II SA/Wa 2825/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk (spr.), Ewa Grochowska – Jung, Protokolant Arkadiusz Koziarski, st. asyst. sędz., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie refundacji kosztów przekwalifikowania zawodowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, mając za podstawę art. 111 pkt 9 lit. "a" i art. 114 ust. 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 11 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), zwolnił [...] Z. P. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2010 r., dokonanego przez żołnierza zawodowego. Wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. Z. P. zwrócił się do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...] o refundację kosztów przekwalifikowania zawodowego na studiach podyplomowych "[...]" w wysokości [...] zł oraz na kursie "[...]" w kwocie [...] zł, organizowanych przez Uniwersytet [...]. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego [...], stosując art. 8 ust. 1, art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) i § 4 ust. 1 pkt 1, § 6 ust. 1 oraz § 8 i 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania zawodowego, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych (Dz. U. Nr 87, poz. 566), a także pkt 2 decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 października 2007 r. nr 440 w sprawie działalności rekonwersyjnej w resorcie obrony narodowej (Dz. Urz. MON Nr 19, poz. 198) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wyraził zgodę na refundację kosztów przekwalifikowania zawodowego na studiach podyplomowych "[...]" oraz na kursie "[...]", organizowanych przez Uniwersytet [...], ustalając łączną kwotę tych kosztów w wysokości [...] zł brutto. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wnioskodawca studia podyplomowe "[...]" podjął przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej bez wymaganej zgody dowódcy jednostki wojskowej, natomiast uprawnienia do otrzymania pomocy rekonwersyjnej nabył po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, tj. po dniu [...] stycznia 2010 r. Toteż refundacją mogą zostać objęte jedynie te koszty, które zainteresowany wydatkował w okresie od dnia [...] lutego 2010 r. do dnia [...] czerwca 2010 r., co stanowi kwotę [...] zł. W całości zaś mogą zostać zrefundowane koszty kursu "[...]", wynoszące [...] zł. Z. P. powyższą decyzję uczynił przedmiotem odwołania, wskazując, że studia podyplomowe "[...]" rozpoczął jeszcze w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej i ukończył je z wynikiem pozytywnym, będąc już poza służbą. Jednocześnie, pozostając już poza służbą, podjął i ukończył, także z wynikiem pozytywnym, kurs "[...]". Zwrócił uwagę, że w art. 120 ust. 3 ustawy pragmatycznej określono, że żołnierz zawodowy może korzystać z pomocy rekonwersyjnej za zgodą dowódcy jednostki wojskowej, lecz w jego przypadku zgoda ta była niemożliwa, gdyż jednym z warunków ubiegania się o refundację jest przedstawienie rachunków, których wówczas nie posiadał. W jego ocenie, przedstawione w sprawie rachunki obligowały organ do zrefundowania kosztów w pełnej wysokości, tj. w kwocie [...] zł, nie było natomiast podstaw do obniżania jej o wartość [...] zł. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 120 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także § 4 i § 9 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania zawodowego, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych, uchylił zaskarżoną decyzję, wyrażając zgodę jedynie na refundację kosztów kursu "[...]" w wysokości [...] zł, odmawiając natomiast w całości refundacji kosztów studiów podyplomowych "[...]". W motywach decyzji podano, że wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 120 ustawy pragmatycznej jest sytuacja przewidziana w art. 120 ust. 3, zgodnie z którym przedmiotową pomoc może uzyskać żołnierz zawodowy w okresie pełnienia czynnej służby wojskowej, po uzyskaniu zgody dowódcy jednostki wojskowej. Z. P. studia podyplomowe odbywał w okresie od dnia [...] października 2009 r. do dnia [...] czerwca 2010 r., a więc rozpoczął je będąc jeszcze w służbie i to bez zgody dowódcy jednostki wojskowej. W takiej sytuacji refundacja kosztów w ogóle nie przysługuje, dlatego też należało uznać, że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 139 kpa, gdyż rozstrzygnięcie jest niezgodne z treścią art. 120 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Z. P. nie zgodził się ze stanowiskiem organu, zarzucając naruszenie prawa materialnego, będącego podstawą wydanych w sprawie decyzji, wskazując przy tym, że organ II instancji podjął swoje rozstrzygnięcie, orzekając na jego niekorzyść, bezzasadnie odmawiając mu przyznania kwoty [...] zł, tytułem refundacji kosztów studiów podyplomowych. Udzielając odpowiedzi na skargę, Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty, których użył w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), były żołnierz zawodowy, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej albo który pełnił zawodową służbę wojskową co najmniej cztery lata, z wyjątkiem zwolnionego ze służby wojskowej z powodu, o którym mowa w art. 111 pkt 1, 12-15, w okresie dwóch lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, może korzystać z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy. Były żołnierz zawodowy, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej pełnionej poza granicami państwa, związanej z realizacją celów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.), korzysta z pomocy, o której mowa w ust. 1, bezterminowo (ust. 2). Żołnierz zawodowy, za zgodą dowódcy jednostki wojskowej, może korzystać z pomocy w zakresie: 1) doradztwa zawodowego, o ile pełnił zawodową służbę wojskową co najmniej trzy lata; 2) przekwalifikowania zawodowego i pośrednictwa pracy na dwa lata przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o ile pełnił tę służbę co najmniej cztery lata; 3) praktyk zawodowych na sześć miesięcy przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o ile pełnił zawodową służbę wojskową co najmniej dziewięć lat - udzielanej przez właściwe organy (ust. 3). W ramach pomocy, o której mowa w ust. 1 i 3, do wysokości limitów, mogą być pokrywane koszty: 1) przekwalifikowania zawodowego; 2) przejazdów z miejsca zamieszkania do ośrodka szkolenia, w którym następuje przekwalifikowanie zawodowe, lub do miejsca odbywania praktyki; 3) zakwaterowania w okresie przekwalifikowania zawodowego lub odbywania praktyki zawodowej (ust. 4). W rozpoznawanej sprawie Z. P. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2010 r. w oparciu o art. 111 pkt 9 lit. "a", art. 114 ust. 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 11 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.) wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez żołnierza zawodowego. W myśl cyt. art. 120 ust. 1 ustawy pragmatycznej, żołnierz, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek wyżej wymienionej przyczyny, nabywa uprawnienia do uzyskania pomocy rekonwersyjnej – w ciągu dwóch lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej – w zakresie przekwalifikowania, doradztwa zawodowego i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy. Skarżący w swym wniosku zwrócił się do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...] o refundację kosztów przekwalifikowania zawodowego na studiach podyplomowych "[...]" w wysokości [...] zł oraz na kursie "[...]" w kwocie [...] zł, organizowanych przez Uniwersytet [...]. Ze sprawy wynika, że studia podyplomowe "[...]" Z. P. odbył w okresie od dnia [...] października 2009 r. do dnia [...] czerwca 2010 r., a więc studia te rozpoczął jeszcze przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie uzyskując jednak w czasie pełnienia służby wymaganej zgody dowódcy jednostki wojskowej. W takiej sytuacji organ I instancji zasadnie uznał, że skoro skarżący w okresie od dnia [...] października 2009 r. do dnia [...] stycznia 2010 r., tj. do dnia zwolnienia ze służby, studia odbywał bez wymaganej zgody dowódcy jednostki wojskowej, to refundacją mogą być objęte tylko te koszty, które zostały poniesione przez stronę na szkolenie w okresie od dnia [...] lutego 2010 r. do dnia [...] czerwca 2010 r. Brak zgody dowódcy jednostki wojskowej na odbywanie przez skarżącego studiów podyplomowych w czasie pełnienia służby ma tylko ten skutek, że zainteresowany nie może uzyskać refundacji poniesionych na kształcenie w tym okresie kosztów, gdyż – będąc wówczas żołnierzem zawodowym – nie uzyskał wymaganej zgody dowódcy jednostki wojskowej. Nie spełnił bowiem jednego z koniecznych warunków do uzyskania refundacji przewidzianej dla żołnierza zawodowego (art. 120 ust. 3). Nie oznacza to jednak, że refundacji za studia podyplomowe nie może uzyskać w ogóle, wszak w okresie od dnia [...] lutego 2010 r. do dnia [...] czerwca 2010 r. skarżący, posiadając status byłego żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 120 ust. 1 ustawy pragmatycznej, spełnia przesłanki z tego przepisu, a zatem może skutecznie realizować swoje uprawnienie do refundacji poniesionych jedynie w ww. okresie kosztów studiów podyplomowych, czyniąc to w ciągu dwóch lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ II instancji błędnie zatem przyjął, że brak zgody dowódcy jednostki wojskowej na odbywanie przez skarżącego studiów podyplomowych w czasie pełnienia służby wywołuje negatywne konsekwencje dla zainteresowanego w sferze uprawnień refundacyjnych także po zwolnieniu ze służby. Przywołane przepisy ustawy pragmatycznej nie bez powodu odróżniają sytuację żołnierza zawodowego i byłego żołnierza zawodowego. W przypadku gdy w okresie odbywania studiów podyplomowych zainteresowany korzystał zarówno ze statusu żołnierza zawodowego, jak i byłego żołnierza zawodowego, przy czym – będąc żołnierzem zawodowym – nie posiadał zgody dowódcy jednostki wojskowej na ich odbywanie w czasie pełnienia służby, refundacją mogą być objęte jedynie te koszty kształcenia, które zainteresowany poniósł w okresie dwóch lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej nie miał zatem podstaw do uchylenia decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...], gdyż rozstrzygnięcie to odpowiada prawu. Przyjmując błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, organ II instancji naruszył przy tym art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekając na niekorzyść strony. Dlatego też, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję. Rozpoznając ponownie odwołanie skarżącego, Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej winien uwzględnić wskazania poczynione przez Sąd. W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.