II SA/Wa 288/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2008 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania z powodu uchybienia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), odmówił przyjęcia odwołania [...] S. S., złożonego od orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., wydanego w sprawie dyscyplinarnej ze względu na to, że zostało wniesione po terminie określonym w art. 135s ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W uzasadnieniu podano, iż z analizy akt postępowania przeciwko [...] S. S. wynika, iż orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w S, z dnia [...] listopada 2007 r. doręczono obrońcy w dniu 10 grudnia 2007 r., a obwinionemu w dniu 12 grudnia 2007 r. Według art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, w razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie, termin do złożenia odwołania liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Zgodnie z przywołanym przepisem, określony w art. 135s ust. 5 tejże ustawy termin do złożenia odwołania od orzeczenia, wydanego w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, wynosił w przypadku sprawy [...] S. S. 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia obrońcy, a więc upływał z dniem 17 grudnia 2007 r. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 135k ust. 3 wymienionej ustawy, zgodnie z którym wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, jeżeli zostało wniesione po terminie, należało orzec, jak w postanowieniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie S. S. zarzucił, iż powołany jako podstawa orzeczenia przepis art. 135s ust. 5 ustawy o Policji, nie mógł być w sprawie zastosowany. W ocenie skarżącego odwołanie zostało wniesione w terminie, który powinien być liczony od dnia doręczenia mu orzeczenia. Jednocześnie skarżący podniósł, iż P. K. nie mógł być jego obrońcą w dacie orzekania, ponieważ został zwolniony ze służby z dniem 6 listopada 2007 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż argument o wygaśnięciu pełnomocnictwa z powodu ustania stosunku służbowego, nie może być uznany. Od 2 kwietnia 2007 r., w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 marca 2007 r., sygn. akt K 47/2005, przepis art. 135f ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji utracił moc i od tej daty nie ma żadnych ograniczeń co do osoby, która może być obrońcą obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym. W aktach sprawy nie ma dokumentu, z którego wynikałoby, że P. K. zrezygnował z prowadzenia obrony skarżącego. Doręczenie więc orzeczenia obrońcy było skuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt K 47/2005, orzekł m.in., iż art. 135f ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wyrok Trybunału wszedł w życie w dniu jego ogłoszenia – 2 kwietnia 2007 r. i wobec utraty mocy art. 135f ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, brak jest obecnie regulacji w ustawie o Policji, dotyczącej obrony w postępowaniu dyscyplinarnym, jak to stanowił wskazany przepis. Skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie mogą być interpretowane w ten sposób, jak czyni to organ w odpowiedzi na skargę, iż z chwilą utraty mocy obowiązującej art. 135f ust. 1 pkt 4 nie istnieją już żadne ograniczenia co do osoby, która może być obrońcą policjanta w postępowaniu dyscyplinarnym. Prezentowane stanowisko nie uwzględnia bowiem motywów zakwestionowania przez Trybunał Konstytucyjny przepisu ustawy o Policji, który – w jego ocenie – istotnie zawężał zakres prawa do obrony, ponieważ obwinionemu pozostawiono jedynie prawo do ustanowienia obrońcy "za jego zgodą, spośród policjantów". Jednocześnie Trybunał punktem wyjścia swoich rozważań uczynił treść art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl którego "każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie skorzystać z obrońcy z urzędu". W konsekwencji, odwoławszy się do wcześniejszych orzeczeń, Trybunał uznał, że prawo do obrony, o którym mówi art. 42 ust. 2 Konstytucji, jest adekwatnym wzorcem kontroli zakwestionowanego przepisu ustawy o Policji. W sprawie nie może budzić wątpliwości, iż zwolniony ze służby w Policji P. K. nie mógł być obrońcą skarżącego w postępowaniu dyscyplinarnym. Doręczenie orzeczenia tej osobie było zatem bezskuteczne i nie wywoływało skutków w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Termin ten rozpoczął bieg od daty doręczenia orzeczenia obwinionemu, co nastąpiło 12 grudnia 2007 r. Składając odwołanie w dniu 18 grudnia 2007 r., skarżący nie uchylił terminowi z art. 135s ust. 5 ustawy o Policji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.