II SA/Wa 2833/19

WyrokWSA w Warszawie2020-10-16

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Łukasz Krzycki, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku funkcjonariusza, który krótko pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego, a następnie rzetelnie służył w Policji na rzecz państwa demokratycznego, zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej)?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji błędnie, w sposób zbyt wąski, zinterpretował przesłanki wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. W ocenie Sądu, krótki okres służby na rzecz państwa totalitarnego (5 miesięcy) w połączeniu z wieloletnią, rzetelną służbą na rzecz państwa demokratycznego stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy, co uzasadnia wyłączenie stosowania przepisów ogólnych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, L. P., wystąpił o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, które dotyczą służby na rzecz państwa totalitarnego. Instytut Pamięci Narodowej ustalił, że Wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 5 miesięcy i 1 dzień, a całkowity okres jego służby wyniósł ponad 26 lat. Organ odmówił wyłączenia stosowania przepisów, uznając, że choć przesłanka krótkotrwałości służby na rzecz państwa totalitarnego została spełniona, to brak jest dowodów na rzetelne wykonywanie służby po 12 września 1989 r. z narażeniem zdrowia i życia. Wnioskodawca zaskarżył tę decyzję, podnosząc m.in. że nie zgłosił się dobrowolnie do służby w Służbie Bezpieczeństwa i doznał urazów w trakcie służby.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2020 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję Zaskarżonym aktem - wobec treści art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. 0. zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej 1. Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2019 r. poz. 288 ze zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową", w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." - odmówiono wyłączenia stosowania wobec p. L. P., zwanego dalej "Wnioskodawcą", art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy: - Wnioskodawca - pismem z [...] lutego 2017 r. - wystąpił o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; w uzasadnieniu wniosku przedstawił okoliczności rozpoczęcia służby w Służbie Bezpieczeństwa; wskazał, że - realizując zadania prewencyjne w [...] - złożył raport o przeniesienie do służby w Pionie [...] lub Pionie [...] Milicji Obywatelskiej w [...]; swój raport motywował względami rodzinnymi - "mieszkanie wraz z dziećmi w zagrzybionym mieszkaniu"; pomimo wskazania przez Wnioskodawcę jednostek organizacyjnych, w których chciał pracować, skierowano go - bez jego zgody - do Służby Bezpieczeństwa, - z akt sprawy wynika, że Wnioskodawcę zwolniono ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2004 r.; ma prawo do emerytury oraz renty inwalidzkiej, których wysokość zweryfikowano z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej; nie wypłaca się przy tym renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury, - Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, dalej jako "IPN", uznał służbę Wnioskodawcy od [...] kwietnia do [...] września 1989 r. za pełnioną na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej (tak: informacja o przebiegu służby nr [...]); Wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 5 miesięcy i 1 dzień, zaś całkowity okres jego służby wynosi 26 lat, 8 miesięcy i 22 dni; dodatkowo do wysługi emerytalnej doliczono okres zasadniczej służby wojskowej wynoszący 2 lata, - z przekazanych przez IPN kopii akt osobowych nie wynika, aby Wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989 r., - pismem z [...] marca 2018 r. informację o przebiegu służby Wnioskodawcy przekazał Komendant Główny Policji; ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że Wnioskodawca - po 12 września 1989 r. - rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji; awansowano go zarówno w stopniu służbowym, jak i na stanowisku służbowym; miał podwyższane uposażenie zasadnicze; otrzymywał zwiększenia dodatku służbowego i funkcyjnego; wyróżniano go nagrodami pieniężnymi; otrzymywał także pozytywne opinie służbowe; ponadto Wnioskodawcę odznaczono Brązowym Krzyżem Zasługi; w materiałach nie odnaleziono informacji o wymierzeniu Wnioskodawcy kar dyscyplinarnych; wskazano na brak - w zgromadzonym materiale - innych dokumentów potwierdzających udział Wnioskodawcy w zdarzeniach zagrażających jego życiu i zdrowiu, - na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej można w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wyłączyć stosowanie art. 15c, 22a i 24a, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia; wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie, - przy rozstrzyganiu spraw, wobec art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, fundamentalne znaczenie ma zamieszczenie tam w istocie dwu przesłanek, których spełnienie otwiera możliwość jego zastosowania do konkretnej osoby; przepis ten nakłada na organ również obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek; tylko w takiej sytuacji dopuszczono możliwość wyłączenia stosowania przepisów ogólnych (art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej), - przesłanki zastosowania danej regulacji są nieostre; oznacza to, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi administracji możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy, poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego, - pierwsza z przesłanek - krótkotrwałość służby - musi być każdorazowo oceniana indywidualnie; winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa; dodatkowo należy ocenić powyższą w aspekcie proporcjonalnym - w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza; oznacza to, że - obok oceny, czy dany okres może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym - należy go oceniać także abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby; krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno sformułować choćby przybliżoną definicję; przy oparciu się jednak na wykładni językowej krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością; również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy danego słowa - to: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.); pierwszeństwo wykładni językowej jest przy tym powszechnie akceptowane w orzecznictwie i piśmiennictwie (np. wyrok Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2015 r. w sprawie o sygn. akt II CSK 518/14), - wskazano także jak - zdaniem organu - należy wykładać warunki zastosowania wyjątku opisane jako "rzetelne pełnienie służby" oraz pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek"; odnosząc się do tego ostatniego wskazano, że zachodzi on wówczas, gdy funkcjonariusz - poza spełnieniem dwóch innych wymaganych przesłanek - miał wybitne osiągnięcia w służbie wyróżniające go szczególnie na tle pozostałych; wobec tego uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami; tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", - przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy wskazano, że Wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 5 miesięcy i 1 dzień; całkowity okres jego służby - z wyłączeniem okresu służby pełnionej w ramach powszechnego obowiązku obrony - to 26 lat, 8 miesięcy i 22 dni; Wnioskodawca spełnia więc przesłankę z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, - nie kwestionowano rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby po 12 września 1989 r.; brak jest jednak jakichkolwiek dokumentów, świadczących o tym, aby służba ta była pełniona z narażeniem zdrowia i życia; wypłacane Wnioskodawcy świadczenie emerytalne nie było również podwyższone ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu; służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy, nawet gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się być mało prawdopodobne lub nawet wykluczone; gdyby zamiarem ustawodawcy było uznanie, że potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania jej pełnienia z narażeniem zdrowia i życia, nie dookreślałby przesłanki drugiej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez wskazanie, że rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma mieć miejsce "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia"; z racji specyfiki samej służby każdy funkcjonariusz spełniałby ów wymóg, - odnosząc się do podnoszonych przez Wnioskodawcę argumentów - że w służbie kierował się zawsze przestrzeganiem przepisów prawa, nadzorował funkcjonowanie specjalistycznych i uzbrojonych formacji ochronnych, dowodził konwojami przewożącymi wartości pieniężne lub muzealne, organizował zabezpieczenia rozpraw sądowych, podczas których sądzono zorganizowane grupy przestępcze - wskazano, że sam charakter realizowanych w Policji zadań i wynikające z niego prawdopodobieństwo zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, nie mogą być oceniane jako narażenie życia i zdrowia, o których mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, - mając na względzie analizę zgromadzonego materiału w przedmiotowej sprawie nie spełniono przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a, art. 24a, wskazane w art. 8a pkt 1 i pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej; uprawnienie z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia; tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". W szerokim uzasadnieniu skargi sformułowano polemikę ze stanowiskiem organu. Wnioskodawca przytoczył szereg sytuacji na potwierdzenie, że podczas wykonywania obowiązków służbowych bezpośrednio narażał swoje życie i zdrowie - zarówno przed jak i po 1989 roku. Podniósł także, że nie zgłosił się do Służby Bezpieczeństwa dobrowolnie. 2 uwagi na trudne warunki mieszkaniowe - w raporcie z [...] września 1988 r. - zwrócił się o przeniesienie do Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...]. Nigdy natomiast nie wnosił o przeniesienie do służby w Służbie Bezpieczeństwa. Potwierdza to zresztą treść jego raportu z [...] września 1990 r., w którym wskazał, że nigdy nie czuł się funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa, został zmuszony do służby w tej formacji i prosi o przyjęcie do służby w Policji. W skardze wskazano na liczne nagrody oraz odznaczenia Wnioskodawcy - m.in. Brązowym Krzyżem Zasługi. Podniesiono także, że w trakcie pełnienia służby Wnioskodawca doznał kilkukrotnie urazów - złamania kciuków oraz złamania prawego barku, co skutkowało silnymi bólami - odczuwanymi już na emeryturze - oraz kilkoma poważnymi operacjami. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W dodatkowym piśmie procesowym z [...] października 2020 r., pełnomocnik Wnioskodawcy z urzędu wskazał, że jego mandant nigdy nie składał podania lub ustnego wniosku do protokołu o przyjęcie do służby w Służbie Bezpieczeństwa. Aby zostać natomiast funkcjonariuszem w tej formacji było wymagana dobrowolna zgoda kandydata. Wywodzono, że rozkaz personalny Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] z [...] kwietnia 1989 r. o mianowaniu Wnioskodawcy na stanowisko [...] Wydziału [...] Służby Bezpieczeństwa w [...] wydano z naruszeniem przepisów ustawy z 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. z 1985 r., poz. 181) oraz zarządzenia nr 60/85 Ministra Spraw Wewnętrznych. Nie powinien zatem stanowić podstawy do zakwalifikowania go jako funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa. W aktach osobowych nie ma daty rozpoczęcia służby przez Wnioskodawcę, więc fakt jej pełnienia jest wątpliwy. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisu prawa materialnego - art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - przez błędne uznanie, jakoby nie zachodziły wskazana tam przesłanki wyłączenia wobec Wnioskodawcy stosowania reguł ogólnych art. 15c, 22a oraz 24a danego aktu. Wynikało to z błędnego - nazbyt wąskiego - wyłożenia treści normatywnej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Zakreśla on granicę wyłączenia stosowania reguł szczególnych wobec funkcjonariuszy, pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa. W danym zakresie zarzuty skargi były zasadne. Na wstępie należy wskazać, że w sprawie nie może budzić wątpliwości jej stan faktycznie w zakresie, gdzie - jak wskazał organ, wedle stosownej informacji z IPN - służba Wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa trwała 5 miesięcy na ogólny czas jej pełnienia prawie 27 lat. Rozpatrując sprawę organ nie zakwestionował wystąpienia warunku zastosowania wyjątku określonego art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej - krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa, w rozumieniu art. 13b wskazanego aktu, przed 31 lipca 1990 r. W rozpatrywanej sprawie - co wynika z informacji IPN - służba Wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa trwała jedynie 5 miesięcy. Z perspektywy pełnej aktywności zawodowej ludzi – trwającej z reguły kilkadziesiąt lat - okres mniej niż pół roku jest potocznie określony jako krótkotrwały. Wobec artykułowanych w procesie legislacyjnym celów uchwalenia ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270), w rozpatrywanym przypadku, takie określenie służby jako krótkotrwała jest w pełni zasadne. Wypada przy tym odnotować, że - co trafnie zauważa organ administracji - pojęcie krótkotrwały ma stosunkowo szeroką konotację w języku potocznym. Przywołano słownikowe znaczenie danego wyrazu. Organowi umknęło jednak, że - w języku potocznym - pojęcie krótkotrwały jest używane przy opisie różnych zjawisk czy wydarzeń i - zależnie od kontekstu - może charakteryzować diametralnie inne okresy. Szersze rozważanie w danym zakresie zamieszczono w uzasadnieniu, zapadłego w analogicznej sprawie, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Warszawie z 3 czerwca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 2346/18. Sąd w tym składzie uważa je za trafne. Wobec dostępności tegoż dokumentu w sieci teleinformatycznej (na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA") powtarzanie sformułowanej tam argumentacji byłoby bezzasadne. Dość stwierdzić, że pojęcie krótkotrwałej pracy (analogicznie służby) odnosi się z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Z perspektywy pełnej aktywności zawodowej ludzi - trwającej z reguły kilkadziesiąt lat - okres nieprzekraczający pół roku będzie także oczywiście krótkotrwałym. Równocześnie organ ustalił, że Wnioskodawca pełnił rzetelnie służbę na rzecz państwa demokratycznego, w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 2 in principio. Orzekający w sprawie skład Sądu miał na uwadze, że obecnie w judykaturze wyrażone są różne stanowiska, co do właściwego rozumienie treści normatywnej art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, gdy chodzi o zakres zastosowania wyłączenia zasad ogólnych. Prezentowane jest, też stanowisko, że: - dla zastosowanie przewidzianego tam wyjątku nie jest niezbędne spełnienia obu warunków, określonych w pkt 1 i 2 tego przepisu, czy - spełnienie warunku krótkotrwałości służby i rzetelnego jej pełnienia jest przesłanką wystarczającą jego zastosowania - bez potrzeby wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku, jako okoliczności wykraczającej poza przesłanki wskazane w pkt 1 oraz 2 in principio wskazanej jednostki redakcyjnej. Zdaniem organu natomiast niezbędne jest wystąpienie szczególnych przesłanek, wykraczających poza wskazane w tiret 2 Niezależnie od tego, który z tych poglądów przyjąć za najbardziej trafny, należy wskazać, że w rozpatrywanym przypadku - przy przyjęciu także, wedle stanowiska organu, niezbędności wystąpienia przesłanki wykraczającej poza krótkotrwałą służby na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelność jej pełnienia dla państwa demokratycznego (przy tym warunek zagrożenia życia lub zdrowia nie jest niezbędny, skoro wymieniono go przykładowo) - spełniona jest także w ocenie Sądu przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku, w rozumieniu zdania wstępnego art. 8a ust. 1. Mając bowiem na uwadze, że wedle stanowiska judykatury nawet kilkuletni okres służby można kwalifikować jako krótkotrwałą, przypadek jej pełnienia przez kilku miesięcy musi być uważany za szczególnie epizodyczny. Nie sposób przy tym uznać, aby wolą prawodawcy - którego zamiarem było odebranie społecznie nieakceptowanych przywilejów osobom, pełniącym służbę na rzecz totalitarnego państwa - było także obniżenie świadczeń wypracowanych przez funkcjonariuszy, którzy jedynie znikomy czas służyli państwu totalitarnemu, gross zaś ich aktywności zawodowej - z czym wiązało się nabycie obecnych przywilejów emerytalnych służb mundurowych - to oddana praca w instytucjach demokratycznego państwa. Ponieważ, jak wskazano wcześniej, w sprawie występuje szczególnie uzasadniony przypadek zastosowania wyjątku, określonego art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - stanowi go niezmiernie krótka służba Wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa w powiązanie z późniejszym, wieloletnim, rzetelnym pełnieniem obowiązków w formacji mundurowej na rzecz państwa demokratycznego (to okoliczności faktyczne bezsporne) - bez znaczenia jest w sprawie, że organ nie rozważał pozostałych okoliczności, które mogły świadczyć o wystąpieniu szczególnego przypadku przemawiającego z zastosowaniem danego wyjątku - podnoszone przez Wnioskodawcę kwestie: szczególnych okoliczności podjęcia służby na rzecz totalitarnego państwa, wykonywanie potem przezeń obowiązków, które miały się wiązać z realnym zagrożeniem jego życia lub zdrowia, przyznanie mu uprawnień rentowych wobec utraty zdrowia, uzyskanie odznaczenia państwowego, które może potwierdzać szczególne zasługi w służbie. Organ nie weryfikował przywoływanych tu okoliczności ani się do nich faktycznie nie odnosił. Mogłoby to jednak mieć znaczenie w sprawie tylko gdyby konieczne było dalsze ustalanie, czy zachodzą wobec Wnioskodawcy przesłanki zastosowania wyjątku, zaś w danym przypadku nie ma - jak wskazano - takiej potrzeby. Skoro decyzja w przedmiocie wyłączenie reguł ogólnych ma, w myśl art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, charakter uznaniowy (patrz sformułowanie: "może wyłączyć" w zdaniu wstępnym) wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku nie przesądza o konieczności zastosowanie danej regulacji wobec Wnioskodawcy. Organ będzie jednak obowiązany wskazać, dlaczego w tym przypadku wyjątku tego nie zastosowano. Trafnie natomiast organ odnotował, że - podnoszona także w dodatkowym piśmie procesowym pełnomocnika - kwestia, czy Wnioskodawca w ogóle pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego (jak i faktycznego okresu jej trwania) wedle informacji IPN, nie jest przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu. Ma to bowiem bezpośredni wpływ na wysokość uposażenia funkcjonariusza, w myśl art. 15c ustawy zaopatrzeniowej (w świetle jej ust. 3 lecz także ust. 1 pkt 1) i musi być przesądzone w postępowaniu w przedmiocie obniżenia świadczeń, gdzie w kwestii sporów właściwe są sądy powszechne. Szersza argumentacja w tym zakresie sformułowano w dostępnym dla Wnioskodawcy uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2020 r. (sygn. akt z II SA/Wa 2062/19 - patrz CBOSA). Tezę, że etapem właściwym dla ustalenia, czy dany funkcjonariusz podlega regułom art. 15c czy 22a ustawy zaopatrzeniowej, jest postępowanie przed sądem powszechnym (w przedmiocie obniżenia uposażenia) potwierdza także uchwała Sądu Najwyższego z 16 września 2020 r. (sygn. akt II UZP 1/20 - opubl. w LEX nr 3051750). Nie do pogodzenia z regułami praworządnego państwa jest wykładanie przepisów, w wyniku którego ta sama kwestia może podlegać przesądzaniu w dwu alternatywnych postępowaniach, gdzie mogłoby dojść do formułowania nawet przeciwstawnych wniosków. Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji. Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło