II SA/Wa 29/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. z dnia [...] grudnia 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G., B. G. i B. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do zawarcia umowy najmu tymczasowego pomieszczenia postanawia - odmówić J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych - Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w sprawie skierowania J. G., B. G. i B. G. do zawarcia umowy najmu tymczasowego pomieszczenia, skierował ww. osoby do zawarcia umowy najmu tymczasowego pomieszczenia nr [...] przy ul. [...] w W. Jako podstawę prawną wydanej uchwały Zarząd wskazał § 4 w związku z § 3 uchwały Rady [...] z [...] marca 2012 r. nr [...] w sprawie zasad gospodarowania i wynajmowania tymczasowych pomieszczeń. Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi J. G., B. G. i B. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że pomieszczenie tymczasowe, do którego zostali skierowani nie spełnia wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 a ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Nadto dodali, że Zarząd Dzielnicy [...] nie odniósł się w żadnym stopniu do ich stanu zdrowia. Całkowicie pominął okoliczność, iż J. G. i B. G. są pod stałą opieką lekarzy. J. G. cierpi na cukrzycę typu II, natomiast B. G. jest pod stałą opieką kardiologa. Zdaniem skarżących warunki panujące w pomieszczeniu tymczasowym, do jakiego zostali skierowani powinny być dostosowane do ich stanu zdrowia oraz nie mogą przyczynić się do jego pogorszenia. Wraz ze skargą skarżący złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku J. G. podał, że ze względu na obecną sytuację finansową, a także na konieczność podjęcia kroków, związanych ze znacznymi wydatkami w celu zapewnienia jemu i jego rodzinie mieszkania, nie jest w stanie ponieść opłat sądowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o oddalenie skargi wskazując, że sprawa skierowania do najmu tymczasowego pomieszczenia nie mieści się w katalogu określonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku spełnienia dwóch kategorii przesłanek. Pierwszą z nich reguluje art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako P.p.s.a.) i jest nią wykazanie przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Druga przesłanka określona w art. 247 P.p.s.a. ma charakter negatywny, bowiem jej wystąpienie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, nawet przy spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub choćby częściowym. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia z uwagi na zajście przesłanek określonych w art. 58 § 1 P.p.s.a. lub też gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 508). W związku z powyższym wskazać należy, że art. 3 § 2 P.p.s.a. stanowi, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania we wskazanych wyżej przypadkach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych powyżej. Przedmiotem skargi jest uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] kierująca J. G., B. G. i B. G. do zawarcia umowy najmu tymczasowego pomieszczenia nr [...] położonego przy ul. [...] w W. W sprawie tej, organ prowadził postępowanie w oparciu o przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, która określa zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Ustawa ta nie przewiduje załatwiania spraw dotyczących tymczasowych pomieszczeń w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego wydawanego w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z art. 25 b tej ustawy wynika, że uzyskanie prawa do tymczasowego pomieszczenia następuje na podstawie umowy najmu. Zarówno oferta zawarcia umowy, jak i sama czynność zawarcia umowy najmu stanowi czynność cywilnoprawną. A zatem jako sprawa cywilna podlega rozstrzygnięciu przed sądem powszechnym na podstawie art. 1 i art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Oznacza to, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiotem jest żądanie nie mieszczące się w zakresie właściwości tego sądu. Z tego też względu jest oczywiście bezzasadna. Dlatego też, na podstawie art. 247 P.p.s.a., J. G. nie przysługuje prawo pomocy