II SA/Wa 290/19

WyrokWSA w Warszawie2019-06-04

Skład orzekający: Izabela Głowacka – Klimas, Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres służby na rzecz "totalitarnego państwa" trwający ponad 14 lat, stanowiący około 63% całego okresu służby, może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uzasadniający wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia?
Ratio decidendi
Okres służby na rzecz "totalitarnego państwa" trwający ponad 14 lat, stanowiący około 63% całego okresu służby, nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponadto, sam fakt rzetelnego wykonywania obowiązków, nawet w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu, nie wypełnia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", która wymaga wykazania wyjątkowych, nadzwyczajnych zdarzeń lub osiągnięć wyróżniających funkcjonariusza na tle innych.
Stan faktyczny
Skarżący W.G. wystąpił o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów obniżających świadczenia emerytalne (art. 15c, 22a, 24a ustawy zaopatrzeniowej), argumentując, że część jego służby przypadła na okres po 1989 r. i była pełniona w warunkach z narażeniem życia. Organ administracji odmówił, wskazując na długi okres służby na rzecz "totalitarnego państwa" (ponad 14 lat) oraz brak spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skarżący wniósł skargę, podtrzymując swoje stanowisko i zarzucając nieobiektywność decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi W.G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z [...] grudnia 2018 r. wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z [...] września 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy W. G. (strona, skarżący) art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r. poz. 132 ze zm.; dalej "ustawa zaopatrzeniowa"). Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W. G. wnioskiem z [...] sierpnia 2017 r., wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nigdy nie był karany dyscyplinarnie, ostanie lata służby (z wyłączeniem okresów delegowania do służby poza granicami państwa, w tym na terenach objętych działaniami wojennymi) stanowiły służbę w Inspektoracie Komendanta [...] Policji, a więc w ramach jednostki zajmującej się sprawami wewnętrznymi, których nie powierzono by osobie, co do której rzetelności byłyby jakiekolwiek zastrzeżenia, dodał, że awansował w roku 1995 do stopnia [...] policji. Co do pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia podał, że dwukrotnie w latach 1992/1993 i 1994/1995 powierzono mu dowództwo polskiej, policyjnej grupy delegowanej do działań na terenach objętych działaniami wojennymi w ramach organizacji międzynarodowej, a decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. przyznany został mu status "weterana działań poza granicami państwa". Skarżący dodał, że będzie czynił starania o przyznanie mu statusu "weterana poszkodowanego" bowiem z trzeciej misji wycofany został na skutek utraty zdrowia w trakcie jej trwania i przywieziono do kraju. W dalszej części wniosku przywołał przebieg swojej służby pełnionej w ramach misji pokojowej [...], na terenach objętych działaniami wojennymi w Jugosławii. Uznał, że służbę tę pełnił z narażaniem życia, w związku z czym spełnia kryteria wyłączenia stosowania wobec jego osoby art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z [...] września 2018 r. wydaną na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, odmówił wyłączenia stosowania wobec W. G. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Jak podał organ, w sprawie ustalono, że całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 22 lata, 7 miesięcy i 24 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 14 lat, 3 miesiące i 24 dni. Do wysługi emerytalnej został zaliczony również okres pełnienia służby w ramach zasadniczej służby wojskowej, który trwał 11 miesięcy i 20 dni. Zdaniem organu, z uwagi na to, że zdecydowana przewaga służby wnioskodawcy pełniona była na rzecz totalitarnego państwa, nie sposób stwierdzić, by organ był władny zastosować uprawnienie wynikające z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że w trakcie pełnienia służby poza granicami państwa, gdzie trwała wojna domowa (jako ekspert ONZ, delegowany przez Policję III RP), utracił zdrowie, przez co nie mógł dalej pełnić służby. Jego zdaniem, utratę zdrowia w stopniu uniemożliwiającym dalsze pełnienie służby wykorzystano do tego, by uzasadnić nieobiektywnie stosunek długości okresu służby pełnionej "na rzecz totalitarnego państwa" w stosunku do okresu służby w Policji w III RP jako niewystarczający by spełnić warunek ustawy mówiący o jej "krótkotrwałości". Dodał, że ostatnie 6 lat służby pełnił w Inspektoracie Komendanta [...] Policji, prowadząc sprawy przeciwko "policjantom hańbiącym policyjny mundur" w celu wyeliminowania z Policji jednostek "popełniających czyny dyskwalifikujące ich jako policjantów". Ponadto, będąc funkcjonariuszem Inspektoratu Analityczno-lnformacyjnego [...] SB dokonywał opracowań oceny sytuacji polityczno-społecznej, co, zdaniem skarżącego, doprowadziło między innymi do podjęcia decyzji o "konieczności pokojowego przekazania władzy i budowania w Kraju modelu demokracji zachodniej." Jednocześnie podkreślił, że w trakcie ostatnich 6 lat służby był trzykrotnie delegowany do pełnienia służby poza granicami państwa, gdzie był pierwszym dowódcą policyjnej misji, w międzynarodowej organizacji. Stwierdził, że w chwili obecnej jest bezpodstawnie poniżany oraz został pozbawiony środków do życia. Jak wskazał w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, tj. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Organ dokonał wykładni poszczególnych przesłanek z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, posługując się wykładnią językową, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, jednak jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Następnie organ wyjaśnił pojęcie "rzetelności" oraz zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" oraz przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", który w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak podał organ, art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca pełnił służbę w okresie od [...] stycznia 1975 r. do [...] listopada 1998 r. (tj. 22 lata, 7 miesięcy i 24 dni), z czego zdecydowaną większość bo 14 lat, 3 miesiące i 24 dni, czyli około 63% całkowitej służby – na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Organ nie zakwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącego w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Ponadto, jak wyjaśnił organ, z dokumentacji nadesłanej przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA (pismo z dnia [...] października 2017 r.) wynika, że pełnił on służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. W ocenie organu, przebieg służby ww. funkcjonariusza nie wskazuje, by została spełniona przesłanka "szczególności przypadku" wynikająca z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Stwierdził, że szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami – w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego bezzasadnego przyjęcia, że okres służby wnioskującego od dnia [...] kwietnia 1976 r. do dnia [...] lipca 1990 r. został uznany jako służba na rzecz totalitarnego państwa, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że dla organu wiążąca w tym zakresie jest informacja przekazana przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, na podstawie której Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ustalił W. G. wysokość świadczenia emerytalnego. Jednocześnie organ wskazał, że jeżeli strona nie zgadza się z informacją o przebiegu służby wydaną przez Instytut Pamięci Narodowej z uwagi na fakt błędnych, jej zdaniem, zapisów dotyczących przebiegu służby, jak i dat jej pełnienia na różnych stanowiskach, to powinna tę kwestię podnieść nie w ramach postępowania prowadzonego przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ale poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji. W konkluzji organ stwierdził, że podtrzymuje rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej, w której wyjaśniono wszystkie okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie. W skardze na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2018 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uznanie obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji jako nieobiektywnych i z naruszeniem prawa. Ponownie zwrócił uwagę na szczególnie niebezpieczne warunki, w jakich przyszło mu pełnić służbę w latach 1992-1997 na terenach objętych działaniami wojennymi. Uznał, że skoro nie nabył policyjnych praw emerytalnych przed 1990 rokiem a już podczas służby dla III RP, to służba przed 1990 rokiem spełnia warunek "krótkotrwałości". Zdaniem skarżącego, negatywna decyzja Ministra to urzędnicze ograbianie z uprawnień finansowych wynikających z ustawy a dotyczących podwyższenia emerytury za służbę na terenach objętych działaniami wojennymi. W opinii skarżącego, fakt, że przyznany mu został status "Weterana działań poza granicami kraju" okazuje się być bez znaczenia przy rozpatrywaniu kwestii służby z ryzykiem utraty zdrowia i życia w stopniu ponadstandardowym. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] grudnia 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję z [...] września 2018 r. odmawiającą wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Sąd w składzie orzekającym z urzędu posiada wiedzę o tym, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy w [...] Sekcja [...] Wydziału Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 15c, art. 22a, art. 13 ust. 1 lit. 1c, w związku z art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym jej przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt P 4/18). Sąd nie stwierdził jednak podstaw do zawieszenia z urzędu przedmiotowego postępowania w świetle powyższych okoliczności. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Należy podkreślić, że związek tych postępowań musi być bezpośredni, a rozstrzygnięcie spraw w innych postępowaniach mieć charakter zagadnienia wstępnego. Takiego charakteru nie można przypisać rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt P 4/18. Zaznaczyć jednocześnie należy, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej. Sensem fakultatywnego zawieszenia procesu sądowoadministracyjnego jest wskazanie racjonalnej podstawy dla przerwania jego biegu, gdyż tylko w takich okolicznościach może być zrealizowana jedna z podstawowych wartości, jaką jest rzetelne rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, dla realizacji tej wartości w przedmiotowej sprawie nie jest celowe ani usprawiedliwione wprowadzenie elementu zwłoki w jej rozpatrzeniu poprzez zawieszenie postępowania. Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy stwierdzić należy, że ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili. Zgodnie z art. 15c ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4). Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione. Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym z przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Informacji o przebiegu służby nr [...] – pismo z [...] maja 2017 r., wynika, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] kwietnia 1976 r. do dnia [...] lipca 1990 r. tj. 14 lat, 3 miesiące i 24 dni. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby skarżącego wyniósł 22 lata, 7 miesięcy i 24 dni. Jedną z przesłanek umożliwiających organowi zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy o zaopatrzeniu jest "krótkotrwałość" służby na rzecz totalitarnego państwa. Ustawa o zaopatrzeniu nie zawiera definicji pojęcia "krótkotrwała służba". Zdaniem Sądu, odkodowanie powyższej klauzuli dokonane przez organ w zaskarżonych decyzjach jest prawidłowe. Krótkotrwały to "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny". Organ słusznie dokonał wykładni językowej sformułowania "krótkotrwała służba", wspierając swoje wywody zapisami ze słownika wyrazów bliskoznacznych. W ocenie Sądu, wyraz "krótkotrwały" wskazuje na czas pełnienia służby. W niniejszej sprawie skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 14 lat, 3 miesięcy i 24 dni, co stanowiło około 63% całego okresu pełnionej przez niego służby, która, zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniona jako krótkotrwała. W każdym z tych przypadków okres trwający ponad 10 lat nie może być uznany za krótkotrwały, w pojęciu semantycznym tego pojęcia. Dlatego w niniejszej sprawie brak jest przesłanki wskazanej w art. 8a pkt 1) ustawy zaopatrzeniowej, co prawidłowo zostało dowiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie, ocenie Sądu, nie zaistniał również "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przesłanka ta będzie spełniona zarówno gdy zostaną spełnione łącznie przesłanki wskazane w pkt 1) i 2) przepisu, jednakże nie można wykluczyć sytuacji, gdy przesłanka ta w ogóle nie będzie odnosiła się do jakiegokolwiek okresu służby, bądź w ogóle nie będzie się wiązała ze służbą zainteresowanego funkcjonariusza, a będzie dotyczyła np. takiego zdarzenia z jego życia, które pozwoli uznać wyjątkowość jego zasług albo dokonań dla Polski. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustawodawca wprowadzając tę przesłankę zasadnie nie wiązał oceny organu co do określenia jaka to ma być przesłanka, ale wskazał jedynie na jej szczególne i uzasadnione znaczenie a zatem na jej szczególną wyjątkowość. W niniejszej sprawie, Minister stwierdził brak istnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" i w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustalenie to jest prawidłowe, gdyż z istoty każdej służby wynika konieczność wykonywania przez funkcjonariusza powierzonych mu zadań z najwyższą gotowością i starannością. Sam fakt przyznania skarżącemu statusu "Weterana działań poza granicami kraju" nie świadczy jeszcze o zaistnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku o jakim mowa w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu. W ocenie Sądu, szczególnie uzasadniony przypadek to przypadek o charakterze wyjątkowym, nadzwyczajnym. Samo wykonywanie służby w sposób rzetelny i z najwyższym zaangażowaniem, nawet w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu, nie wypełnia tej przesłanki, gdyż jest to obowiązek każdego funkcjonariusza. W niniejszej sprawie skarżący, w ocenie składu orzekającego, nie wykazał, żeby w przebiegu jego służby zaistniało szczególne zdarzenie o charakterze wyjątkowym, które wyróżniałoby go na tle innych funkcjonariuszy i pozwoliło na uznanie, że w jego sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek". Sąd podziela zatem stanowisko organu zajęte w powyższym zakresie. W konsekwencji uznać należy za prawidłowe stwierdzenie organu, że wobec skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24c ustawy zaopatrzeniowej. Reasumując uznać należy, że zaskarżona decyzja z [...] grudnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] września 2018 r. odmawiającą wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy nie narusza prawa, a w związku z tym zarzuty sformułowane w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło