II SA/Wa 2860/19

WyrokWSA w Warszawie2020-10-22

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Piotr Borowiecki, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej o trwałej i całkowitej niezdolności do czynnej służby wojskowej, pomimo zarzutów skarżącego dotyczących wadliwego ustalenia stanu faktycznego i błędnego zastosowania przepisów prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej o niezdolności do czynnej służby wojskowej. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich ogranicza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania i zgodności z prawem, a nie do merytorycznej oceny medycznej. Komisje te posiadają specjalistyczną wiedzę do interpretacji wyników badań i oceny wpływu stanu zdrowia na zdolność do służby wojskowej, a subiektywne odczucia skarżącego nie mają decydującego znaczenia.
Stan faktyczny
Skarżący został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) w celu ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej. RWKL orzekła o jego trwałej i całkowitej niezdolności do służby (Kategoria E), wskazując na rozpoznanie medyczne. Skarżący odwołał się do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL), zarzucając m.in. wadliwe ustalenie stanu faktycznego, pobyt w szpitalu psychiatrycznym wbrew jego woli oraz błędne rozpoznanie medyczne. CWKL utrzymała w mocy orzeczenie RWKL. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi D. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...], Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (dalej także: "CWKL"), działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 30a ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. 2018 r., poz.1459), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.) oraz w związku z § 10, § 18 ust. 4 oraz § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 258 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] D.S. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej także: "RWKL") z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w sprawie ustalenia zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej - utrzymała w mocy w/w orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...]. Zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Komendant Centrum Szkolenia Logistyki w [...] skierował [...] D.S. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem przeprowadzenia badania lekarskiego określającego aktualną zdolność skarżącego do pełnienia czynnej służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], po przeprowadzeniu stosownych badań lekarsko-specjalistycznych, wydała w dniu [...] września 2019 r. orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała u orzekanego: Pkt 9 Rozpoznanie: 1) [...] (§ 74 pkt 2). Orzekanego uznano za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i czasie wojny - Kategoria E. Jednocześnie, RWKL w pkt 11 orzeczenia wskazała, że powyższe schorzenie stwierdzone u badanego (vide: [...]) nie pozostaje w związku ze służbą wojskową na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wskazała, że stwierdzone u skarżącego, w wyniku badań, rozpoznanie w postaci [...] powoduje trwałą niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, w czasie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 62, poz. 567 ze zm.). W piśmie z dnia [...] września 2019 r. skarżący odwołał się od powyższego orzeczenia RWKL z dnia [...] września 2019 r. do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Wnosząc w petitum odwołania o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uznanie skarżącego za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej na okres roku lub dwóch - Kategoria B, skarżący zarzucił Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] rażąco niesprawiedliwe i sprzeczne ze stanem faktycznym i prawnym zaliczenie skarżącego do trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny – Kategoria E, co - zdaniem skarżącego - wyraziło się przez: "1. Złośliwe i podstępne zamknięcie skarżącego w szpitalu psychiatrycznym pod pozorem dziwnego zachowania i wmawiania skarżącemu, że jest narkomanem, i przetrzymywanie skarżącego na oddziale psychiatrycznym przez okres 22 dni (od dnia [...] sierpnia 2019 r. do dnia [...] września 2019 r.), co nastąpiło po trzech dniach szkolenia wojskowego (od dnia [...] do [...] sierpnia 2019 r.), podczas ćwiczeń wojskowych w ramach [...]na które skarżący sam się zgłosił, mając absolutorium licencjackie z [...]; 2. Niepowiadomienie Sądu rodzinnego o zatrzymaniu skarżącego w szpitalu psychiatrycznym bez zgody skarżącego, pomimo, że nigdy wcześniej skarżący nie leczył się psychiatrycznie i nigdy nie był w szpitalu psychiatrycznym; 3. Nieskierowanie skarżącego na oddział internistyczny szpitala, podczas gdy z karty informacyjnej oddziału psychiatrycznego jasno wynika, że już dnia [...] sierpnia 2019 r. wyniki krwi skarżącego wskazywały na znaczne, somatyczne osłabienie organizmu na skutek znacznego niedoboru leukocytów (WBC) i hemoglobiny (HGB), przy jednoczesnym wykluczeniu brania narkotyków. 4. Absurdalne przypisanie skarżącemu w zaskarżonym orzeczeniu rozpoznania w postaci [...] jedynie na podstawie wywiadu od rodziców, podczas gdy skarżący faktycznie nie miał i nie ma takiego schorzenia, o czym świadczy fakt, że nie wynika to z badań psychologicznych; skarżący dodał, że nie skończyłby także studiów licencjackich z [...] i nie planowałby kształcić się dalej, zwłaszcza, że celem podjęcia studiów było potrzebne zaświadczenie lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] (w stosunku do każdej osoby zaczynającej takie studia), a nadto skarżący nie zaliczyłby tylu egzaminów i nie odbył 1 tysiąca godzin zajęć praktycznych na szpitalnym oddziale ratunkowym (SOR) i karetce pogotowia, a rzekomy [...] sfabrykowany był przez matkę skarżącego dla celów czerpania korzyści z pomocy społecznej i zwiększenia godzin nauki z matematyki w liceum, a rzekome schorzenie ujawniono [...] sierpnia 2019 r. przez rodziców skarżącego ordynatorowi oddziału psychiatrycznego, ponieważ nie wiedząc dlaczego internowano mnie w szpitalu psychiatrycznym i co mi rzekomo dolega - ordynator oświadczył, że wdroży do "mojego leczenia" lek psychotropowy, twierdząc, "zobaczymy jak zareaguje" i kategorycznie odmawiał bezzwłocznego wypisania skarżącego ze szpitala i obiecał, że skarżący wróci do jednostki w poniedziałek [...] sierpnia 2019 r., przynajmniej do przeszkolenia podstawowego, jako zwykły szeregowy, celem złożenia przysięgi wojskowej dnia [...] września 2019 r. 5. Złe wyniki badania morfologicznego krwi skarżącego stwierdzone na oddziale psychiatrycznym już dnia [...] sierpnia 2019 r., które powodują zmęczenie, senność i rzekome "dziwaczne zachowanie", potwierdzone zostało badaniem laboratoryjnym z dnia [...] września 2019 r. gdzie stwierdzono znaczny niedobór żelaza (odpowiedzialnego głównie za prawidłowe ukrwienie mózgu), bowiem uzyskałem wynik 51 ug/dl przy zakresie referencyjnym od 65 do 175, w efekcie czego skarżący podjął somatyczne, a nie psychiczne leczenie tardyferonem-fol , przy rozpoznaniu anemii, aby nie dopuścić do epizodycznego w dzieciństwie hospitalizowania z powodu anemii złośliwej na oddziale hematologii i onkologii, a faktem powszechnie znanym jest, że, anemia i niedobór leukocytów (przy zwiększonym dodatkowo wysiłku fizycznym i zmniejszeniu godzin snu) - powoduje, że wszystkie objawy nasilają się dwu, a nawet trzykrotnie i okoliczność ta nie jest adekwatna do oceny układu nerwowego, który może wykazywać znaczne nieprawidłowości, a nb. mimo wszystko badania psychologiczne przeszedłem pozytywnie!". W wyniku rozpoznania odwołania Centralna Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...], utrzymała w mocy w/w orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w sprawie ustalenia zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Centralna Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła, że analiza zgromadzonej w przedmiotowej sprawie dokumentacji orzeczniczej wykazała, że skarżący został powołany do czynnej służby wojskowej w Centrum Szkolenia Logistyki w [...] w dniu [...] sierpnia 2019 r., ale już w dniu [...] sierpnia 2019 r. został przyjęty do Kliniki Psychiatrii [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w [...] w trybie nagłym, przywieziony przez karetkę z jednostki wojskowej w [...]. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wskazała na relację psychologa z jednostki wojskowej, który zauważył, że skarżący od wcielenia do służby zachowywał się dziwnie, nie reagował na komendy przełożonych, mówił do siebie, był wycofany. CWKL dodała ponadto, że w trakcie pobytu w Klinice Psychiatrii skarżący był początkowo wycofany, udziwniony w zachowaniu, szeptał do siebie, ale zapytany, z kim rozmawia, zaprzeczał temu. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, wskazując na wywiad rodzinny przeprowadzony przez personel Kliniki Psychiatrii - stwierdziła, że wynika z niego, iż skarżący pozostawał pod opieką psychiatry dzieci i młodzieży z powodu zaburzeń umiejętności szkolnych, takich jak dysgrafia, dysleksja i dyskalkulia i rozpoznawano [...] o niewielkim nasileniu. Jednocześnie, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska zauważyła, że analiza dokumentacji orzeczniczej przedmiotowej sprawy wykazała, że brak jest danych, by podczas pobytu we wskazanej powyżej Klinice Psychiatrii Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką w [...] skarżący występował z wnioskiem o wypisanie z tej Kliniki na własne żądanie. Ponadto, CWKL stwierdziła, że nie może rozstrzygać zasadności skierowania badanego i jego pobytu w Oddziale Psychiatrycznym, gdyż nie należy to do właściwości CWKL. Odnosząc się do zastrzeżeń badanego do ustalonego w rozpoznaniu [...] i pominięcia rozpoznania niedokrwistości, mimo obniżenia w badaniach laboratoryjnych morfologii krwi i poziomu leukocytów, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wskazała, że nie można uznać owych zastrzeżeń za właściwe, albowiem badany przebywał w Klinice Psychiatrii przez 22 dni, podczas którego to pobytu przechodził stosowne badania i konsultacje i był poddany obserwacji, które były podstawą do ustalenia występowania u orzekanego [...]. CWKL zauważyła również, że skarżący do odwołania nie dołączył dodatkowej dokumentacji medycznej, w szczególności od lekarza psychiatry, z której wynikałby inny - niż stwierdzony przez RWKL - stan zdrowia, w tym niewystępowanie u orzekanego [...]. Ponadto, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska zauważyła, że w badaniach laboratoryjnych i morfologii krwi wykonanych podczas pobytu w Klinice Psychiatrii wynika, że poziom hematokrytu, MCH, MCV, MCHC był w granicach normy. Natomiast poziom hemoglobiny był minimalnie obniżony do 131 g/l (norma 140-180 g/l) oraz poziom leukocytów do 3,68 (norma 4-10,00). W związku z powyższym, CWKL uznała, że obraz morfologii krwi oraz wskazany przez skarżącego poziom żelaza 51 mg/dl (norma 65-175) nie mogły mieć wpływu na stan psychiczny skarżącego. W konsekwencji, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska uznała, iż RWKL miała pełne podstawy do postawienia rozpoznania, jak w treści spornego orzeczenia. W piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżący, działając za pośrednictwem CWKL, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2019 r. Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską, skarżący zarzucił spornemu orzeczeniu z dnia [...] października 2019 r. opieranie się na nieprawdziwych, gołosłownych i nieudokumentowanych twierdzeniach, a także na cynicznym lekceważeniu prawa, w tym m.in. Konstytucji RP oraz umów międzynarodowych - przez bezzasadne, wbrew woli skarżącego, internowanie go w szpitalu psychiatrycznym z powodów całkowicie pozaprawnych. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że CWKL wydając zaskarżone orzeczenie - nie odniosła się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji RWKL w [...]. Ponadto, skarżący uznał, że CWKL w sposób cyniczny posługuje się nieprawdą, stawiając gołosłowne i nieudokumentowane zarzuty. Skarżący zauważył ponadto, że wszystkie diagnozy są zmyślone, zaś potwierdzać to może m.in. ukończenie przez skarżącego studiów licencjackich z zakresu [...], czy też ukończenie policealnego kursu [...], co przeczy rzekomej chorobie – [...]. Skarżący podniósł jednocześnie, iż żaden psycholog nie podpisał się pod taką diagnozą, jaką stawia się skarżącemu w zaskarżonym orzeczeniu CWKL, które nie jest ani dowodem z dokumentu urzędowego, ani też jednoznacznym dowodem z opinii biegłych, czy też źródeł osobowych. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Odnosząc się do zarzutów skargi, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła, że w ocenie organu są one chybione i nie zasługują na uwzględnienie. CWKL podkreśliła ponadto, że ani do odwołania, ani też do wniesionej do Sądu skargi strona skarżąca nie dołączyła jakiejkolwiek dodatkowej dokumentacji medycznej nieznanej komisji lekarskiej pierwszej instancji, z której wynikałby inny, niż stwierdzony w spornym orzeczeniu RWKL, stan zdrowia. W ocenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, uznać należy, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] miała pełne podstawy do rozpoznania schorzenia wymienionego w orzeczeniu, tj. [...] i prawidłowo zastosowała przywołane wyżej przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Ponadto, CWKL zauważyła, że [...] jest całościowym zaburzeniem rozwoju, mieszczącym się w spektrum autyzmu i charakteryzuje się zaburzeniem rozwoju motorycznego i społecznego. CWKL podniosła, że osoba z [...] ma uporczywe trudności w zakresie umiejętności społecznych, trudności w akceptowaniu zmian, ograniczoną elastyczność myślenia - przy braku upośledzenia umysłowego. CWKL dodała także, że główny problem to nieumiejętność nawiązywania kontaktów społecznych, deficyty kontaktu z otoczeniem, przy czym schorzenie to nie ma wpływu na poziom inteligencji (IQ). CWKL wskazała również, że wspomniane schorzenie charakteryzuje się słabymi interakcjami społecznymi, obsesjami, dziwnymi wzorcami mowy. Mając powyższe na względzie, CWKL stwierdziła, że wskazane objawy tego schorzenia - biorąc pod uwagę wymogi i warunki pełnienia służby wojskowej, dyscyplinę, wykonywanie zadań, hierarchiczność, działanie w grupie - stanowią o niezdolności chorego do pełnienia służby wojskowej. CWKL podkreśliła jednocześnie, że - w świetle utrwalonego orzecznictwa WSA w Warszawie - istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia orzekanego - tak, jak w przypadku typowego badania lekarskiego przeprowadzanego przez lekarza z NFZ - lecz rozstrzygnięcie o zdolności orzekanego do służby wojskowej. CWKL zauważyła, że w świetle orzecznictwa, przyjmuje się, że jeżeli na moment orzekania wyniki badań skarżącego stwierdzają ewidentnie występowanie konkretnego schorzenia powiązanego z określoną kategorią zdrowia, to przyjmuje się, iż jest on niezdolny do służby wojskowej. Ponadto, CWKL podkreśliła, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika również jednoznacznie, że interpretacja wyników badań należy wyłącznie do lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich, albowiem posiadają oni stosowną wiedzę nie tylko z zakresu medycyny, lecz również w kwestii zależności czynników obiektywnych stanu zdrowia i ich wpływu do pełnienia służby wojskowej. W tej sytuacji, CWKL stwierdziła, że subiektywne odczucia skarżącego odnośnie jego stanu zdrowia i predyspozycji do służby wojskowej nie stanowią istotnej okoliczności w postępowaniu orzeczniczym. W konsekwencji, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska uznała, że – wbrew zarzutom strony skarżącej - RWKL w [...], wydając w niniejszej sprawie sporne orzeczenie z dnia [...] września 2019 r., prawidłowo zakwalifikowała rozpoznane u skarżącego schorzenie, jako [...] (vide: § 74 pkt 2 załącznika do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r.), co skutkuje tym, że skarżący jest trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - Kategoria E. W skierowanym do Sądu piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2020 r. skarżący zarzucił, że udzielając odpowiedzi na skargę, CWKL nie odniosła się do zarzutów strony skarżącej. Ustosunkowując się do powyższego pisma procesowe skarżącego, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, reprezentowana przez radcę prawnego, w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2020 r. obszernie odnosząc się do argumentów skarżącego podtrzymała w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Z kolei w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2020 r. skarżący, podtrzymując swoje dotychczasowe zarzuty, zauważył, że CWKL nie ustaliła stanu faktycznego sprawy w sposób rzetelny, co miało istotny wpływ na podjęcie zaskarżonego orzeczenia, które krzywdzi skarżącego z uwagi na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, co winno skutkować uchyleniem tego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a."). W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga D.S. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia z dnia [...] października 2019 r., nr [...] - nie narusza obowiązujących przepisy prawa. Zaznaczenia wymaga, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o sformalizowanym charakterze. Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, zaś w załączniku nr 5 określa wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 17 cyt. rozporządzenia i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 18 ust. 1 i § 23 ust. 2 cyt. rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (§ 22 ust. 1). Co do zasady, jak stanowi przepis § 23 ust. 2 omawianego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], działając jako wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. Mając powyższe na uwadze, należy wyraźnie stwierdzić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, tj. czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej. Sąd uznał, że organ odwoławczy, wydając wspomniane orzeczenie lekarskie z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie uznania skarżącego za niezdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej - nie dopuścił się istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP. W ocenie Sądu, uznać należy, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej wydała prawidłowo swoje orzeczenie w następstwie szczegółowej analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej, stosownie do § 23 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. Zaznaczyć przy tym należy, że użyte przez prawodawcę w ww. przepisie sformułowanie, iż "W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne" oznacza, że uzupełnienie postępowania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską, jako komisję odwoławczą, ma charakter fakultatywny. Nie oznacza natomiast obowiązku po stronie tej komisji podjęcia dodatkowych czynności procesowych w sytuacji, gdy wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne zostały w sposób wszechstronny wyjaśnione na etapie postępowania przed wojskową komisją lekarską rozstrzygająca w pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów skargi, należy ponadto wskazać, iż wojskowe komisje lekarskie, orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej zobligowane są do ścisłego przestrzegania przepisów regulujących ich funkcjonowanie. Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne dla potrzeb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie realizują placówki medyczne wybrane przez Ministra Obrony Narodowej. Natomiast na podstawie art. 5 ust. 6a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez wojskową komisje lekarską, w tym również badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym. Z powyższych regulacji prawnych wynika jednoznacznie, że wszelkie badania i konsultacje, które przeprowadzane są w ramach postępowania orzeczniczego, wykonywane są przez niezależne placówki medyczne wyłonione w tym celu na zasadach przetargu. Wobec powyższego, zarzuty formułowane przez skarżącego są chybione i wskazują jedynie na prawidłowe, zgodne z przepisami postępowanie lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich. Ponadto, warto podkreślić, że pomimo tego, iż wojskowe komisje lekarskie wydają rozstrzygnięcie uwzględniając stan zdrowia z dnia orzekania, to dla rozpoznania niektórych ze schorzeń wymienionych w załącznikach do rozporządzenia niezbędna jest analiza wcześniejszej dokumentacji medycznej, bowiem nie można postawić rozpoznania na podstawie jednego badania, czy też konsultacji specjalistycznej. W tej sytuacji, ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego niedostatecznego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia CWKL, uznać należy, iż - wbrew sugestiom strony skarżącej - Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, uzasadniając podjęte rozstrzygniecie, szczegółowo opisała stwierdzone rozpoznania oraz przeprowadzone badania lekarskie i konsultacje specjalistyczne. Zdaniem Sądu, CWKL zasadnie wskazała w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, że z analizy dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej w sprawie wynika jednoznacznie, iż stwierdzone w wyniku badań rozpoznane powoduje trwałą niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, w czasie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik nr 2 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2018 r. Sąd uznał, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, oceniając zebrany materiał dowodowy, przeprowadziła pełną jego analizę, ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej. W ocenie Sądu, uznać należy zatem, iż na podstawie całości dokumentacji orzeczniczej, a także w oparciu o stosowne przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska miała pełne podstawy do rozpoznania schorzenia wymienionego wcześniej w spornym orzeczeniu RWKL. Sad stwierdził jednocześnie, iż skarżący nie wykazał, aby wojskowe komisje lekarskie obu instancji wadliwie ustaliły stan faktyczny sprawy, a w konsekwencji bezzasadnie przyjęły, że skarżący jest niezdolny do pełnienia czynnej służby wojskowej. W tej sytuacji, skoro z utrwalonego dotychczas orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, iż kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez te sądy, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była prawidłowa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie jest władny, aby rozważać kwestie stricte medyczne. W tej sytuacji, stwierdzić należy, że zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej zostało podjęte zgodnie z obowiązującymi w tej materii uregulowaniami prawnymi. W konsekwencji powyższych ustaleń, należy stwierdzić, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, jako organ odwoławczy, wyjaśniając wszystkie istotne w sprawie okoliczności nie naruszyła przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania orzeczenia związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia CWKL, jako organu odwoławczego, w sposób pełny odnosi się do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, gdyż na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu argumentów strony, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach prawa. Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że wydając sporne orzeczenie, organ odwoławczy nie dopuścił się także - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisie art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a., a także w art. 7 Konstytucji RP. Jednocześnie, Sąd uznał, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, rozstrzygając w niniejszej sprawie, nie dopuściła się również naruszenia przepisu art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa i stosowanego przez nie prawa. Zdaniem Sądu, należy wyraźnie podkreślić, iż w prawie administracyjnym obowiązuje zharmonizowana z Konstytucją RP ogólna zasada, w myśl której wszelkie ograniczenia obywateli w zachowaniach zgodnych z ich wolą mogą wynikać wyłącznie z przepisów prawa. Ta podstawowa zasada działania administracji państwowej w praworządnym państwie oznacza, iż organ wydający decyzję nie może nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne normy materialnego prawa administracyjnego (tak również A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 135 i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1983 r., SA/Wr 510/83). W ocenie Sądu, przy egzekwowaniu obowiązków określonych w prawie administracyjnym materialnym, za którymi stoi m.in. pozbawienie strony jej uprawnień, bezwzględnie muszą być zachowane i przestrzegane przez organy zasady wyrażone w Konstytucji RP. W niniejszej sprawie, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, wydając sporne orzeczenie ustalające niezdolność strony skarżącej do pełnienia czynnej służby wojskowej, nie dopuściła się naruszenia powyższych obowiązków. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając w tym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło