II SA/Wa 2845/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. Komendant [...] Policji (dalej: "organ I instancji" lub "[...]") działając na podstawie art. 61a § 1, art. 123 oraz art. 268 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a.") odmówił wszczęcia postepowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną J. K. (dalej jako "strona" lub "wnioskodawca"). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że strona reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata złożyła wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej wydanej przez [...] w przedmiocie cofnięcia wnioskodawcy pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej, wobec ustania okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do jej wydania, za czym przemawia słuszny interes strony i słuszny interes społeczny. Wnioskodawca podniósł, że w świetle prawa nie jest osobą skazaną przez sąd za popełnienie któregokolwiek z przestępstw wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Uprzednie bowiem jego skazanie, na podstawie którego [...] decyzją z [...] maja 2018 r. cofnął stronie uprawnienie do posiadania broni palnej – uległo zatarciu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z [...] lipca 2018 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem sygn. akt II SA/Wa 1750/18 oddalił skargę wnioskodawcy. Wyrok w przedmiotowej sprawie uprawomocnił się w dniu [...] lipca 2019 r. [...] wyjaśnił, że w sprawie strony, w związku z uzyskaniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] maja 2017 r. sygn. akt [...], w którym wnioskodawca został uznany za winnego popełnienia przestępstwa umyślnego z art. 222 § 1 k.k. – organ Policji właściwy w sprawach pozwoleń na broń, wykonując dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, uznał, że należy on do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Na mocy zaś tegoż przepisu organ Policji został zobligowany - wydając decyzję związaną – do cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną. W związku z powyższym, organ I instancji stwierdził, że ze względu na powagę rzeczy osądzonej nie jest prawnie dopuszczalne jakiekolwiek wzruszenie ww. decyzji. Ponadto, ze względu na charakter rozstrzygnięcia, którego dotyczy niniejszy wniosek, oczywistym jest, że żadna z trzech przesłanek o których mowa w art. 162 k.p.a. nie może być spełniona, a w konsekwencji zachodzi uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w przedmiocie cofnięcia wnioskodawcy pozwolenia na broń palną. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie [...] złożył wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata. Wniósł o uchylenie postanowienia organu I instancji i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w przedmiocie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w przedmiocie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wobec wnioskodawcy w dniu [...] marca 2018 r. nastąpiło zatarcie skazania. Skutkiem tego jest zaś fakt, że za niebyłe uważa się nie tylko skazanie, lecz również samo popełnienie przestępstwa. W związku z powyższym, decyzja w przedmiocie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną stała się bezprzedmiotowa. Ponadto, stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji leży w interesie strony. Wnioskodawca dopełnił wszelkich formalności warunkujących wydanie pozwolenia na broń i nie może w dalszym ciągu ponosić negatywnych konsekwencji skazania, które należy uważać za niebyłe, a zatem które w świetle prawa nigdy nie miało miejsca. Postanowieniem z [...] października 2019 r. nr [...]Komendant Główny Policji (dalej jako "organ odwoławczy" lub "KGP"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 61a § 1 oraz art. 268a k.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy co do zasady podzielił argumentację organu I instancji w niniejszej sprawie. Zauważył, że o zgodności z prawem decyzji cofającej wnioskodawcy pozwolenie na broń orzekł właściwy sąd. Zastosowanie znajduje tu więc res iudicata, czyli powaga rzeczy osądzonej. Zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów postępowania zawarte w zażaleniu, w tym poprzez brak zastosowania art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., należy zatem uznać za bezpodstawne. KGP przytoczył treść art. 61a § 1 k.p.a. Wskazał, że gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołując się na doktrynę i orzecznictwo sądowe zauważył, że jedną z uzasadnionych przyczyn zobowiązujących organ administracji publicznej do wydania postanowienia na podstawie ww. przepisu jest uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną. Wszczęcie bowiem postępowania przez organ administracji publicznej w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną, narusza zasadę trwałości decyzji wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. oraz pewność obrotu prawnego. Pismem z [...] listopada 2019 r. wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego z [...] października 2019 r. Autor skargi wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego je rozstrzygnięcia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, w sytuacji gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki wskazane w tym przepisie, warunkujące stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, tj. decyzja [...] z [...] maja 2018 r., utrzymana w mocy decyzją KGP z [...] lipca 2018 r., w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej, stała się bezprzedmiotowa, bowiem nastąpiło zatarcie skazania na skutek którego wydano ww. decyzje, a stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym, 2. art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 162 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, w sytuacji, gdy istnieje możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej, a co za tym idzie istnieje również możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej, 3. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61a § 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji cofającej pozwolenie na broń palną, pomimo, że istniały podstawy do jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wskazał, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował przesłankę wskazaną w art. 61a § 1 k.p.a. dotyczącą uzasadnionej przyczyny odmowy wszczęcia postępowania, uznając, że uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Istnieje bowiem prawna możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej, a co za tym idzie istnieje również możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej. Organ administracji publicznej może stwierdzić wygaśnięcie decyzji ostatecznej i nieostatecznej. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowych decyzji bowiem wszczęcie postępowania jest uzasadnione zaistnieniem nowej a zarazem istotnej okoliczności, tj. zatarcia skazania. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w trybie egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zasadność wydania przez organ Policji postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Wymaga podkreślenia fakt, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Oznacza to, że w niniejszej sprawie ocenie podlegała jedynie prawidłowość czynności procesowej jaką była odmowa wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 61 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W myśl zaś art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organy Policji w niniejszej sprawie odmówiły wszczęcia postępowania z powodu "innych uzasadnionych przyczyn" o których mowa w ww. przepisie. Przyczyn tych ustawa nie konkretyzuje, natomiast należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi, np. gdy żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw; brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Zatem jeżeli zaistnieją uzasadnione przyczyny umożliwiające wszczęcie postępowania, a do takich przyczyn należą sytuacje, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie, to obowiązkiem organu jest odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Pogląd ten jest ugruntowany zarówno w piśmiennictwie, jak również w doktrynie i orzecznictwie sądowym. Wskazuje się również, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie ww. przepisu z "innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia. nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, sytuacja taka występuje w niniejszej sprawie. Bezspornym jest bowiem, że KGP decyzją z [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję [...] z [...] maja 2018 r. orzekającą o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 17 czerwca 2019 r. sygn. akt SA/Wa 1750/18 oddalił skargę skarżącego. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem [...] lipca 2019 r. Skarżący zrezygnował z zaskarżenia tego wyroku skargą kasacyjną. Co zaś istotne, fakt prawomocnego skazania skarżącego wyrokiem sądu karnego za przestępstwo umyślne był aktualny w momencie wydawania decyzji zarówno przez organy Policji obu instancji, jak również w momencie wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zaistnienie zatem nowej, a zarazem jak podnosi skarżący, istotnej okoliczności, tj. zatarcia skazania, wbrew zarzutom skargi, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia ww. sprawy dotyczącej cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną. Zatarcie skazania nie oznacza bowiem anulowania treści decyzji organu Policji w tym przedmiocie, ani też wyroku sądu administracyjnego, tj. wyeliminowania ich z mocą wsteczną z porządku prawnego, jako w ogóle niewydanych i nie niweluje całkowicie wszystkich skutków skazania. Powyższe z kolei może zaś stanowić "inną uzasadnioną przyczynę" o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a. Stanowi bowiem oczywisty powód, bez merytorycznego wglądu w sprawę, do stwierdzenia braku podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej. W związku z powyższym, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.