II SA/Wa 286/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie Janusz Walawski (spr.), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J.S. i D.S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1) oddala skargę, 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P.G. kwotę 240 zł (słownie dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80 zł (słownie pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt) stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu 3) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. A.Z. kwotę 240 zł (słownie dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80 zł (słownie pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt) stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. i D. S. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] odmawiającą ww. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w W. w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał m. in., że ze względu na brak ustawowej definicji "sytuacji wyjątkowej", o której mowa w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, decyzja o przyznaniu prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostaje w sferze uznania administracyjnego. Oceny wyjątkowości dokonuje organ rozstrzygający sprawę, zaś ciężar udowodnienia i wykazania okoliczności wyjątkowej spoczywa na osobie ubiegającej się o wydanie decyzji na podstawie art. 29 powołanej ustawy. Możliwość przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym osobom innym niż żołnierz zawodowy jest wyjątkiem od reguły, zgodnie z którą lokale pozostające w dyspozycji Agencji przeznaczone są na zaspokojenie potrzeb żołnierzy zawodowych. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, iż sytuacja małżeństwa J. i D. S. i ich rodziny jest wyjątkowa w rozumieniu art. 29 powołanej ustawy. Prezes WAM wyjaśnił, że problemy finansowe skarżących, związane z zajęciem komorniczym jedynego źródła utrzymania rodziny, jakim jest emerytura J. S. oraz otrzymywaniem pomocy z budżetu państwa, jak również niepełnosprawność jednego z członków rodziny, nie stanowi o wyjątkowości sytuacji w rozumieniu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Nadto, nie czynią wyjątkową sprawy brak własnego mieszkania, zamieszkiwanie w domu jednorodzinnym, który (w ocenie skarżących) wymaga remontu kapitalnego i jest jedynie w ułamku własnością skarżącego, a także fakt bycia emerytowanym wojskowym. Organ odwoławczy dodał, jeszcze że instytucja prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nie jest zamiennikiem przyznania lokalu socjalnego dla emerytowanych wojskowych, którzy ze względów rodzinnych (rozwodu i nieprzekazania do WAM lokalu przez byłą żonę), zamieszkują w wymagającym remontu i modernizacji budynku mieszkalnym, a jednocześnie nadal oczekują na wypłatę ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery. Realizacją potrzeb mieszkaniowych rodzin o niskich dochodach zajmują się bowiem właściwe organy samorządu terytorialnego. Prezes WAM podkreślił również, że podstawowym zadaniem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych, tymczasem w W. zasób mieszkaniowy jest bardzo ograniczony, natomiast na przydział lokalu czeka wielu pełniących czynną służbę zawodową żołnierzy, zarówno samotnych, jak i z rodzinami, i ich interes góruje nad interesem skarżących. Zatem wobec braku możliwości przydzielenia lokalu mieszkalnego skarżącym należało utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stała się przedmiotem skargi J. i D. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucili, iż organy administracji publicznej znęcają się na ich rodziną, a ponadto wnieśli o wypłatę odprawy mieszkaniowej. W piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2010 r., pełnomocnik D. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniem art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. pełnomocnik J. S. poparł skargę i wskazał, iż organ nie wziął pod uwagę trudnej sytuacji skarżącego. Wniósł również o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ podał, iż J. S. zrealizował swoje prawo do kwatery w 1982 r. W 1991 r. odszedł ze służby, ale nie zwolnił zajmowanej kwatery, a tym samym nie może otrzymać ekwiwalentu pieniężnego z tym związanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji na podstawie akt sprawy, które wraz z odpowiedzią na skargę zostały mu przekazane przez organ administracji publicznej i stwierdził, iż skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Na wstępie należy stwierdzić, że z akt sprawy i ustalonego stanu faktycznego wynika, iż skarżący znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, rodzinnej i mieszkaniowej. Zdaniem Sądu, sytuacja ta stanowi wypadkową decyzji życiowych podejmowanych przez skarżących, a wcześniej przez samego skarżącego. Sam fakt trudnej sytuacji nie oznacza jeszcze, że jest to szczególnie wyjątkowa sytuacja, o której mowa w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Stosownie do treści art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 z późń. zm.), który stanowi podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Z treści tego przepisu wynika, że organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, znajdującym się w zasobach mieszkaniowych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, jest dyrektor oddziału regionalnego Agencji, a zatem do jego uprawnień należy zbadanie, czy zachodzi przesłanka "sytuacji wyjątkowej" określona w powyżej przytoczonym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy pod względem merytorycznym. Prawidłowo oceniły organy, że skarżący nie znajdują się w sytuacji wyjątkowej, o jakiej mowa w art. 29 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Prezesa WAM, że adresatem decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wydanej na podstawie art. 29 powołanej ustawy, są osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, takie jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, znaczne zasługi zmarłego żołnierza uprawnionego do lokalu, wymagają swoistej opieki organu WAM w postaci zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych. W takim aspekcie organ wnikliwie przeanalizował sytuację życiową skarżących i trafnie wskazał, że wskazane przez nich okoliczności nie pozwalają stwierdzić, iż sytuacja ta jest wyjątkowa. Podkreślić należy, na co również wskazał organ odwoławczy, że negatywna decyzja o prawie zamieszkiwania nie spowoduje sytuacji, że skarżący nie będą mieli gdzie mieszkać. Zdaniem Sądu, wywodzenie przez skarżącego i jego żonę, roszczenia o przydzielenie lokalu mieszkalnego nie jest zasadne. Fakt, że skarżący jest emerytem wojskowym nie przesądza, że z tego tytułu jest osobą uprzywilejowaną i nie mają do niego zastosowania przepisy prawa dotyczące kwestii związanych z lokalami mieszkalnymi. O ile skarżący ureguluje kwestie związane z przydzieloną mu kwaterą stałą, to może otrzymać ekwiwalent pieniężny, związany z rezygnacją z kwatery stałej, którą obecnie zajmuje jego była żona. W tym stanie rzeczy, brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu o braku wyjątkowości sytuacji życiowej skarżących w rozumieniu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł pkt 2 na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późń. zm.), w pkt 3 na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późń. zm.).