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Zgodnie natomiast z art. 262 cytowanej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że łączny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi 10.750 zł miesięcznie. Wszystkie osoby dorosłe, wspólnie zamieszkujące, poza synem, posiadają stałe dochody. W tej sytuacji do niezbędnych kosztów utrzymania należało zaliczyć opłaty związane z mieszkaniem oraz wyżywienie. Wzięto również pod uwagę konieczność spłaty kredytu i zakupu leków. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że choć wnioskodawca żyje wraz z rodziną skromnie, nie pozostaje w niedostatku. Jak już wcześniej wskazano koszty strony, związane z jej udziałem w sprawie, mogą zostać pokryte z budżetu państwa jedynie w przypadku, gdy jej dochody oraz stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych i często nie wystarczają nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Należy również stwierdzić, że przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy uwzględnieniu podlegają zarówno dochody, jak i stałe miesięczne wydatki wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym trzeba uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że nie spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.